Θωμάς Ψύρρας, Άρτιο κατά παρέκκλιση, εκδ. Μεταίχμιο

 

Ο συγγραφέας από τη Θεσσαλία, Θωμάς Ψύρρας έχει συγγράψει ως τώρα μυθιστορήματα και ιστορικής φύσεως πονήματα που αφορούν την ιστορία του τόπου καταγωγής του, της Θεσσαλίας. Έχει συμμετάσχει επίσης και σε συλλογικά έργα.

 

Το νέο του έργο δεν χαρακτηρίζεται ως μυθιστόρημα, αλλά ως ηθογράφημα ή ίσως ως μυθοπλαστική ηθογραφία. Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε ότι το έργο έχει και χαρακτήρα κάπως σατυρικό σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα σήμερα. Το βιβλίο επικεντρώνεται, αλλά και εκθέτει όλες τις εκ βαθέων ριζωμένες παθογένειες της χώρας μας, ήτοι την επονείδιστη πελατοκρατεία, την αχαλίνωτη διαφθορά, τη δαιδαλώδη γραφειοκρατία, τη φρικτή διαπλοκή, το δράμα των αυθαιρέτων, το παραδικαστικό κύκλωμα, τους αποχαρακτηρισμούς των δασικών εκτάσεων και τις καταπατήσεις της γης.

 

«Και τι σε νοιάζει εσένα ο τόπος; Εσύ κοίτα το συμφέρον σου κι άσε τους άλλους να βγάλουν το φίδι απ’ την τρύπα».

 

Αυτή τη συμβουλή θα δώσουν στον πρωταγωνιστή του ηθογραφικού αφηγήματος, στον Αθανάσιο Μαντέλα οι υπόλοιποι εντελώς «ελληνικά» σκεπτόμενοι χαρακτήρες του βιβλίου. Βλέπετε, ο Μαντέλας αποτελεί την εξαίρεση σε αυτόν τον καθαρά εγωκεντρικό και άκρως ωφελιμιστικό για το ατομικό συμφέρον τρόπο σκέψης. Σε αυτόν το τόπο όλοι κοιτάμε μονάχα την πάρτη μας… Το δίκιο και το γενικό καλό είναι κάτι που αφορά πάντα… τους άλλους και, φυσικά, όχι εμάς!

 

Η αφορμή προκειμένου να ξεδιπλωθούν αυτοί οι εκ διαμέτρου αντίθετοι τρόπο σκέψης στο βιβλίο είναι το εξοχικό στο Μονοδέντρι, ένα εξοχικό που αγοράζει στα γεράματά του ο τέως δουλευτής της γης Αθανάσιος Μαντέλας, σε μία έκταση χαρακτηρισμένη ως δασική και ως αρχαιολογικός χώρος, η οποία όμως τελικά θα μετατραπεί σε  παράλιο οικισμό. Μάλιστα και το ίδιο το σπίτι του Μαντέλα θα είναι εν τέλει αυθαίρετο και όχι μόνο τα γειτονικά που απειλούν να χτιστούν και να του «κόψουν» τη θέα. Ο Μαντέλας, άνθρωπος συντηρητικός, ολίγον τι μισογύνης, αλλά δίκαιος και φυσιολάτρης, αποφασίζει να κινηθεί δικαστικά προκειμένου, όχι μόνο να βρει το δίκιο του, αλλά και να σώσει το δάσος. Δεν ήξερε όμως που επρόκειτο να μπλέξει… Η Λερναία Ύδρα της διαπλοκής στην Ελλάδα έχει πολλά κεφάλια και δεν εξοντώνεται έτσι απλά…

Ian Kershaw, Προσωπικότητα και εξουσία, Δημιουργοί και καταστροφείς της σύγχρονης Ευρώπης, εκδ. Αλεξάνδρεια

 

Σόφη Θεοδωρίδου, Ο ικανός θεραπευτής, εκδ. Ψυχογιός

 

Η Σόφη Θεοδωρίδου, πολυγραφότατη και αγαπημένη συγγραφέας πολλών αναγνωστών και ιδίως αναγνωστριών, έχει αποδείξει πολλάκις το ταλέντο της στη μυθοπλασία. Συνήθως τα βιβλία της έχουν ένα ιστορικό υπόβαθρο, το οποίο χρησιμοποιεί ως καμβά προκειμένου να δημιουργήσει και να υφάνει μία περίτεχνη μυθιστορία. Αυτή συχνά κρύβει πολλές εκπλήξεις και κορυφώνεται με ένα εντυπωσιακό φινάλε.

 

Αυτή τη φορά η Σόφη μας ταξιδεύει στην ελληνική επαρχία την εποχή της Χούντας. Τόπος του μυθιστορήματος είναι μία μικρή, παραθαλάσσια πόλη της Στερεάς Ελλάδας, η οποία δεν προσδιορίζεται, και που δεν απέχει πολύ από την Αθήνα. Την πόλη αυτή θα επισκεφθεί τις πρώτες μέρες του Νοεμβρίου του 1970 ένας  Ελληνοαμερικανός θεραπευτής, ο Ίων Γουίλσον, χωρίς κάποιον εμφανή λόγο. Ο Ελληνοαμερικανός έχει σπουδάσει γιατρός στις ΗΠΑ, είναι όμορφος σαν «σταρ του σινεμά», πλούσιος, πονόψυχος και καλοσυνάτος και πρεσβεύει ιδιάζουσες απόψεις σχετικά με τη διατροφή-είναι χορτοφάγος-, την ελευθερία των γυναικών, αλλά και σχετικά με τις θεραπευτικές μεθόδους που χρησιμοποιεί στη δουλειά του.

 

Ο θεραπευτής αναλαμβάνει να θεραπεύσει δίχως αμοιβή, μιας και είναι άνετος οικονομικά, πολλούς από τους κατοίκους της πόλης που αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα. Ο σκοπός της επίσκεψής του όμως παραμένει απροσδιόριστος και τόσο ο ίδιος ο Ίων, όσο και η συγγραφέας συγκαλύπτουν μυστηριωδώς τις προθέσεις του. Ποιος είναι τελικά και τι ακριβώς ζητά στη μικρή αυτή επαρχιακή πόλη; Για ποιον ακριβώς  λόγο θεραπεύει αρρώστους δίχως να πληρώνεται και γιατί επιδιώκει να πλησιάσει ιδιαιτέρως κάποιους από τους κατοίκους του χωριού και πιο συγκεκριμένα τον χουντικό δήμαρχο Γαλανόπουλο; Φαίνεται πως ο καθένας από τους κατοίκους του κρύβει και από μία ξεχασμένη και λησμονημένη ιστορία. Καθώς ο Ίων επισκέπτεται τους κατοίκους και τους θεραπεύει, τους γνωρίζει καλά, έναν ένα ξεχωριστά. Αναπόφευκτα, κρυμμένα μυστικά, βγαίνουν στην επιφάνεια, ενώ φαίνεται πως πολλά είναι τα δράματα που έχουν ζήσει οι κάτοικοι από την περίοδο του Πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου. Τον Ίων θα φλερτάρει έντονα η Νένα, η κόρη του διοικητή της χωροφυλακής, αλλά τελικά η καρδιά του θεραπευτή θα χτυπήσει για μία άλλη ασθενή του.

 

Η συγγραφέας δημιουργεί ένα μωσαΐκό από πολλούς και διαφορετικούς μεταξύ τους χαρακτήρες, με τον Ίων να δεσπόζει πάνω απ’ όλους. Το πολυπρόσωπο αυτό μυθιστόρημα αποτελεί ένα κολάζ ιστοριών, με την ιστορία του θεραπευτή να βρίσκεται στο κέντρο της αφήγησης και να συνδέεται, τελικά, με τις υπόλοιπες. Θεωρώ πως το παρόν πόνημα είναι από τα καλύτερα της συγκεκριμένης συγγραφέως σε ό,τι αφορά την έμπνευση, την πρωτοτυπία, τις αφηγηματικές τεχνικές, αλλά και το μυθοπλαστικό κομμάτι. Γι’ όλους τους παραπάνω λόγους, επομένως, αξίζει να το διαβάσουμε.

Mαρία Λοϊζίδου, Το Χριστούγεννο, εκδ. Ψυχογιός

 

Τα Χριστούγεννα είναι για πολλούς από εμάς η ωραιότερη εποχή του χρόνου, μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης, αλλά και η γιορτή εκείνη που είναι περισσότερο συνυφασμένη με την έννοια της αγάπης και της προσφοράς. Είναι επίσης η γιορτή που έχει το μεγαλύτερο αντίστοιχο στη λογοτεχνική παραγωγή όλων των εποχών, καθώς κάθε χρόνο πάμπολλα διηγήματα, παραμύθια και ιστορίες γράφονται σχετικά με τα Χριστούγεννα.

 

Αντίστοιχα και η συγγραφέας και δασκάλα από την Κύπρο Μαρία Λοΐζίδου, ένας άνθρωπος ερωτευμένος με τα παραμύθια από μικρό παιδί, αποπειράθηκε να γράψει το δικό της παραμύθι για τα Χριστούγεννα, προσδιορίζοντας την αφηρημένη αυτή έννοια ως «Χριστούγεννο» και ως ένα μικρό, άσπρο ανθρωπάκι που επισκέπτεται κάθε χρόνο τις πόλεις.

 

 Το Χριστούγεννο, που δεν είναι άλλο από το περίφημο Πνεύμα των Χριστουγέννων, ευτυχισμένο κατά τα παλιά χρόνια, αισθάνεται διωγμένο και περιφρονημένο κατά τη σημερινή εποχή, γι’ αυτό και επιμένει να μένει κρυμμένο, έως ότου οι άνθρωποι καταλάβουν το λάθος τους.

 

Το παραμύθι της Λοϊζίδου αναζητά το αληθινό νόημα των Χριστουγέννων, το μήνυμα, δηλαδή, της αγάπης, της ελπίδας, της ειρήνης, της αγκαλιάς και της προσφοράς. Το νόημα αυτό έχει χαθεί στις μέρες, θυσιασμένο μας στον βωμό του καταναλωτισμού και της καλοπέρασης. Η συγγραφέας βρίσκεται εδώ, επομένως, για να μας το θυμίσει και πάλι, με όχημα ένα όμορφο παραμύθι.

 

Το νόημα του παραμυθιού γίνεται πιο επίκαιρο από ποτέ τα φετινά Χριστούγεννα, αφού, δυστυχώς, κάθε άλλο παρά ειρήνη και αγάπη επικρατούν φέτος στον πλανήτη μας, στον οποίο οι πολεμικές συρράξεις δείχνουν να είναι σε έξαρση. Τέτοια παραμύθια, επομένως, όπως της Λοϊζίδου, μας  γεμίζουν ελπίδα.

 

Η εικονογράφηση έγινε από την Αιμιλία Κονταίου με καταγωγή από την έτερη Μεγαλόνησο, την Κρήτη, έμπειρη εικονογράφο που ξέρει να αιχμαλωτίζει το βλέμμα των μικρών αναγνωστών με μία υπέροχη απλότητα, χωρίς υπερβολές και περιττούς εντυπωσιασμούς.