Antonio Skarmeta, Οι μέρες του ουράνιου τόξου, εκδ. Κλειδάριθμος, 2021, σελ.231

 https://www.klidarithmos.gr/oi-meres-tou-ouraniou-toxou

 

"Οι μέρες του ουράνιου τόξου" είναι ένα βιβλίο που μιλάει με φωτεινό, αισιόδοξο και χιουμοριστικό τρόπο για μία ζοφερή εποχή στην ιστορία της Χιλής, εκείνη της στυγνής δικτατορίας του Πινοσέτ. Είναι ένα βιβλίο γεμάτο χρώματα, χαρά και γέλιο, τον καιρό που όλα αυτά ήταν απαγορευμένα στη Χιλή.

Ο Antonio Skarmeta, ο δημιουργός του διάσημου "Ο ταχυδρόμος του Νερούδα", το οποίο γυρίστηκε ως μία πολύ επιτυχημένη ταινία με το όνομα "Il postino", μας γυρνά πίσω στο 1988, στα χρόνια των τριγμών της δικτατορίας του Πινοσέτ και στην τελική της πτώση.

Πρόκειται για την άγνωστη σχετικά, μα συνάμα αληθινή ιστορία, η οποία κρύβεται πίσω από τη διαφημιστική καμπάνια που συνέβαλε στην πτώση του δικτατορικού καθεστώτος.

Τρομοκρατημένος από την κατακραυγή την οποία υφίσταται στο εξωτερικό η διεφθαρμένη και αντιδημοκρατική κυβέρνησή του, ο Πινοσέτ αποφασίζει να αφήσει να διεξαχθεί ένα νόμιμο δημοψήφισμα στις 5 Οκτωβρίου του 1988 σχετικά με τη συνέχιση ή όχι της διακυβέρνησης της χώρας από το καθεστώς. Παίρνει τη  καθοριστική απόφαση να επιτρέψει στα δεκαέξι κόμματα της φιμωμένης αντιπολίτευσης να προβάλουν στα ΜΜΕ ένα δεκαπεντάλεπτο διαφημιστικό σποτάκι  υπέρ του "Όχι" στο δημοψήφισμα, διατηρώντας τον πλήρη έλεγχο των ΜΜΕ όλες τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας. 

 Ο δικτάτορας είναι βέβαιος για τη νίκη του, παρά την παραχώρηση αυτή, αφού ο κόσμος είναι παραιτημένος και φοβάται να προβάλει έστω και την έμμεση αντίθεσή του στο βίαιο καθεστώς ψηφίζοντας "όχι". Εξάλλου, είναι εντελώς απίθανο να αλλάξουν γνώμη οι πολίτες μέσα σε μόλις δεκαπέντε λεπτά και να θέσουν τέλος σε δεκαπέντε χρόνια σκαιής δικτατορίας- ή μήπως όχι;

Ο A.S. μας αφηγείται την ιστορία του καλύτερου διαφημιστή της χώρας, του Αδριάν Μπετίνι, ο οποίος επιστρατεύτηκε για τη  προσπάθεια αυτή και κατάφερε τελικά να βρει το κατάλληλο σύνθημα, τη μουσική και τα λόγια προκειμένου να πείσει τον κόσμο ότι κάτι θα μπορούσε επιτέλους να αλλάξει στη βασανισμένη χώρα του.

Παράλληλα με την τριτοπρόσωπη αφήγηση του ίδιου του συγγραφέα για το γεγονός αυτό, ο τελευταίος μας παραθέτει επίσης την πρωτοπρόσωπη μαρτυρία του Νίκο Σάντος, του έφηβου γιου του καθηγητή φιλοσοφίας Ροδορίγο Σάντος, ο οποίος συλλαμβάνεται εν ώρα διδασκαλίας για απείθεια έναντι στο αντιδημοκρατικό  καθεστώς. 

Ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις δύο ιστορίες είναι η Πατρίτσια Μπετίνι, η κόρη του πρώτου και η κοπέλα του δεύτερου. Όλοι μαζί θα αγωνιστούν και θα κάνουν τα αδύνατα δυνατά προκειμένου να επιστρέψει το χρώμα και η μουσική στην γκρίζα πρωτεύουσα της Χιλής, το Σαντιάγο, όπου διαδραματίζεται το μυθιστόρημα.

Η γραφή είναι αυθόρμητη, παιχνιδιάρικη και μοιάζει με αυτή που θα χρησιμοποιούσε ένας έφηβος στα αντίστοιχα κεφάλαια, ενώ εξακολουθεί να ρέει σαν γάργαρο νερό στα κομμάτια όπου μιλά ο ίδιος ο συγγραφέας για τον Μπετίνι. Οι εξεζητημένες λέξεις και οι πομπώδεις εκφράσεις αποφεύγονται. Τα μικρά κεφάλαια και ο κοφτός, απλός λόγος του συγγραφέα, χωρίς αναλυτικές περιγραφές συναισθημάτων και καταστάσεων καταφέρνουν να κάνουν τον αναγνώστη να βιώσει ρεαλιστικότατα το συναισθηματικό αδιέξοδο των ηρώων, ήτοι την αγωνία που βιώνει ο Νίκο μετά από τη σύλληψη του πατέρα του και την προσπάθεια που καταβάλει ο Αδριάν για να ανακαλύψει ένα επιτυχημένο τηλεοπτικό σποτ.

Από κοντά και η φιλοσοφία, ιδίως εκείνη του Πλάτωνα για τις σκιές στο περίφημο σπήλαιό του, η οποία ντύνει αριστοτεχνικά την όλη ιστορία και προσφέρει τις κατάλληλες αναλογίες με τη δικτατορία και την επικείμενη πτώση της. Εξάλλου, μονάχα η φιλοσοφία ήταν εκείνη που μπορούσε να αντισταθεί επιτυχώς στον Πινοσέτ την εποχή του σκότους. Η αλληγορία δε, με το ουράνιο τόξο και τα χρώματά του θα θυμίσει, σε όσους το γνωρίζουν, το καταπληκτικό "Παραμύθι με τα χρώματα" του Αλέξη Κυριτσόπουλου, ενός αγαπημένου παιδικού βιβλίου.

Οι πιο δυνατές σκηνές του βιβλίου είναι οι περιγραφές του ζόφου και της παραίτησης που επικρατεί στην πόλη εξαιτίας της δικτατορίας, αλλά και εκείνη η οποία ο Αδριάν Μπετίνι συζητά με την κόρη του για το επικείμενο δημοψήφισμα και συνειδητοποιεί τον βαθμό της απελπισίας και την τάση φυγής που διακατέχει τους νέους σχετικά με την όλη κατάσταση. Πώς καταφέρνεις, λοιπόν, να πείσεις έναν παραιτημένο λαό να αγωνιστεί για ένα καλύτερο αύριο στη χώρα του;

Το βιβλίο μας στέλνει ένα αισιόδοξο μήνυμα, τόσο αναγκαίο στις μέρες μας, που αποδεικνύει ότι όλα είναι δυνατά αρκεί να είμαστε ενωμένοι και να αγωνιζόμαστε πάντα για το καλύτερο.

  

Φωτεινή Ναούμ, Η Ζέλντα έφυγε, εκδ. Bell, 2021, σελ.413

 https://harlenic.gr/product/%CE%B7-%CE%B6%CE%AD%CE%BB%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CE%AD%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%B5/

 Σκέψεις για τους συγγραφείς, τα βιβλία και τον εκδοτικό χώρο γενικά, μοιράζεται μαζί μας η Φωτεινή Ναούμ μέσα από την κατασκευή μιας πρωτότυπης μυθιστορίας στο νέο της βιβλίο που τιτλοφορείται Η Ζέλντα έφυγε. Αποδεικνύει έτσι πόσο εύκολα μπορεί να αλλάξει ένας συγγραφέας τη θεματολογία του, το στυλ γραφής και αφήγησης, αλλά και τη γλώσσα την οποία χρησιμοποιεί, από το ένα βιβλίο στο άλλο. Διότι το Η Ζέλντα έφυγε είναι, πράγματι, ένα έργο που διαφέρει αρκετά από τα προηγούμενά της συγγράμματα, ξεφεύγοντας από τα τετριμμένα.

Ας μην υπερβάλουμε βέβαια... Δεν διαφέρει τόσο ώστε να μην θίγει, τα, πρωταρχικά για τη συγγραφέα, θέματα των ανθρωπίνων σχέσεων, της ζωής μας που φεύγει και χάνεται, τις γυναίκες, και φυσικά, τον έρωτα. Σε όλα αυτά, όμως, τα οποία την είχαν απασχολήσει και στα προηγούμενα βιβλία της, έρχονται να προστεθούν και οι σκέψεις της για τη συγγραφή και το βιβλίο, έναν χώρο τον οποίο γνωρίζει άψογα με την εμπειρία τόσων χρόνων που έχει διαθέσει σε αυτόν.

Το πιο δυνατό σημείο του βιβλίου είναι, αναντίρρητα, η πολύ έξυπνη αφηγηματική ιδέα της να επιλέξει ως πρωταγωνίστρια του βιβλίου μία κοπέλα, τη Ζέλντα, η οποία, από τότε που ήταν μικρό κοριτσάκι, μεγάλωνε με μία μόνο φιλοδοξία: να γίνει ηρωίδα σε ένα βιβλίο! Αναμφισβήτητα, ένα πρωτότυπο όνειρο για να έχει κανείς...

Ο πρώτος αφηγηματικός άξονας του βιβλίου είναι αυτός, δηλαδή η ίδια η Ζέλντα. Ο δεύτερος, υποδηλώνεται από τη δεύτερη λέξη του τίτλου στο βιβλίο: "έφυγε". Πράγματι, όλα η υπόθεση στο μυθιστόρημα χτίζεται πάνω σε αυτό ακριβώς το γεγονός: στο ότι η Ζέλντα είναι μία κοπέλα η οποία πάντοτε μπαίνει ξαφνικά στη ζωή των εραστών της, σαν αερικό, και κατόπιν εξαφανίζεται και φεύγει το ίδιο ξαφνικά όπως ήρθε... Όλη η πλοκή, εν προκειμένω, χτίζεται πάνω σε αυτή ακριβώς τη φυγή.

Έτσι, θα υπάρξουν κάμποσοι άνδρες-σταθμοί στη ζωή της κοπέλας, ένας άβγαλτος έφηβος, ένας ιδιόρρυθμος μεσήλικας δικηγόρος, ένας ναρκομανής και ένας άνθρωπος του υποκόσμου, καθώς και μία ηλικιωμένη γυναίκα με την οποία θα δημιουργήσει φιλική σχέση. Όλοι αυτοί θα είναι οι συμπρωταγωνιστές του μυθιστορήματος, μαζί με τον κύριο πρωταγωνιστή- μαζί με την ίδια τη Ζέλντα- της ιστορίας, δηλαδή τον επιτυχημένο συγγραφέα Ανδρέα Μεντά, ο οποίος είναι και αυτός ο οποίος θα επιλέξει η ίδια η Ζέλντα τελικά για να γράψει το βιβλίο της ζωής της.

Η Ζέλντα είναι η ηρωίδα του βιβλίου, το οποίο ο Ανδρέας προσπαθεί φιλόδοξα στο μεγαλύτερο μέρος του πονήματος της Φωτεινής να ολοκληρώσει μέσα από τη γνωριμία και τις συζητήσεις με τους ανθρώπους που γνώρισαν την ιδιαίτερη αυτή θηλυκή παρουσία. Συγχρόνως είναι όμως και η πραγματική ανθρώπινη ύπαρξη, που, σαν ανεμοστρόβιλος, πέρασε και από τη ζωή του ίδιου του Μεντά. Ποιος θα είναι, άραγε, αυτός που η ίδια η Ζέλντα έχει ξεχωρίσει, από τους εραστές-σταθμούς της ζωής της; Πού τελειώνει η φαντασία και πού αρχίζει η πραγματικότητα; Και, εν τέλει, ο συγγραφέας καθοδηγεί τον ήρωα ή ο ήρωας τον συγγραφέα;

Η Φ.Ν. κεντά με μεγάλη μαεστρία το πρωτότυπο, έξυπνο και συνάμα περίπλοκο, αφηγηματικό αυτό παιχνίδι και το μπολιάζει ταυτόχρονα με τις δικές της σκέψεις και απόψεις περί της συγγραφής, τόσο μέσα στο ίδιο το κείμενο, όσο και με μίνι-διαλόγους του Μεντά και της Ζέλντα για τα βιβλία και το γράψιμο στην αρχή κάθε κεφαλαίου. 

Η συγγραφέας δεν θα πέσει, όμως, στην, τόσο συνηθισμένη αναγνωστικά, παγίδα, να κάνει τον αναγνώστη να αμφιβάλλει σχετικά με την πραγματική ύπαρξη της ηρωίδας του. Όχι, η Ζέλντα υπάρχει πέραν πάσης αμφιβολίας. Και μάλιστα είναι η προσωποποίηση της αθωότητας, αλλά και η χαρά της ζωής. Όμορφη, αυθόρμητη, αέρινη, καλοσυνάτη, αφελής, με την αύρα μυστηρίου γύρω της, μοιάζει με παιδί εγκλωβισμένο στο σώμα γυναίκας. "Τριβόταν σαν γάτα σε όλους γιατί έχει ανάγκη από αγάπη", σύμφωνα με τα γραφόμενα της ίδιας της συγγραφέως. Κανείς δεν μπορεί να της αντισταθεί- ως ένα σημείο τουλάχιστον. Είναι η ύπαρξη που σημάδεψε και πολλές φορές άλλαξε τις ζωές των ανθρώπων με τους οποίους συγχρωτίστηκε και επέλεξε για να "γράψει" την  ιστορία της ζωής της. Μια γυναίκα που επιλέγει απλά να ζει με Ζ κεφαλαίο.

Κοντά στη Ζέλντα, ο επιτυχημένος συγγραφέας Ανδρέας, ψάχνει τον εαυτό του. Είναι επιτυχημένος, λατρεύει τη δουλειά του, αλλά, ξέρει πράγματι να ζει; Και τι γίνεται όταν η έμπνευση τον εγκαταλείπει; Η Φ.Ν., με όχημα το δικό της μυαλό και την πένα της, επιχειρεί μία καλοζυγισμένη βουτιά στα άδυτα του νου ενός συγγραφέα. Θα καταφέρει, με τη βοήθεια της μυθιστορηματικής και πραγματικής Ζέλντα να βρει την αληθινή ζωή, αυτή που έχει αφήσει εδώ και τόσα χρόνια να του γλιστράει σαν χέλι μέσα από τα χέρια του;

Το Η Ζέλντα έφυγε, πέρα από την πρωτότυπη μυθιστορία, αποτελεί και μία έξυπνα συγκαλυμμένη κριτική, από πλευράς της συγγραφέως, σε όλα τα κακώς κείμενα του εκδοτικού χώρου, από το "δήθεν" και την έπαρση που επιδεικνύουν ορισμένοι συγγραφείς, οι οποίοι λανθασμένα πιστεύουν ότι είναι αναντικατάστατοι, μέχρι και τον σκληρό ανταγωνισμό του επαγγέλματος, την πίεση των εκδοτών, την παραφορά των απανωτών παρουσιάσεων και την απουσία στις μέρες μας, πολλές φορές, μιας αληθινής λογοτεχνίας, απαλλαγμένης από το κυνήγι του κέρδους.

Η γραφή της είναι απλή, περιεκτική, μα καλοδουλεμένη, όπως πάντα, και ρεαλιστική, φλερτάροντας, πολλές φορές, με τον αυτοσαρκασμό και την ειρωνεία.Το όλο στήσιμο του βιβλίου θα μας θυμίσει, ίσως, σκηνές από ισπανική και αμερικάνικη λογοτεχνία.

Η μουσική παίζει, τέλος, καίριο ρόλο στο βιβλίο, αφού ακούγεται σε κάθε καίρια στιγμή στην εξέλιξη της πλοκής. Από αυτό φαίνεται πόσο σημαντική είναι αυτή και στη ζωή της ίδιας της συγγραφέως. 

Ούτως ή άλλως, πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο περιέχει πολλή "Φωτεινή Ναούμ"μέσα του, από τις προσωπικές απόψεις που διατηρεί η ίδια για τη ζωή, τις ανθρώπινες σχέσεις, τους συγγραφείς και τα βιβλία, τον τρόπο που η ίδια ζει και γράφει, μέχρι και τις μουσικές προτιμήσεις και το ίδιο το περιβάλλον που τόσο καλά γνωρίζει, ήτοι το ακριτικό χωριό Δίλοφο στον Έβρο, στο οποίο και διαδραματίζεται, πέρα από την Αθήνα, το μυθιστόρημα.

Εν κατακλείδι, το Η Ζέλντα έφυγε, είναι ένα βιβλίο ιδιαίτερο, το οποίο συγκαταλέγεται, πιστεύω, ανάμεσα στα καλύτερα πονήματα της συγκεκριμένης ταλαντούχας συγγραφέως.

Διεθνείς γλώσσες ανά τους αιώνες

 

Σήμερα πολλοί από εμάς θυμώνουμε που είμαστε αναγκασμένοι να μάθουμε αγγλικά, τη διεθνή γλώσσα, χωρίς τη γνώση της οποίας στις μέρες μας αισθανόμαστε λειψοί, και αναπολούμε με θλίψη την ελληνιστική περίοδο στην αρχαιότητα τότε που η ελληνική ήταν η διεθνής γλώσσα. Δεν ήταν όμως πάντοτε η αγγλική, ούτε βέβαια και η ελληνική, οι πιο διαδεδομένες και δημοφιλείς γλώσσες. Για την ακρίβεια, υπήρξαν γλώσσες οι οποίες είχαν κάποτε, πολύ μεγαλύτερη εμβέλεια απ' όση θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε...

Πρώτη "διεθνής" γλώσσα ήταν η σουμερική, μία από τις πρώτες γλώσσες του κόσμου, την οποία ομιλούσε περί το 3.000 π.Χ. ένας από τους πιο αρχαίους πολιτισμούς του κόσμου, οι Σουμέριοι, στην περιοχή της Μεσοποταμίας. Στην ίδια περιοχή, την πρωτοκαθεδρία πήραν λίγο αργότερα οι Ακκάδες και η γλώσσας τους. Οι πρώτες επιγραφές σε σφηνοειδή γραφή είναι γραμμένες στην ακκαδική γλώσσα.

Προχωρώντας  στην εποχή του παπύρου και της γέννησης του Χριστού, διεθνής γλώσσα γίνεται η αραμαϊκή, σημιτική γλώσσα, η οποία συγγενεύει με την εβραϊκή. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή ήταν η διεθνής γλώσσα την εποχή της παντοδυναμίας των Ασσυρίων, δηλαδή κατά τον 9ο ως και τον 7ο αιώνα π.Χ., όπως και των Βαβυλωνίων.

Τα φοινικικά, τα οποία προσπάθησαν να εκτοπίσουν τα αραμαϊκά από τη Μέση Ανατολή δεν τα κατάφεραν, ούτε και τα ελληνικά, παρά τη σύντομη περίοδο της αναμφισβήτητης πρωτοκαθεδρίας τους, αφού τελικά οι λαοί της Βόρειας Αφρικής σήμερα δεν μιλούν ούτε φοινικικά, ούτε ελληνικά, αλλά αραβικά, τη γλώσσα που επικράτησε μετά τον 7ο αιώνα οριστικά στη Μέση Ανατολή.

Στην Άπω Ανατολή, φυσικά, η κινεζική ήταν η γλώσσα η οποία επηρέασε περισσότερο τις γλώσσες της Ανατολής, στην εκδοχή της Μανδαρινικής κοινής. Όσο για την Ευρώπη, πριν καθιερωθούν τα αγγλικά ως κυρίως γλώσσα της ηπείρου, τα ισπανικά, τα ιταλικά, τα γερμανικά, αλλά κυρίως τα γαλλικά, είχαν γνωρίσει μικρές περιόδους πρωτοκαθεδρίας, πριν σαρωθούν από την επικράτηση της αγγλικής από τον 19ο αιώνα κυρίως και μετά.

ΠΗΓΗ: Νίκολας Όστλερ, Λογοκρατορίες, Η ιστορία των γλωσσών, εκδ. Polaris

Λετισιά Κολομπανί, Η πλεξούδα, εκδ. Πατάκη, 2021,σελ.269

 https://www.patakis.gr/product/645839/vivlia-logotexnia-pagkosmia-logotexnia/H-pleksouda/

 Τρεις γυναίκες από τρεις διαφορετικές ηπείρους που τις ενώνει μία πλεξούδα. Τρεις γυναίκες δυνατές και αποφασισμένες όσο τίποτα στον κόσμο να ξεπεράσουν τους περιορισμούς τους οποίους θέτει στη ζωή τους το φύλο τους.

Η Σμίτα από το χωριό Μπανταλπούρ στο Ούτταρ Πραντές της Ινδίας.

"Η Σμίτα είναι μία Ντάλιτ. Μια ανέγγιχτη. Ανήκει σε εκείνους που ο Γκάντι αποκαλούσε "Παιδιά του Θεού". Εκτός κάστας, εκτός συστήματος, εκτός όλων. Ένα είδος από μόνο του, που θεωρείται πολύ μιασμένο για να έρχεται σε επαφή με άλλα είδη, ένα ελεεινό απόβλητο που οι άλλοι φροντίζουν να κρατάνε σε απόσταση, χώρια, όπως την ήρα από το σιτάρι".

 Η Σμίτα ανήκει στο χαμηλότερο σκαλοπάτι της ινδικής κοινωνίας και δουλεύει σε άθλιες συνθήκες στα αποχωρητήρια του χωριού της, καθαρίζοντας τις τουαλέτες των "ανωτέρων" της. Είναι μία δουλειά την οποία έκανε και η μητέρα της, αλλά και η γιαγιά της πριν από αυτήν. Ονειρεύεται όμως να προσφέρει μία καλύτερη ζωή στην κόρη της και είναι αποφασισμένη να κάνει τα πάντα προκειμένου να το πετύχει.

Η Τζούλια από το Παλέρμο της Σικελίας.

"Η Τζούλια πετάγεται στον ύπνο της. Απόψε είδε τον πατέρα της στο όνειρό της. Μικρή, τις άρεσε πολύ να τον συνοδεύει στη γύρα του. Νωρίς το πρωί, ανέβαιναν και οι δυο στη βέσπα, κι εκείνη δεν καθόταν πίσω αλλά μπροστά, στα γόνατα του μπαμπά της".

Η Τζούλια εργάζεται στη βιοτεχνία μαλλιού του πατέρα της και τον αντικαθιστά όταν λείπει. Ζει μία ήρεμη ζωή, έως ότου θα βρεθεί αντιμέτωπη με γεγονότα τα οποία θα τη θέσουν προ των ευθυνών της και θα την αναγκάσουν να πάρει κρίσιμες αποφάσεις: ένα ατύχημα που θα της στερήσει τον πατέρα της, μία υποψήφια χρεοκοπία και έναν απρόσμενο έρωτα με έναν αλλόθρησκο. Ο δρόμος τον οποίο θα αποφασίσει να τραβήξει θα την κάνει να δει τον κόσμο με άλλα μάτια.

Και η Σάρα από το Μόντρεαλ του Καναδά.

"Η Σάρα είχε έτσι υψώσει ένα τείχος απόλυτα ερμητικό ανάμεσα στην επαγγελματική και την οικογενειακή της ζωή, με την καθεμιά να ακολουθεί τη ροή της, σαν δύο ευθείες παράλληλες γραμμές που δεν συναντιούνται ποτέ".

Η Σάρα είναι εργασιομανής.Χωρισμένη μητέρα τριών παιδιών, έχει επιλέξει να ρίξει το βάρος ανεπιφύλακτα στη δουλειά και όχι στην οικογένειά της. Πετυχημένη δικηγόρος, θα αναγκαστεί να αναθεωρήσει τη στάση που έχει απέναντι στη ζωή, όταν θα μάθει πως πάσχει από καρκίνο. Τότε θα συνειδητοποιήσει πως το εργασιακό περιβάλλον της αποτελείται στην πραγματικότητα από θηρία που είναι έτοιμα να ξεσκίσουν τις σάρκες των πιο αδύναμων. Ο καρκίνος όμως θα είναι αυτός ο οποίος θα δημιουργήσει τελικά τη νέα Σάρα και θα την κάνει να αναθεωρήσει πολλές από τις αξίες με τις οποίες είχε συντροφέψει την καθημερινότητά της ως τότε.

Αναμφισβήτητα, η διεθνής βιβλιογραφία μας έχει φιλοδωρήσει με πολλά δείγματα που αφηγούνται ιστορίες ξεχωριστών γυναικών. Κανένα, όμως, δεν πετυχαίνει να αφηγηθεί τις ιστορίες τους με τον τρόπο που το κάνει η Λ.Κ., η οποία καταφέρνει να γράψει ένα λογοτεχνικό πόνημα το οποίο προσιδιάζει περισσότερο σε θεατρικό, παρά σε λογοτεχνικό έργο. Κι ας μην έχει πολλούς διαλόγους. Κι ας επικεντρώνεται περισσότερο στη διερεύνηση των συναισθημάτων και των σκέψεων καθεμίας από τις τρεις ηρωίδες της.

Ίσως φταίει γι' αυτό η ιδιότητά της. Εκτός από συγγραφέας, είναι και ηθοποιός, θεατρική συγγραφέας, σκηνοθέτιδα και σεναριογράφος. Κι όμως καταφέρνει να γράψει καλύτερα από πολλούς αμιγώς λογοτέχνες.

Το πόνημά της είναι ξεχωριστό και συγκινητικό.Κανείς δεν υποψιάζεται εξαρχής το αδιόρατο νήμα το οποίο ενώνει τελικά τις τρεις αυτές γυναίκες από τα τρία άκρα του πλανήτη. Ερευνώντας τα άδυτα των ψυχών τους και την τόσο διαφορετική καθημερινότητά τους, δημιουργεί τελικά ένα βιβλίο το οποίο διαβάζεται απνευστί και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.