Πάνος Παντελούκας, Οι έξι καμπίνες του Καλυψώ, εκδ. Βακχικόν

 

το τέταρτο βιβλίο της σειράς μυστηρίου του Παντελούκα

 

το τέταρτο βιβλίο της σειράς μυστηρίου του Παντελούκα

 

            Το τέταρτο βιβλίο της αστυνομικής σειράς μυστηρίου των εκδόσεων Βακχικόν του Πάνου Παντελούκα με ήρωα τον Ιταλό εγκληματολόγο Οράτσιο Σπινέλλι έχει τίτλο «Οι έξι καμπίνες του Καλυψώ». Τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς με τίτλο «Έγκλημα στο Πότζο» και «Μυστήριο στην Παλμαρόλα» έχουν υπόθεση μυστηρίου που διαδραματίζεται στην Ιταλία, ενώ στο τρίτο βιβλίο της σειράς «Ο Σπινέλλι στον Κάμπο» το προς εξιχνίαση έγκλημα λαμβάνει χώρα στον Κάμπο της Χίου. Ομοίως συμβαίνει και στο παρόν πόνημα, στο τέταρτο βιβλίο της σειράς, όπου και πάλι ο καθηγητής Σπινέλλι ταξιδεύει στην Ελλάδα για διακοπές, τελικά, όμως, για άλλη μία φορά το έγκλημα φαίνεται πως τον κυνηγάει, όπως και στη Χίο.

            Αυτή τη φορά το σκηνικό τοποθετείται στην όμορφη Ανάβυσσο της Αττικής, στο πολυτελές ξενοδοχείο Καλυψώ, όπου ο Σπινέλλι αποφασίζει να περάσει τις διακοπές του, παρέα με την Ασσούντα, τη σύζυγό του, και ένα φιλικό τους ζευγάρι, τον αστυνόμο Μήτρου και τη γυναίκα του, οι οποίοι τους συνοδεύουν στις γειτονικές τουριστικές περιπλανήσεις τους στο Λαύριο, την Αίγινα και τη γύρω περιοχή.

            Στο ξενοδοχείο αυτό, όλως τυχαίως άραγε;- βρίσκεται και ο επίσης διάσημος Ισπανός εγκληματολόγος Μιγκέλ Αντουρίθ με την αγαπημένη του Μπεατρίς. Ο καθηγητής Σπινέλλι, πάντως, διόλου δεν χαίρεται με το συναπάντημα αυτό, αφού είναι σε διακοπές και το μόνο που θέλει είναι να ξεχάσει τη δουλειά του για λίγο… Δεν είναι, όμως, γραπτό κάτι τέτοιο από ότι φαίνεται…

Όλα ξεκινούν όταν ο καθηγητής Σπινέλλι βρίσκει τα πράγματα στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του ανακατεμένα. Τα πράγματα χειροτερεύουν επικίνδυνα όταν βρίσκεται δολοφονημένος με όπλο ο Αργεντίνος επιχειρηματίας  Κάρμινε Πάολο Μινιέρα, ο οποίος παραθέριζε κι αυτός στο ίδιο ξενοδοχείο. Ακολουθεί ένα θύμα ακόμα, η επίσης επιχειρηματίας Τζέσικα Κουίκσιλβερ.

Ποιος κρύβεται άραγε πίσω από τις δολοφονίες αυτές; Τι σχέση έχει ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδας με τις δολοφονίες αυτές και πως συνδέονται με τους υπόλοιπους ενοίκους του ξενοδοχείου που μοιάζουν αθώοι; Είναι, τελικά, τυχαία η παρουσία στο «Καλυψώ» του Ισπανού εγκληματολόγου; Και, θα καταφέρει, τέλος, ο Σπινέλλι, αν και απροετοίμαστος να λύσει τον γρίφο;

Προς αρωγή του έχει τον ικανότατο Έλληνα αστυνόμο Διονύση Βενετσάνο, αλλά και το καταπληκτικό μυαλό του ίδιου του εαυτού του, το οποίο παίρνει, πραγματικά, πολύ γρήγορα στροφές, συνδυάζοντας όλα τα, φαινομενικά άσχετα, δεδομένα μεταξύ τους και προσέχοντας μέχρι και την παραμικρή λεπτομέρεια.

Ο Σπινέλλι ξεχωρίζει χάρη στο απίστευτο φλέγμα του και το εύστροφο μυαλό του. Ο Παντελούκας δεν αρέσκεται στις μακροσκελείς περιγραφές, ούτε και στο να μας εξηγεί, βήμα βήμα, πως  ο Σπινέλλι φτάνει σταδιακά στη λύση του μυστηρίου. Αντίθετα, μέχρι τη στιγμή που ο ίδιος ο Καθηγητής θα ανακοινώσει τον ένοχο και το σκεπτικό του για την αιτία των φόνων, ο αναγνώστης δεν υποψιάζεται απολύτως τίποτε. Χάρη στον γρήγορο ρυθμό της αφήγησης, όμως, και τις γρήγορες αλλαγές σκηνικών, θα απολαύσει οπωσδήποτε την ανάγνωση. Συν τοις άλλοις, ο συγγραφέας προσφέρει στο βιβλίο του μερικές μυθολογικές παρενθέσεις σχετικές με την ιστορία το τόπου στον οποίο διαδραματίζεται η υπόθεση του βιβλίου. Εξάλλου, ποιος είναι καλύτερος στο να γράφει αστυνομικά μυθιστορήματα από ότι ένας απόφοιτος της νομικής σχολής και μαχόμενος δικηγόρος, όπως ο Πάνος Παντελούκας;

Ελένη Βεζύρογλου, Ο Παράδεισος δεν είναι μακριά, εκδ. Μίνωας

 

Μία πρωτότυπη αναγνωστική πρόταση καταθέτει στο ελληνικό  αναγνωστικό κοινό η συγγραφέας και Κοινωνική Λειτουργός από τη Θεσσαλονίκη, Ελένη Βεζύρογλου, μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος με το νέο της μυθιστόρημα (το τρίτο στη σειρά εν μέσω και άλλων λογοτεχνικών πονημάτων) με τίτλο «Ο Παράδεισος δεν είναι μακριά». Η υπόθεση του βιβλίου της διαδραματίζεται εν έτει 1897 στην τουρκοκρατούμενη ακόμα Κάρπαθο.

            Το γεγονός, βέβαια, ότι η Κάρπαθος τελεί ακόμη υπό τουρκική κατοχή δεν είναι κάτι που αφορά τους αναγνώστες, αφού, ως γνωστόν, η παρουσία των Τούρκων στα νησιά του Αιγαίου- πλην της Κρήτης- και ειδικά την εποχή εκείνη ήταν σκιώδης. Επομένως, η τουρκική κατοχή εδώ μπλέκεται με την υπόθεση του βιβλίου μονάχα σε ό,τι αφορά το γεγονός ότι το νησί δεν αποτελούσε τότε ελληνικό έδαφος, όπως π.χ. η Αθήνα, στην οποία διαδραματίζεται επίσης μεγάλο μέρος της υπόθεσης του βιβλίου. Εξάλλου, ο πληθυσμός του νησιού εκείνη την εποχή αποτελούταν σχεδόν  εξολοκλήρου από χριστιανούς ορθοδόξους, πλην ένα δυο μόνο Τούρκων διοικητικών υπαλλήλων.

Αυτό που μας ενδιαφέρει, όμως, στην Κάρπαθο, είναι το έθιμο του κανακάρη και της κανακαράς, ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στο νησί και κυρίως στο χωριό Όλυμπος και αποτέλεσε, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το έναυσμα της συγγραφέως για τη δημιουργία του βιβλίου της. Σύμφωνα με το έθιμο αυτό, το πρώτο αγόρι της οικογένειας ήταν αυτό που κληρονομούσε μόνο την πατρική περιουσία και, αντιστοίχως, το πρώτο κορίτσι την περιουσία από την πλευρά της μητέρας. Τα παιδιά αυτά έφεραν επίσης και το όνομα του αντίστοιχου παππού ή της γιαγιάς, υποχρεωτικά ίδιο με αυτούς.

Όπως είναι επόμενο, το έθιμο αυτό, αν και επέτρεπε τη διατήρηση της περιουσίας, χωρίς να διαιρούνται οι κλήροι της γης σε ένα φτωχό μέρος, ήταν εξορισμού πολύ άδικο για τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας, τα οποία, μην έχοντας πόρους να ζήσουν, έπαιρναν τον δρόμο της προσφυγιάς, ή κατέληγαν να ζουν ως υπηρέτες στα σπίτια των πρωτοκανακάρηδων. Εξυπακούεται επίσης, ότι το έθιμο αυτό στην πράξη χώριζε την κοινωνία της Καρπάθου σε δύο τάξεις: τους πρωτοκανακάρηδες και τις πρωτοκανακαρές που επιδίωκαν να παντρεύονται μεταξύ τους και τους υπόλοιπους που δεν είχαν περιουσία.

Έτσι και στο μυθιστόρημα αυτό, επομένως, ο Μάχος Χανιωτάκης είναι ο ευνοημένος κανακάρης της οικογένειας σε σχέση με τον μικρότερο αδελφό του τον Νικήτα. Μόνο  που ο χαρακτήρας του Μάχου είναι ακριβώς το αντίθετο από εκείνον του αδελφού του… Ο Μάχος ελάχιστη αγάπη κρύβει στην καρδιά του και, σε μία δική του δύσκολη στιγμή, δεν θα διστάσει να φορτώσει το φρικτό έγκλημα που διέπραξε στον αδελφό του, αφήνοντας εκείνον να πληρώσει για τα δικά του κρίματα…

Η Αννεζίνα, από την άλλη, αγαπιέται με τον Νικήτα. Δυνάμεις πάνω από εκείνους, όμως, δεν θα τους επιτρέψουν να μείνουν μαζί, σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το άδικο. Κοντά τους θα συναντήσουμε πολλούς ακόμα χαρακτήρες που μοιάζουν βγαλμένοι θαρρείς από παραμύθι: την κακιά μητριά Ερνιά, την αθώα και ευκολόπιστη Μεταξία, το παραπεταμένο παραπαίδι, τον Λιωνή, τον τίμιο γέροντα Λιμπο, τον απατεώνα Αποστόλη, τον πιστό φίλο Θανασό, τη γλυκιά Πατούλα και άλλους πολλούς.

Η συγγραφέας, αξοιποιώντας κατάλληλα και το γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής στο βιβλίο της, δημιουργεί μία καλοστημένη και ευκολοδιάβαστη ιστορία, γεμάτη σασπένς, όπου κυριαρχεί το άδικο σχεδόν εξολοκλήρου πριν καταφέρει τελικά να θριαμβεύσει η δικαιοσύνη και να δώσει το δικό της happy end στην περιπέτειά τους. Ο Παράδεισος, λοιπόν, μπορεί να φαντάζει πολύ μακριά για όλους, τελικά, όμως, οι ήρωες θα καταφέρουν να τον βρουν…

Magali Discours, Επιστροφή στο Παλέρμο, εκδ. Ψυχογιός

 

Ένα μυθιστόρημα ατμοσφαιρικό με πρωταγωνιστή το Παλέρμο της Σικελίας

 

«Το Παλέρμο είναι φτιασιδωμένο σαν πόρνη και περήφανο σαν αριστοκράτισσα. Κάτω από τα κορδόνια του κορσέ του χτυπάει μια καρδιά Ισπανίδας ηγεμονίδας και κάτω από το βρόμικο μεσοφόρι ριγά το σώμα μιας Ελληνίδας θεάς που κρύβει όσα μπορεί μέσα στην αραβική της σεμνότητα».

 

            Το Παλέρμο της Σικελίας είναι ένας πολύ ιδιαίτερος και όμορφος τόπος. Ελάχιστες πόλεις στον πλανήτη μας μπορούν να περηφανευτούν ότι διαθέτουν κτίρια χτισμένα σε αραβο-νορμανδικό ρυθμό και το Παλέρμο είναι, αναντίρρητα, μία από αυτές. Το Παλέρμο, λοιπόν, δεν απλώς αποτελεί το σκηνικό στο οποίο διαδραματίζεται το μυθιστόρημα της Κορσικανής συγγραφέως Μαγκαλί Ντισκούρ, αλλά είναι και ο βασικός πρωταγωνιστής του, θα μπορούσαμε να πούμε, μαζί με την Κονστάνς.

            Όλοι μας γνωρίζουμε ότι η Νότια Ιταλία διαφέρει κατά πολύ από τη Βόρεια, τόσο σε χαρακτήρες ανθρώπων, οργάνωση κράτους, κλίμα, ήθη, αλλά και έθιμα. Στη Νότιο Ιταλία, και ιδιαίτερα στη Σικελία, ο μεσογειακός χαρακτήρα της χώρας γίνεται πολύ πιο εμφανής, οι μυρωδιές των εσπεριδοειδών και τα αρώματα της ιταλικής γης πολύ πιο έντονα.

Πάνω σε ένα τέτοιο άρωμα, το zagara, μία λέξη σικελική, αραβικής προελεύσεως, που σημαίνει άνθη εσπεριδοειδών, χτίζει το μυθιστόρημά της η συγγραφέας, ή, πιο σωστά ακόμα, το άρωμα αυτό γίνεται η αφορμή για τη συγγραφή του μυθιστορήματος με τίτλο «Επιστροφή στο Παλέρμο».

Και ποιος είναι αυτός που επιστρέφει στο Παλέρμο; Μα η Κονστάνς, μια νεαρή μεγαλωμένη στη Γαλλία, που είναι αποφασισμένη να ξεδιαλύνει το μυστικό της αγαπημένης της γιαγιάς, της Ροζ, ένα μυστικό που σχετίζεται άμεσα με το Παλέρμο, το μυστηριώδες και καλά κρυμμένο παρελθόν της γιαγιάς Ροζ και τους κατοίκους του, κάποιοι από τους οποίους θα αποδειχτούν, τελικά, και συγγενείς της Κοστάνς…

Η Κονστάνς μεγαλώνει στο Παρίσι και βιώνει έναν ιδιαίτερο δεσμό με την κομψή Παριζιάνα γιαγιά της, τη Ροζ. Η Ροζ ήταν μοδίστρα και ενδυματολόγος του κινηματογράφου στα νιάτα της, και μία ταινία από αυτές στις οποίες συμμετείχε φαίνεται ότι σημάδεψε μια για πάντα  τη ζωή της: η ταινία Γατόπαρδος του Λουκίνο Βισκόντι. Υπάρχει κάτι μυστηριώδες σε σχέση με τα όσα η Ροζ βίωσε στα γυρίσματα της ταινίας αυτής, όσο και σχετικά με κάποιον έρωτα που άφησε πίσω της και ο οποίος ακούει στο όνομα Ρουτζέρο. Το γεγονός, πάντως, ότι η Ροζ λαμβάνει κάθε χρόνο από το 1963 ένα άρωμα πορτοκαλανθών που της στέλνει ένας άγνωστος αποστολέας γίνεται η αφορμή προκειμένου η Κονστάνς να πάει η ίδια στο Παλέρμο και να εξερευνήσει το μυστηριώδες παρελθόν της γιαγιάς της.

            Εκεί θα μαγευτεί από την πολύ ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του νησιού και θα γνωρίσει ενδιαφέροντες ανθρώπους όπως τον Σάντρο, τον Νίνο, αλλά και τον ίδιο τον Ρουτζέρο που θα της αποκαλύψει τελικά, καρέ καρέ το άγνωστο παρελθόν της γιαγιάς της.

Η αφήγηση της Ντισκούρ είναι πραγματικά πολύ ιδιαίτερη και το μυθιστόρημα διαφορετικό και έξω από τα συνηθισμένα που έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε. Συν τοις άλλοις, οι επικεφαλίδες των επιμέρους κεφαλαίων περιέχουν αποφθέγματα στη σικελική διάλεκτο, ενώ παρεμβάλλονται ανάμεσα και κεφάλαια με ηχητικές αναμνήσεις από το Παλέρμο που μας βάζουν κατευθείαν στο κλίμα και μας ταξιδεύουν εκεί. Αν δεν έχετε επισκεφθεί, έως τώρα, πάντως, το Παλέρμο και τη Σίκελία, το μόνο σίγουρο είναι ότι το παρόν μυθιστόρημα θα σας ανοίξει την όρεξη να το κάνετε και να ταξιδέψετε εκεί!

Robert Kaplan, Έρημη Χώρα, εκδ. Διόπτρα

 

Ο δρόμος προς ένα χαοτικό μέλλον μέσα από τα μάτια του μεγάλου γεωπολιτικού επιστήμονα

 

Μία αυστηρή προειδοποίηση για το μέλλον και μία έξοχη γεωπολιτική ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης στον πλανήτη μας επιχειρεί στο βιβλίο του με τίτλο «Έρημη Χώρα» ένας από τους μεγαλύτερους γεωπολιτικούς επιστήμονες της εποχής μας, ο Ρόμπερτ Κάπλαν. Ο Κάπλαν είναι Αμερικανός συγγραφέας και δημοσιογράφος. Έχει συγγράψει ως τώρα πάνω από είκοσι βιβλία, μεταξύ των οποίων τα διάσημα «Η εκδίκηση της γεωγραφίας» και τα «Φαντάσματα των Βαλκανίων». Δεν είναι τυχαίο εξάλλου το γεγονός ότι το περιοδικό Foreign Policy τον έχει συμπεριλάβει δύο φορές ανάμεσα στους εκατό κορυφαίους διανοητές διεθνώς.

Γιατί, όμως, ο Κάπλαν να επιλέξει να δανειστεί για το βιβλίο του τον τίτλο ενός από τα πιο διάσημα ποιήματα στην ιστορία της λογοτεχνίας, της «Έρημης Χώρας» του Τ.Σ. Έλιοτ; Η «Έρημη Χώρα» που είχε γραφτεί το 1922 για να απεικονίσει όλο τον ζόφο που είχε βιώσει η ανθρωπότητα κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αντικατοπτρίζει και τον επικείμενο ζόφο της εποχής μας, τα δυσκολότερα που έχουμε μπροστά μας. Γι’ αυτό, λοιπόν, και επέλεξε να ονομάσει το -προφητικό κατά κάποιον τρόπο-έργο του κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Επιπλέον ο Κάπλαν συγκρίνει τη σημερινή κατάσταση του κόσμου μας με την επισφαλή Δημοκρατία της Βαϊμάρης, την εύθραυστη-όπως αποδείχτηκε-δημοκρατία που επικράτησε στη Γερμανία αμέσως μετά την ήττα των Γερμανών στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά που δεν έμελλε να μακροημερεύσει. Έτσι, λοιπόν, προβαίνει σε ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες αναλογίες της εποχής τότε με τη σημερινή σε τρία, μόλις, εκτενή κεφάλαια στο βιβλίο του.  Τα κεφάλαια αυτά τιτλοφορούνται «Η Βαϊμάρη γίνεται παγκόσμια», «Οι μεγάλες δυνάμεις σε παρακμή» και « Όχλος και χάος».

Σε αυτά αναλύει θέματα όπως την πολιτική και πολιτιστική παρακμή της Ευρώπης, τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και στη Γάζα, την αργή και σταδιακή αποσύνθεση των τριών υπερδυνάμεων, της Κίνας, της Ρωσίας και των ΗΠΑ, την παγκοσμιοποίηση, το έργο των ηγετών της Κίνας, του Ντενγκ Σιαοπίνγκ και του Σι Τζινπίνγκ, του Πούτιν και του Τραμπ, τη μεγάλη και τρομακτική πλέον δύναμη των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης σήμερα που δίνουν περαιτέρω δυνάμεις στον όχλο και άλλα. Όλα αυτά μέσα από την παράθεση πολλών παραδειγμάτων από την ιστορία της Ευρώπης και του κόσμου στον αιώνα που μόλις πέρασε: τον πόλεμο στο Κόσοβο, τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Ψυχρό Πόλεμο, τον κομμουνισμό και τον φασισμό.

Ο Κάπλαν προειδοποιεί πως ο κόσμος μας σταδιακά θα αλλάξει προς το χειρότερο και πως ο κίνδυνος των ολοκληρωτικών καθεστώτων δεν είναι διόλου αμελητέος και καταλήγει:

«Ο ρους της Ιστορίας είναι άγνωστος. Δεν υπάρχει αυτό που λένε αυτόματη, γραμμική πρόοδος. Επομένως, δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε, καθώς το αποτέλεσμα δεν είναι προδιαγεγραμμένο για κανέναν μας. Η Βαϊμάρη υπερηφανευόταν για τους πολλούς φιλελεύθερους και την πραγματική πνευματική της άνθηση. Στη Βαϊμαρη υπήρχε περίσσια ελπίδα, αλλά όχι αρκετή τάξη. Το να αποφύγουμε τη μοίρα της Βαϊμάρης αποτελεί σήμερα το ύστατο καθήκον του κόσμου».

Βιβλίο διορατικό, προφητικό, βιβλίο βαθιάς ανάλυσης που βασίζεται σε λογικά συμπεράσματα και παραδείγματα από την πρόσφατη Ιστορία, δυστυχώς κάπως απαισιόδοξο, κρίνεται το παρόν πόνημα του Κάπλαν. Το μόνο σίγουρο είναι πως όποιος το διαβάσει θα αποκτήσει μία πολύ καλή εικόνα της σημερινής κατάστασης του κόσμου μας.