Τετάρτη 16 Απριλίου 2025

Juan Gomez-Jurado, Ο Ασθενής, εκδ. Κλειδάριθμος

 



 

Ομολογώ ότι παρά τη μεγάλη επιτυχία των βιβλίων του Ισπανού συγγραφέα Χουάν Γκόμεθ-Χουράδο, δεν είχε τύχει να διαβάσω κανένα, έως τώρα βιβλίο του. Και η αλήθεια είναι ότι, μέχρι τώρα, νόμιζα ότι έχω διαβάσει πολλά βιβλία με αυτό που λέμε  κυριολεκτικά "κομμένη την ανάσα". Τίποτε όμως δεν συγκρίνεται με το τελευταίο βιβλίο που διάβασα, αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε εδώ, το μυθιστόρημα με τίτλο "Ο Ασθενής". Πρόκειται για ένα βιβλίο που, πιστεύω, ότι δεν θα μπορέσω να το ξεχάσω όσα χρόνια και αν περάσουν, ένα βιβλίο που διάβασα νιώθοντας την αδρεναλίνη μου να ανεβαίνει σε κάθε σελίδα, λες και εκτελούσα κάποιο επικίνδυνο σπορ.

Νομίζω πως το εν λόγω βιβλίο δεν εμπίπτει στην κατηγορία του ιστορικού μυθιστορήματος, αλλά του ιστορικού θρίλερ. Λίγα βιβλία έχω διαβάσει στη ζωή μου νιώθοντας τόσο μεγάλο άγχος προκειμένου να δω τι θα γίνει παρακάτω. Στον συγγραφέα αξίζει κάθε εύσημο, πρώτ’ απ’ όλα για την ιδιοφυής σύλληψη της υπόθεσης, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται την αφήγησή του, οδηγώντας την αριστοτεχνικά στην κορύφωση μαζί με την αγωνία του αναγνώστη. Οφείλω επίσης να ομολογήσω πως κάτι ακόμη που με ενθουσίασε στο βιβλίο ήταν οι λεπτομέρειες που αυτό περιείχε σχετικά με τους νευροχειρούργους και τις φοβερά δύσκολες εγχειρήσεις που αυτοί εκτελούν, ένα θέμα για το οποίο είχα παντελή άγνοια ως τώρα.

Πρωταγωνιστής, επομένως, είναι ο Ντέιβιντ Έβανς, ένας διάσημος και πολλά υποσχόμενος νευροχειρούργος που εργάζεται σε μία ιδιωτική κλινική στις ΗΠΑ. Ο Έβανς έχει χάσει πρόσφατα από καρκίνο την αγαπημένη του σύζυγο Ρέιτσελ. Αυτό που του απομένει είναι η επτάχρονη κόρη του, η Τζούλια. Όταν όμως αποφασίζει να χειρουργήσει στο κεφάλι τον ίδιο τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών η ζωή της κόρης του θα κινδυνεύσει… Και αυτό διότι ένας ψυχοπαθής θα του θέσει το τρομερό δίλημμα: αν θέλει να ζήσει η κόρη του, θα πρέπει ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών να μην βγει ζωντανός από το χειρουργικό τραπέζι του…

Πολύ περίεργο για να είναι αληθινό; Κι όμως, ο συγγραφέας χειρίζεται αριστοτεχνικά τον τρόπο με τον οποίο ξεδιπλώνονται τα γεγονότα από την απαγωγή της κόρης του Έβανς μέχρι την τραγική στιγμή της εγχείρισης.  Παράλληλα, δεν διστάζει να εγκιβωτίσει αφηγήσεις που μας εξιστορούν το παρελθόν των ηρώων του, χρησιμοποιώντας την τεχνική της επιβράδυνσης προκειμένου να κορυφώσει την αγωνία του αναγνώστη.

Εντούτοις, το βιβλίο παραμένει ένα βαθιά ανθρώπινο πόνημα, αφού τα γεγονότα μας τα αφηγείται ο ίδιος ο ΄Εβανς, όταν πια έχουν όλα τελειώσει, δίνοντας έμφαση στην παρουσίαση των συναισθημάτων ενός ανθρώπου με άσχημη παιδική ηλικία, που βιώνει με πολύ πόνο την πρόσφατη απώλεια της συζύγου του και καλείται να διαλέξει ανάμεσα στο να προδώσει τον όρκο του Ιπποκράτη ή να καταδικάσει σε θάνατο την ίδια του την κόρη…


Το μικρό βιβλίο της Ιστορίας, εκδ. Κλειδάριθμος

 

Για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό δεν υπάρχουν, είναι η αλήθεια, πολλά βιβλία εκλαϊκευμένης Ιστορίας που να επικεντρώνονται στα γεγονότα της παγκόσμιας ή της ευρωπαϊκής Ιστορίας. Επομένως, ένα βιβλίο όπως αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε  σήμερα, συμπληρώνει ένα μεγάλο κενό στην ξένη ιστορική βιβλιοπαραγωγή που μεταφράζεται τα ελληνικά.

Ο λόγος, επομένως, για «Το μικρό βιβλίο της Ιστορίας» των εκδόσεων Κλειδάριθμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το περιεχόμενο του εν λόγω βιβλίου δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο μεγάλου μεγέθους και σκληρού εξωφύλλου βιβλίο, με έγχρωμες σελίδες και πολυτελές χαρτί, το οποίο έχει τον τίτλο «Η Ιστορία με απλά λόγια». Η παρούσα ανατύπωση, όμως, είναι πιο ευέλικτη στη χρήση της και, κατά συνέπεια στη μεταφορά και την ανάγνωσή  της. Πρόκειται, επομένως, για ένα βιβλίο «τσέπης» συνοπτικών εγκυκλοπαιδικών γνώσεων με δοκιμιακού τύπου ιστορικά άρθρα τα οποία ξεκινούν χρονολογικά το 6000 π.Χ. και φτάνουν ως και τη σημερινή εποχή.

Η συγγραφή των δοκιμίων δεν ανήκει σε έναν μονάχα, αλλά σε πολλούς ιστορικούς, πέντε συνολικά τον αριθμό. Η αφήγηση περιλαμβάνει γεγονότα παγκόσμιας εμβέλειας και μεγάλης ιστορικής σημασίας, συνήθως απλώς ακουστά  στους Έλληνες αναγνώστες, που δεν γνωρίζουν πολλά για αυτά. Γιατί, ποιος άραγε Έλληνας γνωρίζει καλά την αγγλική ιστορία, την πρώιμη ευρωπαϊκή Ιστορία ή άγνωστα γεγονότα ήσσονος σημασίας που έλαβαν χώρα στην τόσο μακρινή από την Ελλάδα Κίνα;

Η δομή του βιβλίου χωρίζεται σε πέντε μεγάλα κεφάλαια που παρουσιάζουν με συνοπτικό τρόπο κάποια ιστορικά γεγονότα. Το πρώτο κεφάλαιο τιτλοφορείται «Αρχαίοι πολιτισμοί» και περιέχει ιστορικά δοκίμια από το 6.000-500 μ.Χ. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει τα γεγονότα του μεσαιωνικού κόσμου, δηλαδή τα γεγονότα από το 500-1492 μ.Χ. Ακολούθως, το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στα γεγονότα της πρώιμης σύγχρονης εποχής από το 1420 ως το 1795. Το προτελευταίο κεφάλαιο τιτλοφορείται «Οι κοινωνίες αλλάζουν» και περιλαμβάνει γεγονότα από το 1776 ως και την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, δηλαδή το 1914. Το τελευταίο κεφάλαιο εξιστορεί τα γεγονότα του εικοστού αιώνα από το 1914 ως σήμερα.

Εν κατακλείδι, το βιβλίο αυτό είναι ένα χρήσιμο ανάγνωσμα τόσο για μεγάλα παιδιά και εφήβους, όσο και για  ενήλικους που θέλουν να πλουτίσουν τις γνώσεις τους σχετικά με την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια Ιστορία. Τα γεγονότα που παρουσιάζονται είναι, συνήθως κομβικής σημασίας και, ως Έλληνες αναγνώστες, γνωρίζουμε λίγα για αυτά. Η σαφής χρονολογική τοποθέτηση, οι εικόνες, η συνοπτική  παρουσίαση των γεγονότων δίχως πλατειασμούς και περιττές λεπτομέρειες και η αντικειμενικότητα στην εξιστόρησή τους, εγγυώνται την αναγνωστική απόλαυση, αλλά και τη χρησιμότητα του εν λόγω εκλαϊκευμένου βιβλίου Ιστορίας.


Κυριακή 13 Απριλίου 2025

Δημήτρης Σαρρής, Οι μνηστήρες των πέντε ποταμών, εκδ. Κάκτος

 


 

Ένα περιηγητικό βιβλίο στην Ιστορία της Πενταποταμίας γράφει ο γνωστός συγγραφέας Δημήτρης Σαρρής. Ο τελευταίος έχει σπουδάσει Ιστορία και Νομικά, ενώ έχει αποφοιτήσει και από Σχολή Ξεναγών και έχει έφεση στις ξένες γλώσσες. Είναι, επομένως, ο πλέον κατάλληλος για τη συγγραφή τέτοιου είδους συγγραμμάτων, αν μάλιστα λάβουμε υπόψη μας και το γεγονός ότι έχει συγγράψει ήδη τρεις ταξιδιωτικούς οδηγούς για την Πολωνία, τη Γαλλία και τη Νορβηγία.

Ο Δημήτρης Σαρρής έχει γράψει επίσης δύο συλλογές ταξιδιωτικών διηγημάτων «Το τραγούδι του Γκριό-παράθυρο με θέα την Αφρική» και «Ουιραπουρού- Ταξίδι στη Λατινική Αμερική». Τέλος, έχει γράψει την  κοινωνικο- πολιτική νουβέλα «Ο ήρωας του Μουντιάλ».

Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο «Οι μνηστήρες των πέντε ποταμών» και σε αυτό επιλέγει ιστορικά στιγμιότυπα από το 2000π.Χ. μέχρι και το1989 μ.Χ., παρουσιάζοντας ορισμένα θραύσματα από την Ιστορία της Πενταποταμίας, της πλούσιας σε Ιστορία και πολιτισμικά πολύ ιδιαίτερης περιοχής του Παντζάμπ, όπως αποκαλείται η χώρα των «πέντε νερών» στην περσική γλώσσα.

Το έργο του αποτελείται στην ουσία από ιστορικά δοκίμια, διανθισμένα, ενίοτε, με μυθιστορηματικούς διαλόγους και αφηγήσεις γύρω από ένα συγκεκριμένο κάθε φορά θέμα ή πρόσωπο. Ξεκινά από το 2000 π.Χ. όταν στην Πενταποταμία ανθίζει η περίφημος πολιτισμός των Χαράπα, ένας από τους παλαιότερους του κόσμου. Εν συνεχεία η περιοχή αυτή γνώρισε  την περσική κυριαρχία και επιρροή. Ο Μέγας Αλέξανδρος έφτασε εδώ το 326 π.Χ., κατακτώντας την Ινδία, όταν ήρθε αντιμέτωπος με τους ελέφαντες του βασιλιά Πώρου.  Ακολούθως, κυβέρνησαν την περιοχή ηγεμόνες που κινήθηκαν ανάμεσα στον ινδικό και την ελληνιστικό πολιτισμό, για να φτάσουμε στον Μεσαίωνα και την εποχή των μεγάλων σοφών, όπως του Απολλώνιου του Τυανεύς και του Αλ Μπερουνί. Την ίδια εποχή, επίσης, το εμπόριο της περιοχής γνώρισε μεγάλη ακμή, αφού βρισκόταν πλησίον του περίφημου δρόμου του Μεταξιού που ερχόταν από την Κίνα.

Στα νεώτερα χρόνια Ευρωπαίοι κατακτητές επισκέφθηκαν το μέρος, από Πορτογάλους, Ιησουίτες ιεραπόστολους και Άγγλους αποκιοκράτες, έως ότου φτάσουμε στο έτος ανεξαρτησίας της Ινδίας το 1947  μ. Χ. και τη διαμάχη με το Πακιστάν για την περιοχή του Κασμίρ. Ένα από τα τελευταία δοκίμια του βιβλίου είναι αφιερωμένο στη δολοφονία της Ίντιρα Γκάντι το 1984 μ.Χ. Τα δοκίμια σταματούν χρονολογικά στο έτος 1989, λίγα χρόνια μόλις μετά.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο και διαφορετικό βιβλίο που ακροβατεί μεταξύ μυθιστορήματος και δοκιμίου, αλλά και μεταξύ Γεωγραφίας και Ιστορίας. Το μόνο σίγουρο είναι όταν θα το αφήσουμε από τα χέρια μας θα είμαστε αρκετά πλουσιότεροι σε γνώσεις για τη συγκεκριμένο πολύ ιδιαίτερη πολιτιστικά περιοχή αυτή της Ινδίας.

Σάββατο 12 Απριλίου 2025

Αγγελική Δαρλάση, Ονειροφύλακες, Ο γυρισμός, εκδ. Πατάκη

 

αρχείο λήψης (1)γηγηγηγγηη.jpg

 

«Τον κοίταξα και, ναι, πλέον ήμουν σίγουρη…

Τον αναγνώρισα. Ήξερα ποιος ήταν:

Ο Αλή!

Το παιδί που είχε μείνει κάποτε χωρίς όνειρα εξ αιτίας μου.

Το παιδί για το οποίο είχα έρθει στις Χώρες των Ανθρώπων για να του δώσω πίσω τα όνειρά του.

Κοιτάζοντας βαθιά στα μάτια του, αυτό που μπόρεσα να δω ήταν η αντανάκλασή μου. Ο εαυτός μου μέσα από τα μάτια του.

Και πλέον ήξερα…

Τώρα ήταν η σειρά του να μου δώσει πίσω εκείνος τις αναμνήσεις μου».

            Η Αγγελική Δαρλάση πρωτοέγραψε την αλληγορική ιστορία με τους Ονειροφύλακες το 2004. Οι Ονειροφύλακες μοιάζουν με αγγέλους, είναι σαν άνθρωποι, αλλά με μεγάλα γυάλινα φτερά. Από τότε εκδόθηκε και δεύτερο βιβλίο «Οι Ονειροφύλακες και ο φάρος των ονείρων» το 2013, για να φτάσουμε στο έτος 2024 όταν κυκλοφόρησε  και το τρίτο –και τελευταίο μάλλον-βιβλίο της σειράς που ολοκληρώνει την τριλογία με τίτλο «Ονειροφύλακες, Ο γυρισμός».

 Στο βιβλίο αυτό θα ξαναβρούμε την Έρση με τα ασθενικά φτερά της, αλλά και άλλους Ονειροφύλακες, τον Νταν, τον Βίκτορ και τη Γουέν . Κοντά σε αυτούς πρωταγωνιστούν και πολλοί άνθρωποι, η Αϊσέ, ο Ζόλα, ο Έζρα με τη φοβερή βιβλιοθήκη του και άλλοι πολλοί.

Ο χρόνος και ο τόπος είναι αόριστοι. Η αφήγηση μας παραπέμπει, όμως, σε ένα δυστοπικό περιβάλλον τοποθετημένο στο-κοντινό;- μέλλον, ένα μέλλον στο οποίο δεν είναι όλα ρόδινα. Κυριαρχεί μία εικόνα παρακμής και διάλυσης του τόπου όπου κατοικούν οι άνθρωποι, υπάρχει έλεγχος από αόρατες υψηλές αρχές, ακόμα και στα βιβλία που διαβάζουν οι άνθρωποι, ενώ δεν λείπουν και αναφορές σε  κάποια πανδημία και στα περιοριστικά για τον πληθυσμό μέτρα που αυτή μοιραία επιφέρει.

Τους Ονειροφύλακες, ανθρώπους με φτερά που σε πείσμα των καιρών εξακολουθούν να ονειρεύονται, καταδιώκουν ανελέητα οι Ονειροκτόνοι, εκείνοι που θέλουν να μας κάνουν να πάψουμε να ονειρευόμαστε έναν καλύτερο και γεμάτο ανθρωπιά κόσμο.  Οι Ονειροφύλακες, επομένως, είναι εκείνοι που αναλαμβάνουν τη δύσκολη αποστολή να ξαναβρούν το χαμένο παιδικό όνειρο των ανθρώπων.

«Νομίζω ότι ποτέ δε θα είναι δίκαιος ούτε αυτός, ο κόσμος των ανθρώπων, ούτε όμως κι ο κόσμος των Ονειροφυλάκων. Γι’ αυτό ακριβώς είναι χρέος όλων των πλασμάτων-είτε ανθρώπων, είτε Ονειροφυλάκων- που το αντιλαμβάνονται να παλεύουν συνεχώς ενάντια στην αδικία. Δεν έχουμε άλλη επιλογή».

Εν ολίγοις, αυτό είναι το μήνυμα που θέλει να περάσει η Δαρλάση με το αλληγορικό και γεμάτο συμβολισμούς μυθιστόρημά της και να μας προτρέψει να μη παύουμε ποτέ να ονειρευόμαστε έναν καλύτερο κόσμο και να αγωνιζόμαστε για να τον δημιουργήσουμε.

Η λυρική αφήγηση εναλλάσσεται από πρωτοπρόσωπη σε τριτοπρόσωπη με μεγάλη δεινότητα και η συγγραφέας δεν φείδεται περιγραφών τόσο στις ακριβείς κινήσεις των ηρώων, όσο στον χώρο που αυτοί κινούνται, αλλά και στην όλη ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος, που προσιδιάζει περισσότερο προς ένα σύγχρονο παραμύθι.

Η συγγραφέας αποδεικνύει για άλλη μία φορά ότι μπορεί να κινείται άνετα ανάμεσα σε διαφορετικά στυλ αφηγήσεων και βιβλίων, αφού άλλα βιβλία της έχουν αληθινό ιστορικό υπόβαθρο και άλλα κινούνται στον χώρο του υπερρεαλισμού. Όλα τα πονήματά της, όμως, διαπνέονται από μία αύρα λυρικότητας, αλλά και μαγικού ρεαλισμού θα μπορούσαμε να πούμε. Ο τρόπος γραφής της, πάντως, παραμένει πάντοτε θεατρικός, γεγονός που βοηθά πολύ στη διατήρηση του σασπένς κατά την ανάγνωση.