Ο άγνωστος λιμός της Ουκρανίας

Η εικόνα αυτή δεν αφορά την κατοχική Αθήνα, ούτε αποτελεί εικόνα παιδιών που επιβίωσαν από το Ολοκαύτωμα...
Αντιθέτως αφορά ένα διαφορετικό Ολοκαύτωμα, άγνωστο στους περισσότερους Έλληνες και Δυτικοευρωπαίους το οποίο αφορούσε τους δυστυχείς πολίτες της Σοβιετικής Ένωσης και συγκεκριμένα τα εκατομμύρια θύματα  του "Γολοντομόρ", της Μεγάλης Πείνας.
Ο μεγάλος λιμός ήταν αποτέλεσμα της καταστροφικής πολιτικής του Στάλιν, ο οποίος επεδίωκε με την υποχρεωτική κολεκτιβοποίηση να εκβιομηχανίσει τη Σοβιετική Ένωση σε δέκα μόλις χρόνια και να κατορθώσει έτσι να φτάσει τις προηγμένες χώρες της Δύσης.

 Οι αγρότες υποχρεώθηκαν να παραχωρήσουν τα χωράφια τους στο κράτος δια της βίας και να ενταχθούν σε μεγάλα κρατικά αγροκτήματα, τα κολχόζ. Η παραγωγή έπεσε κατακόρυφα, αφού πολλοί αγρότες προτίμησαν να μεταναστεύσουν παρά να φυτοζωούν στα κολχόζ και όσοι έμειναν δεν δούλευαν πλέον με τον ίδιο ζήλο, όπως ήταν αναμενόμενο. Παράλληλα, οι εξαγωγές σιτηρών προς τη Δύση συνεχίζονταν αμείωτες προκειμένου να μπορέσει ο Στάλιν να εισάγει μηχανήματα απαραίτητα για την εκβιομηχάνιση. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να πεθάνουν τουλάχιστον 5 εκατομμύρια άνθρωποι-άλλοι υποστηρίζουν 10- στην Ουκρανία και σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση. Αυτός ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Στάλιν επέλεξε να τιμωρήσει την Ουκρανία για την απείθεια που αυτή επέδειξε απέναντι στο κομμουνιστικό καθεστώς  το 1917.
ΠΗΓΗ: Ann Applebaum, Ο κόκκινος Λιμός, εκδ, Αλεξάνδρεια, 2019

Ebben? Ne andro lontana, από την όπερα La Wally του Καταλάνι

Πρόκειται για μία πολύ δημοφιλή άρια από τη γνωστότερη άρια του Iταλού συνθέτη Alfredo Catalani (1854-1893). Το λυρικό αυτό δράμα είναι γραμμένο για τέσσερις πράξεις και βασισμένο στο λιμπρέτο του Ίλλικα, το οποίο με τη σειρά του βασίζεται σε μυθιστόρημα της Βιλελμίνης φον Χίλλερν. Πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου το 1892.
https://www.youtube.com/watch?v=bsicIxNUR2M 

Εδώ ακούμε τη Μαρία Κάλλας από μία διάσημη παράσταση της Σκάλας του Μιλάνου το 1952 υπό τη διεύθυνση του Tulio Serafin. 
ΠΗΓΗ: Andeas Batta, Όπερα, εκδ. Ελευθερουδάκης

Ανδρέας Λύκος, Το πιστόλι του Νεύτωνα, εκδ. Τραυλός, 2018, σελ.284

Ένα αναμφισβήτητα πρωτότυπο πόνημα που κατατάσσεται στον χώρο της μαθηματικής-αστυνομικής λογοτεχνίας μας προσφέρει ο Κομοτηναίος συγγραφέας και μαθηματικός Ανδρέας Λύκος. Το συγκεκριμένο έργο συνδυάζεται και με την ιστορία και θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηρισθεί "αστυνομικό-μαθηματικό-ιστορικό μυθιστόρημα".
Το κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι η διαμάχη για τα πνευματικά δικαιώματα και την πατρότητα μιας νέας απόδειξης. Διερευνά τη διαμάχη μεταξύ του Νεύτωνα και του Λάιμπνιτς σχετικά με το ποιος από τους δύο διατύπωσε πρώτος το θεώρημα του Απειροστικού Λογισμού. 
Η υπόθεση του βιβλίου εκτυλίσσεται σε δύο χρονικές περιόδους: στο παρόν σε διάφορες πόλεις το 2016 και το 2001, αλλά και στο παρελθόν, στο Λονδίνο του 17ου αιώνα και της πολυθρύλητης Βασιλικής Εταιρείας, της συντροφιάς δηλαδή της γνώσης στην οποία μετείχαν ηγετικές φυσιογνωμίες της επιστήμης και του πνεύματος της Αγγλίας εκείνης της εποχής. Η διαμάχη για τα πνευματικά δικαιώματα μεταξύ Νεύτωνα και Λάιμπνιτς "μεταφέρεται" κατόπιν και στο παρόν, όντας σε αναλογία με το μέρος της υπόθεσης που εκτυλίσσεται τον 17ο αιώνα, σχετικά με μία άλλη μαθηματική απόδειξη, της σύγχρονης εποχής αυτή τη φορά.
Το επιδέξια στημένο παζλ και το "αστυνομικό" σκηνικό συμπληρώνει μία μυστηριώδης αυτοκτονία η οποία απαιτεί διερεύνηση. Πρωταγωνιστές στο μέρος του βιβλίου που διαδραματίζεται στο παρόν είναι ο ταλαντούχος μαθηματικός Αργύρης Στρουλιάρης και ο επίσης ιδιοφυής συνάδελφός του Νικόλας Παπαπέτρου.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ:  η εναλλαγή ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν και η αστυνομική διάσταση του βιβλίου. Για όσους γοητεύονται από την ιστορία είναι σίγουρο ότι θα απολαύσουν την περιήγηση στο Λονδίνο του 17ου αιώνα.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: παρά το γεγονός ότι το βιβλίο δεν απευθύνεται (μόνο) σε μαθηματικούς, το βέβαιο είναι ότι αυτοί θα το λατρέψουν ιδιαίτερα, όπως και οι αναγνώστες του αστυνομικού μυθιστορήματος. Ακόμη θα ικανοποιήσει αναγνώστες που αναζητούν ένα "εναλλακτικό" και πέρα από τα τετριμμένα ανάγνωσμα.

Δίποδη βάδιση: το τίμημα που πληρώσαμε γι' αυτήν

Ως άνθρωποι είμαστε το μοναδικό ζωϊκό είδος που μετακινείται με τα δύο πόδια και όχι με τα τέσσερα ή με κάποιον άλλον τρόπο από αυτούς που μπορούν να κινηθούν τα υπόλοιπα ζώα, δηλαδή κολυμπώντας, πετώντας, έρποντας κτλ, εδώ και πέντε περίπου εκατομμύρια χρόνια.
Έτσι, τα χέρια μας απελευθερώθηκαν και ο άνθρωπος μπόρεσε να δημιουργήσει τεχνικό, και  αργότερα πνευματικό, πολιτισμό. Όμως η δίποδη βάδιση είχε και συνέπειες για τους ανθρώπους...

 Πρώτον, τους πόνους στη μέση που συνεπάγεται η στήριξη του βάρους του ανθρώπινου σώματος σε ένα μόνο πόδι ανά βήμα, οι οποίοι ταλαιπωρούν σήμερα ένα μεγάλο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού.
Δεύτερον, η δύσκολη και επικίνδυνη γέννα για τις γυναίκες. Η γενετική οδός έγινε πολύ στενή, με αποτέλεσμα ο τοκετός να είναι φοβερά επώδυνος και  επικίνδυνος για τις γυναίκες, όπως δεν είναι σε κανένα άλλο είδος στο ζωϊκό βασίλειο.
Και τρίτον, καρδιακά προβλήματα. Η όρθια βάδιση μετατόπισε το κέντρο βάρους του σώματός μας  πολύ ψηλά, με αποτέλεσμα να είναι φοβερά κουραστικό για την καρδιά μας να δουλεύει σε τέτοιους εντατικούς ρυθμούς που απαιτούνται υπό αυτές τις συνθήκες. Επιπροσθέτως, ο μεγάλος μας εγκέφαλος που βρίσκεται πολύ ψηλά στο σώμα μας απαιτεί μεγάλη ποσότητα αίματος, η οποία πρέπει να σταλεί από την καρδιά ενάντια στους νόμους της βαρύτητας.
Η εξέλιξή μας λοιπόν ήταν μεν καθ' όλα θαυμαστή, είχε όμως και το τίμημά της...
ΠΗΓΗ:  Sang-Hee-Lee, Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, εκδ. Ψυχογιός, 2018