Γιώργος Σπανουδάκης, Οι Ελεφθερωτές, εκδ. Βακχικόν

 

Ακροβασία και γόνιμος διάλογος μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας

 

«Δεν μίλησα ποτέ στον γιο μου. Ένα παραμύθι. Ένα ψέμα να κοιμηθεί. Από τα έτοιμα. Να σκαρφιστώ κάτι ούτε κατά διάνοια. Παραμύθια, τραγούδια παιδικά. Δεν είχα λόγια. Δεν είχα λόγια! Με ψέματα να μεγαλώνει. Τι είδες; Γιατί όχι την αλήθεια, γιατί; Μα ποιος θέλει να μάθει τα πάντα για τα πάντα; Ποτέ δεν του είπα ένα παραμύθι. Δε μεγάλωσε  με παραμύθια. Είναι η ζωή. Είναι και ο θάνατος».

 

          Ο συγγραφέας και μαθηματικός Γιώργος Σπανουδάκης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, όπου ζει μέχρι σήμερα και συνεχίζει να διδάσκει μαθηματικά σε δημόσιο σχολείο μέσης εκπαίδευσης. Εκτός από συγγραφέας και μαθηματικός, όμως, δηλώνει και εικαστικός. Έτσι λοιπόν, ο πίνακας στο εξώφυλλο του νέου μυθιστορήματός του με τίτλο «Ελεφθερωτές» είναι δικός του και υπήρξε μάλιστα, όπως μας λέει ο ίδιος, και η αφορμή για τη συγγραφή του παρόντος μυθιστορήματός του.

Ο Γιώργος Σπανουδάκης μας είναι γνωστός από τα προηγούμενα έργα του, τα οποία κυκλοφορούν επίσης από τις εκδόσεις Βακχικόν, τη συλλογή διηγημάτων του με τίτλο «Η αγωνία του μέτρου» που κυκλοφόρησε το 2023 και το θεατρικό του με τίτλο «Άχθος αρούρης» που κυκλοφόρησε έναν χρόνο μετά.

Ο τίτλος τόσο του βιβλίου, όσο και του εικαστικού έργου συνδέεται με τον εορτασμό της επετείου για την 25^η Μαρτίου. Ο συγγραφέας τον εμπνεύστηκε από την αδημονία που έμοιαζε να έχει καταβάλει το πλήθος σε μια ελληνική κωμόπολη προκειμένου να παρακολουθήσει την καθιερωμένη παρέλαση για τον εορτασμό της επετείου του εθνικού ξεσηκωμού. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, το πλήθος αντιμετώπιζε τα τσολαδάκια που θα παρελαύνανε με τόσον ενθουσιασμό και προσμονή, ωσάν να ήταν οι ίδιοι οι ελευθερωτές μας από τον τουρκικό ζυγό. Βέβαια, στην πραγματικότητα ελεύθεροι είμαστε μόνο στη φαντασία μας.

Ελεύθερος, λοιπόν, στη φαντασία του είναι και ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος του Σπανουδάκη, ο Αιμίλιος, να πλάσει έναν φανταστικό φίλο που να τον συντροφεύει σε όλη τη διάρκεια των δύσκολων εφηβικών του χρόνων και να επανεμφανιστεί και πάλι μετά από χρόνια, στη ενήλικη ζωή του. Ο συγγραφέας μπλέκει διαρκώς πραγματικότητα και φαντασία σε ένα αδιαχώρητο κουβάρι, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να μπερδευτεί και ο ίδιος, πολλές φορές, με τα πολλά ονόματα των χαρακτήρων, των φανταστικών και των αληθινών. Που τελειώνει η πραγματικότητα και που αρχίζει η φαντασία; Ο συγγραφέας, όπως και ο ήρωάς του, φαίνεται πως  αφήνουν ανεξέλεγκτη τη φαντασία του με σκοπό τη δημιουργία ενός πραγματικά ιδιότυπο όσο και πρωτότυπου έργου, του οποίου η γραφή δεν τους φανταστικούς διαλόγους δεν μοιάζει με κανένα από όσα έχουμε διαβάσει.

Παρ’ όλα αυτά, τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι το έργο του Σπανουδάκη είναι αποκομμένο από τη σημερινή κοινωνική ελληνική πραγματικότητα. Απεναντίας μάλιστα, όντας εκπαιδευτικό ο ίδιος και έχοντας υπάρξει και ο ίδιος, φυσικά, έφηβος στο παρελθόν,  επικεντρώνεται στον εντοπισμό των προβλημάτων της σημερινής εκπαίδευσης στη χώρα μας και στο πως βιώνει ένας έφηβος όλη αυτή την κατάσταση. Επιπλέον, οι εφηβικοί έρωτες, οι εφηβικές φιλίες, η σχέση μας με τους γονείς μας και ιδίως με τη μητέρα μας δεν μένουν απέξω. Προφανώς, ο συγγραφέας αντλεί και από τα προσωπικά του εκπαιδευτικά και εφηβικά βιώματα, τα περνάει, όμως, στο χαρτί εντελώς παραλλαγμένα, έτσι ώστε ο αναγνώστης να αδυνατεί να διαχωρίσει το αληθινά αυτοβιογραφικό από το φανταστικό.

Ένα ιδιαίτερο μυθιστόρημα με πολύ ξεχωριστή γραφή και ιδιότυπο στυλ αφήγησης, το οποίο απευθύνεται σε ψαγμένους αναγνώστες.