Ο Peter Frankopan θεωρείται, και δικαίως, ένας από τους καλύτερους ιστορικούς παγκοσμίως. Τα έργα που έχει συγγράψει έχουν προσθέσει όλα τους ένα πολύ σημαντικό λιθαράκι στην ανάλυση της παγκόσμιας ιστορίας, αλλά, κυρίως, στην κατανόησή της από το ευρύ κοινό. Αναφέρουμε εδώ ενδεικτικά όσα πονήματά του έχουν μεταφραστεί στην ελληνική γλώσσα και κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια: «Η πρώτη σταυροφορία, το κάλεσμα της ανατολής», «Οι δρόμοι του μεταξιού, μια νέα ιστορία του κόσμου», «Οι νέοι δρόμοι του μεταξιού, το παρόν και το μέλλον του κόσμου», καθώς και το βιβλίο για το οποίο θα μιλήσουμε εδώ, το «Οι μεταμορφώσεις της γης, κλίμα, οικολογία και ιστορία».
Ίσως είναι αρκετά κοινότυπο, αλλά, και πάλι, οφείλουμε να το πούμε: όταν ως αναγνώστης, παίρνεις στα χέρια στο ένα τόσο ογκώδες πόνημα-707 σελίδων, πλην των παραπομπών και των λοιπών- είναι αδύνατον να μην θαυμάσεις την τεράστια έρευνα και μελέτη τόσων πολλών και διαφορετικών πηγών, την οποία διενήργησε ο συγγραφέας προκειμένου να καταθέσει ένα τόσο επιστημονικά εμπεριστατωμένο πόνημα. Και το γεγονός ότι οι παρατηρήσεις του στο παρόν πόνημα αφορούν το σύνολο του πλανήτη και χρονολογούνται από τις απαρχές του κόσμου-δηλαδή πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια -μέχρι και τον 21ο αιώνα, κάνουν ακόμα δυσκολότερη την ολοκλήρωση αυτού του τιτάνιου έργου.
Η αλήθεια είναι πως τα περισσότερα πράγματα και γεγονότα στην Ιστορία-ό,τι μπορούμε να γνωρίζουμε τουλάχιστον-έχει ήδη ειπωθεί. Επομένως, οι σημερινοί ιστορικοί στρέφονται σήμερα περισσότερο σε συγκριτικές μελέτες και σε διαθεματικές προσεγγίσεις των θεμάτων τους, όπως αυτή του Φρανκοπάν. Ο συγγραφέας εξετάζει στο βιβλίο του το πώς ακριβώς επέδρασε το κλίμα, οι μεταβολές και οι μεταμορφώσεις της γης στην εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας. Πιο συγκεκριμένα, δηλαδή, πως η κλιματική αλλαγή συνετέλεσε δραματικά στην ανάπτυξη και την καταστροφή των πολιτισμών στο πέρασμα του χρόνου.
Αφορμή για τη συγγραφή του εν λόγω πονήματος οπωσδήποτε αποτέλεσε η σημερινή κλιματική αλλαγή για την οποία ευθύνεται η ανθρωπογενής δραστηριότητα και η οποία τεκμηριώνεται πλέον, σύμφωνα με τα λεγόμενα του συγγραφέα, από το 99% των επιστημόνων. Η αλήθεια είναι ότι είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που μία κλιματική αλλαγή αφορά ολόκληρη τη γη στο σύνολό της και είναι εμφανέστατη σε όλες τις ηπείρους της. Διότι, άλλες κλιματικές περίοδοι, όπως, για παράδειγμα, η Ρωμαϊκή Θερμή Περίοδος ή η Μεσαιωνική Θερμή Περίοδος δεν αφορούσαν όλη την υφήλιο και δεν είχαν την ίδια επίδραση σε όλους του πολιτισμούς τους πλανήτη.
Ο Φρανκοπάν εξετάζει τις παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του, ήδη από την προϊστορική εποχή, μέχρι και τη βιομηχανική εποχή και τον 20ο αιώνα, οπότε και η επέμβαση του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον, παρατηρείται πλέον σε τεράστιες και μη αναστρέψιμες διαστάσεις.
Άραγε, η «εφεύρεση» της γεωργίας οφείλεται σε πιο ζεστό κλίμα; Πώς επηρέασαν εκρήξεις των ηφαιστείων ανά τους αιώνες το παγκόσμιο κλίμα; Υπήρχαν νόμοι που απαγόρευαν την υλοτομία ακόμη και στην αρχαιότητα; Η ακμή και η παρακμή της Ρώμης εξηγείται από κλιματικούς παράγοντες; Πώς επηρέασε η Μικρή Εποχή των Παγετώνων στην Ευρώπη την ανάπτυξη της ιδιωτικότητας; Η παγκοσμιοποίηση ξεκίνησε τον 15ο αιώνα; Τι ακριβώς συνέβη στη λεγόμενη «κολομβιανή ανταλλαγή»; Τι είναι αυτό που ρυπαίνει περισσότερο τον πλανήτη μας σήμερα; Υπάρχουν βιώσιμες λύσεις; Σε τέτοιου είδους ερωτήματα και άλλα πολλά απαντά το εν λόγω πόνημα.
Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα βιβλίο γνώσεων που θα μας βάλει σε σκέψεις σχετικά με το πώς επηρέασε η παρουσία του ανθρώπου τη γη μας ανά τους αιώνες-αλλά και πως η ίδια η γη επηρέασε τους ανθρώπινους πολιτισμούς, αλλά και σχετικά με το αβέβαιο μέλλον του πλανήτη μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.