Ουγκλιέσα Σαϊτίνατς, Πολύ ταπεινά δώρα, εκδ. Βακχικόν

 

 Ένα πολύ ιδιαίτερο επιστολικό μυθιστόρημα υπογράφει ο πολυγραφότετος και βραβευμένος Σέρβος συγγραφέας και δραματουργός Ουγκλιέσα Σαϊτίνατς. Το συγκεκριμένο έργο του με τίτλο Πολύ ταπεινά δώρα έχει μεταφραστεί σε δέκα γλώσσες και αποτελεί μία ιδιαίτερη αμοιβαία εξομολόγηση μεταξύ δύο αδελφών που ζουν σε διαφορετικές χώρας κατά την εποχή του τέλους του Ψυχρού πολέμου.

Πρόκειται για τον Βουκάσιν, βραβευμένο και επιτυχημένο συγγραφέα που βρίσκεται στις ΗΠΑ και για τον αδελφό του τον Ζίβα, οδηγό φορτηγού, που έχει μείνει στη Σερβία, τη χώρα και των δύο.

Το μυθιστόρημα αποτελείται από επιστολές σε είδος μέιλ που ανταλλάσσουν τα δύο αδέλφια μεταξύ τους. Είναι δομημένο πάνω στην αντίθεση του "ευτυχισμένου" και "επιτυχημένου" αδελφού που έχει καταφέρει να ξεφύγει από τη μιζέρια της σοσιαλιστικής Σερβίας από τη μία, και του αδελφού που "ξέμεινε" στη χώρα, από την άλλη, και δεν έχει καμία επαφή με όλα αυτά τα πολιτιστικά και κοινωνικά θαύματα που αντικρίζει ο άλλος αδελφός στις ΗΠΑ.

Το ψυχροπολεμικό κλίμα αποτυπώνεται πολύ επιτυχημένα στο βιβλίο, καθώς και η επίδρασή του σε τομείς της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Τα δύο αδέλφια εξομολογούνται κυριολεκτικά τα πάντα μεταξύ τους: θυμούνται τα παιδικά τους χρόνια σχολιάζουν τη γύρω πολιτική κατάσταση, τον πόλεμο, μιλούν για τη σχέση τους με τις γυναίκες, και τους γονείς τους, αλλά και για τη δουλειά τους. Σχολιάζουν επίσης το φυσικό περιβάλλον γύρω τους με έναν λόγο εξαιρετικά αυθόρμητο και ζωντανό. Κάποιες φορές θα νομίζει κανείς ότι οι δύο αδελφοί γράφουν ημερολόγιο, και όχι ο ένας στον άλλον, τόσο προσωπικές είναι καμιά φορά οι σκέψεις τους. Κι όμως, κάποιες αναφορές στο δεύτερο ενικό, όπου ο ένας απευθύνεται στον άλλον, αμέσως θα μας θυμίσουν περί τίνος πρόκειται.

Οι αδελφικές συμβουλές δεν λείπουν από τα μέιλ, ενώ διάχυτη είναι η προσδοκία της επιστροφής του ενός αδελφού στην πατρίδα και η ελπίδα της αντάμωσης και πάλι μεταξύ τους.

"Θάρρος αδερφέ, είναι να αγαπάμε τους γύρω μας. Και γι' αυτό χρειάζεται πολύ θάρρος. Ακριβώς όπως ο μεγαλύτερος φόβος που μπορεί να βιώσει κανείς είναι η πιθανότητα να χάσει μια μέρα την αγάπη για όλους και για όλα για πάντα".

Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι το βιβλίο βραβεύτηκε  με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2014.

Ξένια Κοθωνίδου, Τα θολά γυαλιά, εκδ. Βακχικόν

 

Καμιά φορά βλέπουμε τον κόσμο αλλιώτικο απ' ότι είναι στην πραγματικότητα, σαν να τον κοιτάμε μέσα από θολά γυαλιά. Καμιά φορά βλέπουμε και τη δική μας ζωή μέσα από αυτά τα γυαλιά, σαν να χάνουμε ένα μέρους της πραγματικότητας. Και καμιά φορά κάποια απρόσμενα γεγονότα, που απευχόμασταν να μας συμβούν, μπορεί να μας αλλάξουν τελικά όλη μας τη ζωή προς το καλύτερο.

Αυτό δείχνει να πιστεύει η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Ξένια Κοθωνίδου για τους ήρωες του βιβλίου της, του πρώτου μυθιστορήματός της με τίτλο Τα θολά γυαλιά. Η ζωή-αλλά και η ίδια η συγγραφέας- επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις και ανατροπές στη ζωή των δύο βασικών ηρώων της, του Παναγιώτη και του Μιχάλη, δύο καρδιακών φίλων από τα μικράτα τους, προερχόμενων όμως από δύο διαφορετικούς κόσμους.

Είναι σπάνιο φαινόμενο  μία γυναίκα συγγραφέας να εξιστορεί μία αντρική φιλία. Συνηθέστερο είναι άνδρες -ή και γυναίκες συγγραφείς να μας εξιστορούν την οδύσσεια μιας γυναικείας φιλίας. Η ματιά μιας γυναίκας στην ανδρική ψυχολογία είναι επίσης ασυνήθιστη στην ελληνική λογοτεχνία.

Όλα θα ξεκινήσουν όταν ο Παναγιώτης θα μάθει τυχαία ένα καλά κρυμμένο μυστικό που αφορά το παρελθόν του, το οποίο γνωρίζουν όλοι οι άλλοι γύρω του, εκτός από αυτόν. Πρόκειται για ένα μυστικό που θα οδηγήσει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι αυτογνωσίας και θα καταλήξει να δέσει ακόμη περισσότερο τους δύο καρδιακούς φίλους. Προτού όμως συμβεί αυτό, η ταραχή που θα φέρει στην, ήρεμη ως τότε, ζωή του Παναγιώτη θα είναι μεγάλη.

Η υιοθεσία, η σχέση των γονέων με τα παιδιά τους, τα συναισθήματα που βιώνουν τα παιδιά όταν χάνουν τους γονείς τους, οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων και, πάνω απ' όλα, μία δυνατή αντρική φιλία είναι τα θέματα που θίγει το πολυπρόσωπο αυτό μυθιστόρημα που θέτει καθαρά στο κέντρο του τον ίδιο τον άνθρωπο, τις σχέσεις του με τους γύρω του, τα συναισθήματά του και τη ψυχολογία του.

Η αφήγηση  πισωγυρίζει διαρκώς από το παρόν στο παρελθόν των  δύο φίλων όταν αυτοί ήσαν παιδιά. Οι διάλογοι είναι πολλοί και γλαφυροί και η αφήγηση άμεση σε αυτή τη γλυκόπικρη ιστορία που διαδραματίζεται στη σύγχρονη Ελλάδα και εντάσσεται καθαρά στο κοινωνικό-ψυχολογικό μυθιστόρημα.

Αναστασία Μαλανδρενιώτη, Η φωνή, εκδ. Βακχικόν

 

"Ονειρεύομαι πως για κάθε γκάλγκο στον κόσμο υπάρχει εκεί έξω κι ένας αστροήρωας. Για μένα είσαι Εσύ".

Φωνή στα ζώα κάθε είδους δίνει η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Αναστασία Μαλανδρενιώτη με τα διηγήματα του πρώτου της βιβλίου με τίτλο Η φωνή. Πρόκειται για έξι διηγήματα που απευθύνονται τόσο σε ενηλίκους όσο και στο εφηβικό κοινό. Κάθε ένα από τα διηγήματα διαθέτει και μία εικόνα σε εικονογράφηση της Λεονής Κατσαρού.

Το βασικό θέμα των διηγημάτων είναι τα ζώα και η μεταχείρισή τους από τον άνθρωπο. Ιδίως το διήγημα με τίτλο Πάσο Ντόμπλε, το οποίο μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τη ζωή ενός ταύρου στην Ισπανία μέσα από την εμπειρία της ταυρομαχίας είναι ιδιαίτερα σπαρακτικό και συγκινητικό. Άλλα διηγήματα κινούνται σε πιο ευχάριστους τόνους, όπως το τελευταίο του βιβλίου που έχει ως πρωταγωνιστές κουνέλια. Ξεχωρίζει επίσης το διήγημα με τίτλο Σάλτο Μορτάλε το οποίο αφηγείται τη ζωή των ζώων σε τσίρκο.

Το πρώτο διήγημα του τόμου διαδραματίζεται στη ζούγκλα, στη φανταστική χώρα της Ελεφαντολάνδης, ενώ ένα άλλο στη φαντασμαγορική Γκαλγκόντα. Στο διήγημα με τίτλο Αρπακτικά πουλιά υπάρχει ένας συνεχής διάλογος, εν είδει θεατρικού, μεταξύ ενός παρουσιαστή και ενός ακροατή.

Τα διηγήματα εντάσσονται σαφέστατα στον χώρο του υπερρεαλισμού, αλλά και του φανταστικού ρεαλισμού. Η μερική εικονογράφησή τους και ο φαντασιακός χαρακτήρας τους τα καθιστά προσιτά ως ανάγνωσμα και σε μεγάλα παιδιά.

"Ίσως τελικά εσύ να είσαι η ελπίδα μου. Η πραγματική ελπίδα για να ξυπνήσω και να πω: "Έφτασε επιτέλους η τελευταία μέρα στη δουλειά". Ξέρω ότι εσύ θα αφηγηθείς τα πράγματα όπως έγιναν. Απλώς σου ζητάω μια χάρη, σε παρακαλώ, στην ιστορία που θα φτιάξεις θα ΄θελα να με κάνεις να μοιάζω λιγότερο κουρασμένος.

Τι λες λοιπόν μικρή μου πυγολαμπίδα; Θα τα καταφέρεις;"

Ρόμπερτ Χάρις, V2, εκδ. Ψυχογιός

 

Ο Ρόμπερτ Χάρις είναι ένας από τους πιο καταξιωμένους συγγραφείς ιστορικού μυθιστορήματος παγκοσμίως, έχοντας ιδιαίτερη ειδίκευση στην ιστορία του Τρίτου Ράιχ.  Το τελευταίο του βιβλίο, γραμμένο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, αφορά ένα σχετικά άγνωστο και παραμελημένο θέμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου: την περίοδο της εκτόξευσης από τη ναζιστική Γερμανία των φονικών πυραύλων V2, των πρώτων βαλλιστικών πυραύλων στην ιστορία.

 

Η αλήθεια είναι πως επειδή την περίοδο της εκτόξευσης των πυραύλων αυτών διαφαινόταν ήδη ολοφάνερα στον ορίζοντα η ήττα του Τρίτου Ράιχ , γι’ αυτό και το θέμα δεν πήρε πολύ μεγάλες διαστάσεις, παρά το γεγονός ότι κόστισε τη ζωή σε 2.700 περίπου ανθρώπους του Λονδίνου. Ακόμη περί τα 20.000 σπίτια καταστράφηκαν στη βρετανική πρωτεύουσα, ενώ δεν ήταν και λίγα τα ατυχήματα στις ολλανδικές ακτές από όπου και εκτοξεύονταν οι πύραυλοι.

 

Το μυαλό που συνέλαβε την εν λόγω ιδέα ανήκε στον Βέρνερ φον Μπράουν,  έναν Γερμανό επιστήμονα, ο οποίος υπηρέτησε στη ΝASA μετά το τέλος του πολέμου. Ο φον Μπράουν είναι ένας και από τους ήρωες του νέου βιβλίου του Χάρις και συγκεκριμένα ο εκπαιδευτής και μέντορας του  Ρούντι Γκραφ, του βασικού πρωταγωνιστή του βιβλίου.

 

Ο Γκραφ δεν ήταν φανατικός ναζί, αλλά δούλευε για εκείνους, όπως άλλωστε έκαναν και πολλοί Γερμανοί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, θα φτάσει να θεωρηθεί και ένοχος προδοσίας.

 

Η Κέι Κέιτον-Ουόλς, από την άλλη, ζει στο Λονδίνο και υπηρετεί τη χώρα της στην αεροπορία εδάφους της RAF προσπαθώντας να εντοπίσει το μέρος από όπου εκτοξεύονται ακριβώς οι περίφημοι βαλλιστικοί πύραυλοι που σκορπούν τον τρόμο στη βρετανική πρωτεύουσα. Όταν θα αποκαλυφθεί η παράνομη σχέση της με έναν Βρετανό πιλότο, η Κέι δεν θα διστάσει να βρεθεί η ίδια στο στόμα του λύκου, να εντοπίσει δηλαδή και να καταστρέψει τη βάση εκτόξευσης των πυραύλων στις ολλανδικές ακτές. Αυτή η επιλογή θα τη φέρει αντιμέτωπη με τον Γκραφ.

 

Μπορεί οι πύραυλοι αυτοί να εκτοξεύονταν σε μία περίοδο όπου η συμμαχική νίκη θεωρούταν βέβαιη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο πληθυσμός του Λονδίνου δεν πανικοβαλλόταν και μόνο στο άκουσμα του ονόματός τους.

 

«Υπήρχαν συζητήσεις, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου, όσο και μετά, για το τι ήταν πιο τρομαχτικό: ο V1, η ανεπάνδρωτη τηλεκατευθυνόμενη βόμβα, που μπορούσες να τη δεις και να την ακούσεις, και η οποία άρχιζε να πέφτει μόνο όταν τελείωναν τα καύσιμά της, δίνοντάς σου ίσως το περιθώριο, μέσα στην ησυχία, να βρεις κάπου να καταφύγεις, ή ο V2, που χτυπούσε χωρίς καμία προειδοποίηση. Οι περισσότεροι είχαν επιλέξει τον V2. Βασάνιζε τα νεύρα του κόσμου όσο και ο V1, αλλά δεν έδινε την παραμικρή πιθανότητα σωτηρίας. Και ήταν επίσης απόκοσμα φουτουριστικός- προάγγελος μιας νέας εποχής, εξαπολυμένος από έναν εχθρό που υποτίθεται πως είχε νικηθεί. Σε έκανε να αναρωτιέσαι αν ο Χίτλερ είχε κι άλλον άσο κρυμμένο στο μανίκι του».

 

Οι φονικοί αυτοί πύραυλοι ήταν η τελευταία απεγνωσμένη προσπάθεια που έκανε ο Χίτλερ για να κερδίσει τον πόλεμο. Έδωσαν επίσης το έναυσμα σε έναν εξαιρετικό συγγραφέα προκειμένου να δημιουργήσει ένα ακόμη συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα που θα καθηλώσει τους αναγνώστες και θα τους προσφέρει πολλές γνώσεις σχετικά με την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και το θέμα της εκτόξευσης των φονικών βαλλιστικών πυραύλων.