Κυριακή 8 Μαρτίου 2020

Η πεντάλαφα και τι πραγματικά συμβολίζει

Η πεντάλφα, το γνωστό αστέρι με τις πέντε γωνίες πρωτοεμφανίστηκε στη Μεσοποταμία ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Οι πρώτοι που ασχολήθηκαν με αυτό στην Ελλάδα ήταν οι Πυθαγόρειοι. Αυτοί ονόμασαν το σύμβολο ΥΓΕΙΑ και έβλεπαν σε αυτό μία μαθηματική τελειότητα. Οι πέντε αιχμές του συμβόλιζαν το πνεύμα, τον αέρα, το πυρ, το νερό και τη γη ( Ύδωρ, Γαία, Ιδέα ή Ιερόν, Ειλή (θερμότητα), Αήρ). 

Η πεντάλφα είναι από τα λίγα σύμβολα που συναντάμε σε τόσο πολλές θρησκείες του κόσμου. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στους αρχαίους Αιγύπτιους το σύμβολο αυτό αντιπροσώπευε τη "θεϊκή μήτρα", ενώ έγινε ιερό σύμβολο και για τους Εβραίους ως το αστέρι του Δαβίδ, αν και το τελευταίο είχε αποκτήσει ήδη από πολύ παλιά έξι ακτίνες αντί για πέντε.
Τέλος, για τους χριστιανούς η πεντάλφα συμβόλιζε τις πέντε πληγές του Ιησού ή την Αγία Τριάδα και τις δύο φύσεις του Χριστού, τη θεία και την ανθρώπινη.
Μόλις τον 20ο αιώνα το πανάρχαιο αυτό σύμβολο συνδέθηκε, ατυχώς, με τον σατανισμό.
ΠΗΓΗ: Παναγιώτης Καμπάνης, Φύλαξ, εκδ. Γράφημα

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2020

Ritorna vincitor, άρια από την Aida του Βέρντι

Πρόκειται για μία από τις γνωστότερες άριες της φημισμένης όπερας του ρομαντικού Ιταλού μελωδιστή Τζουζέπε Βέρντι (1813-1901). Η όπερα των 4 πράξεων και των 7 σκηνών πρωτοπαρουσιάστηκε στο Κάιρο το 1871. Στη συγκεκριμένη άρια που ακούγεται στο τέλος της πρώτης πράξης, η πρωταγωνίστρια Αΐντα, σκλάβα από την Αιθιοπία στην Αίγυπτο, εκφράζει την ψυχική οδύνη της επειδή είναι ερωτευμένη με τον εχθρό της, έναν επιφανή Αιγύπτιο στρατιωτικό, τον Ρανταμές.
Εδώ την ακούμε από ηχογράφηση του 1955 με τη Μαρία Κάλλας υπό τη μπαγκέτα του Τούλιο Σεραφίν. 

https://www.youtube.com/watch?v=qy_GaG-qbiE 
 ΠΗΓΗ: wikipedia λήμμα Αΐντα

Τρίτη 3 Μαρτίου 2020

Άλκη Ζέη, Ένα παιδί από το πουθενά, εκδ. Μεταίχμιο, 2019, σελ.173

Το τελευταίο πόνημα της πολυβραβευμένης και πολυαγαπημένης συγγραφέως Άλκης Ζέης, που μας άφησε δυστυχώς προσφάτως αφήνοντας την ελληνική λογοτεχνία φτωχότερη κατά πολύ, είναι ένα βιβλίο επίκαιρο, τρυφερό και συγκινητικό που διαβάζεται τόσο από μικρούς όσο και από μεγάλους.
Το "Ένα παιδί από το πουθενά" είναι ένα μυθιστόρημα με πολλές αναφορές στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, εν μέσω της οποίας και διαδραματίζεται.

Ο Ίκαρος, ένα δεκάχρονο ορφανό αγόρι, μεγαλώνει με τη θεία του, μία ανύπαντρη αυστηρή γυναίκα που κουβαλά στις πλάτες της ένα βαρύγδουπο όνομα με ιστορία. Η καρδιά της όμως, παρ' όλη τη μοναξιά της, δεν είναι δοσμένη στον ανιψιό της, αλλά στο αποκαλούμενο Αγόρι, έναν παπαγάλο που κλέβει καθημερινά την παράσταση και τις εντυπώσεις και ανταγωνίζεται τον μικρό Ίκαρο που  νιώθει ολοένα και περισσότερο σαν να έχει έρθει από το πουθενά. Η ζωή όμως κρύβει πολλές εκπλήξεις και θα το βοηθήσει εντελώς απρόσμενα να πάρει αυτό που του αξίζει, να βρει μία νέα δική του οικογένεια, αλλά και να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία σε ανθρώπους που ως τότε θεωρούσε ότι δεν το αξίζουν...
Η συγγραφέας σκύβει πάνω απ' όλα τα προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα πολλά δεκάχρονα που μεγαλώνουν στην Ελλάδα της κρίσης και κατορθώνει να τα ενσωματώσει αρμονικά στον ιστό της αφήγησής της: οι υπολογιστές, οι πρόσφυγες, οι άστεγοι, η μοναξιά που βιώνουν σήμερα πολλά παιδιά, και ιδιαίτερα τα μοναχοπαίδια, λόγω του υπερφορτωμένου προγράμματος των πολυάσχολων γονέων τους, ακόμη και οι νταήδες-λύκοι του σχολικού περιβάλλοντος που είναι πάντα πρόθυμοι να κοροϊδέψουν το διαφορετικό, μεταμορφώνονται όμως σε άκακα αρνάκια αν τους προσφέρει κάποιος την αγάπη που τους λείπει. 
Και σε όλα αυτά, μπάσο κοντίνουο στο πολυάνθρωπο αυτό μυθιστόρημα, οι αναμνήσεις και τα βιώματα της γενιάς του Πολυτεχνείου, θέμα που επανέρχεται περιοδικά στις σελίδες του βιβλίου.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: η λατρεμένη αφήγηση όπως μόνο μία Άλκη Ζέη ξέρει να μας την προσφέρει στο πιάτο για να μιλήσει κατευθείαν μέσα στην καρδιά μας.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: σίγουρα μπορούν να δοκιμάσουν να βυθιστούν στις σελίδες του τα παιδιά των μεσαίων τάξεων του δημοτικού και άνω, ακόμη και αυτά που διστάζουν να πιάσουν ένα βιβλίο, καθότι είναι σχεδόν βέβαιο πως οι σύγχρονοι προβληματισμοί που θίγει η συγγραφέας, τόσο κοντά στα παιδικά μυαλουδάκια, θα καταφέρουν να τα κερδίσουν. Όσοι μεγάλοι όμως νιώθουν ότι μένουν πάντα παιδιά θα μπορούσαν κάλλιστα να το επιλέξουν σαν εναλλακτική αναγνωστική επιλογή!

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2020

Φωτοστέφανο: προέλευση και συμβολισμός

Το φωτοστέφανο, άλως, αύρα ή corona radiata στην εικονογραφική παράδοση περιβάλει τις μορφές των θεών, υποδεικνύοντας τη θεϊκότητα ή την αγιότητα που απορρέει από το πρόσωπό τους ως λάμψη. Αρχικά υποδήλωνε την ηλιακή δύναμη, γι' αυτό και ήταν γνώρισμα των ηλιακών θεών. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαίους Βαβυλωνίους, πρόκειται επομένως για πανάρχαιο προχριστιανικό σύμβολο, το οποίο οικειοποιήθηκε ο χριστιανισμός μετά την επικράτησή του. Μερικοί από τους προχριστιανικούς θεούς που το έφεραν ήταν ο Διόνυσος, ο Φοίβος, ο Μίθρας, ο Δίας, το πτηνό Φοίνικας κ.α.

Στον χριστιανισμό το φωτοστέφανο χρησιμοποιήθηκε μετά τον 4ο μ.Χ. αιώνα στις μορφές του Χριστού, της Παναγίας και των αγίων υποδηλώνοντας την αγιότητα, την πνευματική τους δύναμη και τη θεία ακτινοβολία που εκπέμπεται από την ιερότητα, όπως και το υπερβατικό φως της γνώσης.
ΠΗΓΗ: Παναγιώτης Καμπάνης, Φύλαξ, εκδ. Γράφημα