Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2020

Χορός των Ωρών, Ponchielli

Πρόκειται για το πασίγνωστο μπαλέτο του τέλους της τρίτης πράξης από την όπερα Τζοκόντα του Amiclare Ponchielli (1834-1886). H όπερα πρωτοπαρουσιάστηκε το 1876 και αποτελεί το γνωστότερο έργο του Ιταλού συνθέτη του ρομαντισμού. Eνώ στην εποχή του ο συνθέτης ήταν αρκετά δημοφιλής, εντούτοις σήμερα οι περισσότεροι τον γνωρίζουν μόνο από τη συγκεκριμένη όπερα. Ο χορός των ωρών έγινε ιδιαίτερα γνωστός μετά από την προβολή του με κινούμενα σχέδια στη Φαντασία του Ντίσνευ.
https://www.youtube.com/watch?v=W3ILbnHhAzk 

Εδώ το ακούμε από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βουδαπέστης υπό τη διεύθυνση του Andras Korodi.
ΠΗΓΗ: wikipedia, Dance of Hours

Τρίτη 28 Ιανουαρίου 2020

Λένα Διβάνη, Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας, εκδ. Πατάκη, 2019, σελ.475

Πώς ήταν άραγε ο μεγάλος μεταρρυθμιστής Χαρίλαος Τρικούπης στην προσωπική του ζωή;
Πόσο αυταρχική ήταν στην πραγματικότητα η Φρειδερίκη; 
Πόσο πολύ άρεσε ο "ποδόγυρος" στον αποκαλούμενο "Γέρο της Δημοκρατίας", Γεώργιο Παπανδρέου;
Και ποια ήταν στην πραγματικότητα η μεγάλη ευεργέτισσα του ελληνικού Αγώνα της Ανεξαρτησίας Μαντώ Μαυρογένους; 
Αυτά και σε άλλα πολλά ερωτήματα επιχειρεί να δώσει απάντηση μέσα από το νέο της πόνημα "Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας" η γνωστή μας συγγραφέας και ιστορικός Λένα Διβάνη.
Μαζί με τον περίπατο στις προσωπικές ζωές και τη σταδιοδρομία των μορφών που άφησαν το στίγμα τους στην πολιτική, κοινωνική, πολιτιστική ή και καλλιτεχνική ιστορία της χώρας, ο αναγνώστης βολτάρει ταυτόχρονα και στην Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας, μαθαίνοντας ενίοτε και πράγματα που μπορεί να τον καταπλήξουν, δηλαδή τις λεπτομέρειες από το παρασκήνιο της ζωής των μεγάλων προσωπικοτήτων.
Η αφήγηση είναι καθηλωτική και ρέει σαν ποταμός που κυλά νωχελικά, χωρίς ίχνος βιασύνης. Τίποτε δεν παραλείπεται από τη συγγραφέα, αντιθέτως όλα είναι άξια λόγου ώστε να αναφερθούν: μία φήμη, μία κουβέντα που ειπώθηκε, μια πιο προσωπική συνήθεια του προσώπου στο οποίο γίνεται αναφορά, εν ολίγοις ο,τιδήποτε μπορεί να κάνει πιο προσιτή στον αναγνώστη την προσωπικότητα του χαρακτήρα που εξετάζεται και αναλύεται με γλώσσα απλή και κατανοητή στο βιβλίο της Διβάνη. Η έρευνα που έκανε για την ολοκλήρωση του πονήματός της, προκειμένου τα λεγόμενά της να τεκμηριωθούν από ιστορικής απόψεως, είναι εμφανής σε κάθε σελίδα.
Ο αναγνώστης θα εκπλαγεί ευχάριστα διαβάζοντας την ιστορία του Γεώργιου Παπανδρέου και της Κυβέλης, θα τον συνεπάρει η αφήγηση για τη ζωή των δύο γαλαζοαίματων, του Παύλου και της Φρειδερίκης, θα λυπηθεί με το δράμα του ανθρώπου με το γαρύφαλλο, του αγωνιστή Νίκου Μποελογιάννη και της αγαπημένης του Έλλης Παπά και θα πικραθεί με τα πάθη του εμφύλιου διχασμού στην ιστορία του Βενιζέλου και της Έλενας. Ακόμη, θα νιώσει συμπάθεια με τις λύπες του ερωτικού τριγώνου του Ίωνα Δραγούμη, της Πηνελόπης Δέλτα και της Μαρίκας Κοτοπούλη, θα απορήσει με τη σύζευξη των δύο άγαμων αδελφών, της Σοφίας και του Χαρίλαου Τρικούπη, θα παρακολουθήσει με ενδιαφέρον την κωμικο-τραγική ιστορία του Όθωνα και της Αμαλίας και, τέλος, θα οργιστεί με τα καμώματα των τουρκόφιλων προκρίτων στην ιστορία της Μαντώς Μαυρογένους και του αγωνιστή Δημήτριου Υψηλάντη. Σίγουρα όμως όταν θα φτάσει στην τελευταία σελίδα του βιβλίου, θα είναι πλουσιότερος τόσο σε συναισθήματα για τις μεγάλες αυτές προσωπικότητες, όσο και σε γνώσεις για την νεοελληνική ιστορία και για ορισμένες όχι και τόσο γνωστές πτυχές της.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: η άμεση αφήγηση σε στυλ ημερολογίου για τις ζωές των προσωπικοτήτων που παρουσιάζει.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε όλους: τόσο σε αναγνώστες που προτιμούν ελαφριά αναγνώσματα, όσο και σε εκείνους που θέλουν να αποκομίζουν χρήσιμες γνώσεις από τα βιβλία που διαβάζουν.

Κυριακή 26 Ιανουαρίου 2020

Ιερός πόλεμος; Άραγε είναι ισλαμική επινόηση;

Όλοι γνωρίζουμε και απεχθανόμαστε φυσικά το τζιχάντ, τον αποκαλούμενο Ιερό πόλεμο που διεξάγουν οι μουσουλμάνοι στις μέρες μας εναντίον των εχθρών της πίστης τους. Πόλεμος δηλαδή "ευλογημένος" από τον Θεό και με την έγκρισή του. Άραγε όμως είναι ο Ιερός πόλεμος σαν έννοια εφεύρεση ισλαμική;
Κι όμως, η αφετηρία του είναι αρκετά παλαιότερη απ' ότι μπορούμε να φανταστούμε. Πρώτος ο Μέγας Αλέξανδρος μίλησε για Ιερό Πόλεμο κατά των Περσών στην εκστρατεία του. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι έκαναν πόλεμο μόνο αφότου είχαν πάρει τη "θεϊκή" έγκριση των ιερέων τους για τις πράξεις τους. Πιο μακριά, στην Ασία, οι Κινέζοι έκαναν το ίδιο για να εκπληρώσουν την "εντολή του Ουρανού", όταν κήρυσσαν πόλεμο σε αντίπαλο "έθνος".  Ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ηράκλειος τον 7ο αιώνα δικαιολόγησε τις επιθέσεις του κατά των Περσών με το ίδιο μοτίβο, προκειμένου να εξασφαλίσει την ομοψυχία και την προθυμία των Βυζαντινών να πολεμήσουν. Ακόμη και οι μογγολικές κατακτήσεις του περίφημου Τζένγκις Χαν ονομαζόταν Ιερός πόλεμος, για να μην μιλήσουμε φυσικά για τις σταυροφορίες που έγιναν στο όνομα του Θεού.

Τέλος, αν λάβουμε υπόψη μας, ορισμένες σχολές του ισλάμ που πρεσβεύουν ότι ο Ιερός  πόλεμος ασκείται μέσα μας, εναντίον του κακού εαυτού μας, βλέπουμε πόσο εύκολα εκμεταλλεύονται κάποιοι την ιστορία προκειμένου να φανατίσουν όσους είναι πρόθυμοι να ασκήσουν βία επάνω στους άλλους.
ΠΗΓΗ: Jonathan Holslag, Παγκόσμια πολιτική ιστορία, εκδ. Μεταίχμιο

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2020

A. Scoenberg, Verklarte nacht

Η "Νύχτα εξαϋλωσης" του Αυστριακού συνθέτη Arnold Schoenberg (1874-1951) αποτελεί ένα έργο σταθμό για την εξέλιξη της δυτικής ευρωπαϊκής μουσικής στα τέλη του 19ου αιώνα. Γράφτηκε το 1899 σε διάρκεια 3 μόλις εβδομαδών. Είναι γραμμένο για σεξτέτο εγχόρδων (δύο βιολιά, δύο βιόλες και δύο τσέλα). Ο Σένμπεργκ, με επιρροές κυρίως από τον Μπραμς και τον Βάγκνερ, είναι κυρίως γνωστός για το δωδεκαφθογγικό στυλ της σύνθεσης που ανέπτυξε. Το 1917 ο συνθέτης διασκεύασε το έργο για ορχήστρα εγχόρδων και αργότερα για πιάνο-τρίο. Εδώ ακούμε το έργο από τους Membres de L' Ensemble Intercontemporain υπό τη διεύθυνση του Pierre Boulez.
https://www.youtube.com/watch?v=U-pVz2LTakM 
 ΠΗΓΗ: Wikipedia, Verklarte Nacht