Η κουζίνα τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη

Σε αντίθεση με ό,τι  εσφαλμένα πολλές φορές πιστεύεται, από την κουζίνα της Δυτικής Ευρώπης δεν απουσίαζαν τα μπαχαρικά. Σαφώς βέβαια και υπήρχαν ταξικές διαφορές και στην κουζίνα, αφού η πρόσβαση στους πλούσιους και τους αστούς στα ακριβά μπαχαρικά ήταν πάντοτε πιο εύκολη από αυτή που είχαν οι φτωχοί.
Η επιρροή των Αράβων στα περίεργα και γλυκόξινα φαγητά είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά ήδη από την εποχή των Ρωμαίων τα γαστρονομικά γούστα των Ευρωπαίων είχαν διαμορφωθεί προς αυτή την κατεύθυνση. 

Φυσικά υπήρχαν μπαχαρικά πανάκριβα στα οποία μόνο οι πλούσιοι είχαν πρόσβαση. Τέτοια ήταν το άμπαρι, το σανταλόξυλο, το μύρο και το λιβάνι. Πολλά μπαχαρικά χρησιμοποιούταν επίσης τότε ως φάρμακα, όπως ο γλυκάνισος για το φούσκωμα, το μαύρο πιπέρι για τα φλέματα και η κανέλα για τη χώνεψη.
Διόλου λοιπόν ασυνήθιστα εδέσματα στα τραπέζια των πλουσίων αποτελούσαν φαγητά όπως: φάβα από φασόλια  με μπαχαρικά και ζάχαρη, παγόνι ψητό, πιπεράτο ζαρκάδι με ζαχαρωμένα φρούτα, χοιρινό με γλυκόξινη σάλτσα και πάπια με πορτοκάλι.
Τα μπαχαρικά ήταν μέσο συντήρησης για τα κρέατα, αλλά και οι άνθρωποι τότε ήταν συνηθισμένοι στις γλυκόξινες και έντονες γεύσεις. Εννοείται βέβαια πως τουρσιά, παστά, αποξηραμένα φρούτα και λουκάνικα έβρισκε κανείς συχνότερα στις αποθήκες των πλουσίων παρά των φτωχών. Και, τέλος, ας μην ξεχνάμε, πως η λέξη "σπετσιέρης" , η οποία σε πολλές γλώσσες σημαίνει φαρμακοποιός, προέρχεται από το αγγλικό spice που σημαίνει μπαχαρικό, κάτι που δείχνει πόσο στενή ήταν η σχέση παλαιότερα των φαρμάκων με τα μπαχαρικά.
ΠΗΓΗ : P. Freedman, Μπαχαρικά και μεσαιωνική φαντασία, εκδ. Κονιδάρη

Κατοικίδια και διατροφή στην αρχαία Αθήνα

Όλοι ξέρουμε και έχουμε ακούσει αρκετά για την αρχαία Αθήνα, και συγκεκριμένα για τον Παρθενώνα, τον Περικλή, το θέατρο, τη δημοκρατία κτλ. Πόσοι από εμάς όμως γνωρίζουν έστω και λίγα πράγματα για τις καθημερινές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων;
Φυσικά οι αρχαίοι είχαν για ζώα φάρμας άλογα, πρόβατα, κατσίκες, γουρούνια και πουλερικά, όπως ακριβώς και σήμερα. Συχνά έβρισκε κανείς επίσης χήνες, οι οποίες χρησιμοποιούνταν και ως κατοικίδια, ακριβώς δηλαδή όπως και οι σκύλοι. Λίγοι γνωρίζουν όμως ότι οι γάτες δεν ήταν καθόλου διαδεδομένες στην αρχαία Ελλάδα, σε αντίθεση με την αρχαία Αίγυπτο, και ότι αντί γι΄ αυτές οι Έλληνες είχαν νυφίτσες ως κατοικίδιο, αλλά και για το κυνήγι των ποντικών! Συνηθισμένο θέαμα ήταν επίσης οι κοκορομαχίες. Τα βόδια χρησιμοποιούνταν στην Αττική μόνο για όργωμα και οι Αθηναίοι έτρωγαν κυρίως χοιρινό κρέας, το μοσχαρίσιο το εισήγαγαν. Όσον αφορά το κυνήγι τους, αξίζει να θυμηθούμε ότι εκτός από κάπρους, ελάφια, πέρδικες και λαγούς υπήρχαν τότε στα-περισσότερα απ' ότι σήμερα- δάση και λύκοι, αρκούδες, ακόμη και λιοντάρια.

 

 Η διατροφή των αρχαίων ήταν φυσικά μεσογειακή, με πολλές ελιές, ψάρια και λαχανικά, έλειπαν όμως πολλά είδη διατροφής τα οποία σήμερα θεωρούμε δεδομένα, όπως τα βερίκοκα, τα λεμόνια, τα πορτοκάλια, τα ροδάκινα, η ντομάτα, η πατάτα, το ρύζι και φυσικά η μπύρα. Συνηθισμένο ''κολατσιό'' ήταν επίσης ψωμί-όχι λευκό φυσικά- βουτηγμένο σε κρασί, το οποίο το έτρωγαν ακόμη και τα παιδιά ως δυναμωτικό πρωινό! Επιπροσθέτως, τα σύκα θεωρούνταν βασικό είδος διατροφής. Τέλος, κάτι ακόμα που χρήζει μνείας, είναι ότι οι αρχαίοι, αν και γνώριζαν το γυαλί από τους κοντινούς τους Πέρσες, Αιγυπτίους και Φοίνικες, εντούτοις δεν το χρησιμοποιούσαν ούτε στην οικοδομική τέχνη, αλλά ούτε και ως ποτήρι, σε αντίθεση με τα πήλινα-κεραμικά σκεύη.
ΠΗΓΗ: Εγκόν Φριντέλ, Πολιτιστική ιστορία της αρχαίας Ελλάδας, εκδόσεις Τόπος, 2013, Αθήνα