Ξένια Κοθωνίδου, Τα θολά γυαλιά, εκδ. Βακχικόν

 

Καμιά φορά βλέπουμε τον κόσμο αλλιώτικο απ' ότι είναι στην πραγματικότητα, σαν να τον κοιτάμε μέσα από θολά γυαλιά. Καμιά φορά βλέπουμε και τη δική μας ζωή μέσα από αυτά τα γυαλιά, σαν να χάνουμε ένα μέρους της πραγματικότητας. Και καμιά φορά κάποια απρόσμενα γεγονότα, που απευχόμασταν να μας συμβούν, μπορεί να μας αλλάξουν τελικά όλη μας τη ζωή προς το καλύτερο.

Αυτό δείχνει να πιστεύει η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Ξένια Κοθωνίδου για τους ήρωες του βιβλίου της, του πρώτου μυθιστορήματός της με τίτλο Τα θολά γυαλιά. Η ζωή-αλλά και η ίδια η συγγραφέας- επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις και ανατροπές στη ζωή των δύο βασικών ηρώων της, του Παναγιώτη και του Μιχάλη, δύο καρδιακών φίλων από τα μικράτα τους, προερχόμενων όμως από δύο διαφορετικούς κόσμους.

Είναι σπάνιο φαινόμενο  μία γυναίκα συγγραφέας να εξιστορεί μία αντρική φιλία. Συνηθέστερο είναι άνδρες -ή και γυναίκες συγγραφείς να μας εξιστορούν την οδύσσεια μιας γυναικείας φιλίας. Η ματιά μιας γυναίκας στην ανδρική ψυχολογία είναι επίσης ασυνήθιστη στην ελληνική λογοτεχνία.

Όλα θα ξεκινήσουν όταν ο Παναγιώτης θα μάθει τυχαία ένα καλά κρυμμένο μυστικό που αφορά το παρελθόν του, το οποίο γνωρίζουν όλοι οι άλλοι γύρω του, εκτός από αυτόν. Πρόκειται για ένα μυστικό που θα οδηγήσει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι αυτογνωσίας και θα καταλήξει να δέσει ακόμη περισσότερο τους δύο καρδιακούς φίλους. Προτού όμως συμβεί αυτό, η ταραχή που θα φέρει στην, ήρεμη ως τότε, ζωή του Παναγιώτη θα είναι μεγάλη.

Η υιοθεσία, η σχέση των γονέων με τα παιδιά τους, τα συναισθήματα που βιώνουν τα παιδιά όταν χάνουν τους γονείς τους, οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων και, πάνω απ' όλα, μία δυνατή αντρική φιλία είναι τα θέματα που θίγει το πολυπρόσωπο αυτό μυθιστόρημα που θέτει καθαρά στο κέντρο του τον ίδιο τον άνθρωπο, τις σχέσεις του με τους γύρω του, τα συναισθήματά του και τη ψυχολογία του.

Η αφήγηση  πισωγυρίζει διαρκώς από το παρόν στο παρελθόν των  δύο φίλων όταν αυτοί ήσαν παιδιά. Οι διάλογοι είναι πολλοί και γλαφυροί και η αφήγηση άμεση σε αυτή τη γλυκόπικρη ιστορία που διαδραματίζεται στη σύγχρονη Ελλάδα και εντάσσεται καθαρά στο κοινωνικό-ψυχολογικό μυθιστόρημα.

Αναστασία Μαλανδρενιώτη, Η φωνή, εκδ. Βακχικόν

 

"Ονειρεύομαι πως για κάθε γκάλγκο στον κόσμο υπάρχει εκεί έξω κι ένας αστροήρωας. Για μένα είσαι Εσύ".

Φωνή στα ζώα κάθε είδους δίνει η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Αναστασία Μαλανδρενιώτη με τα διηγήματα του πρώτου της βιβλίου με τίτλο Η φωνή. Πρόκειται για έξι διηγήματα που απευθύνονται τόσο σε ενηλίκους όσο και στο εφηβικό κοινό. Κάθε ένα από τα διηγήματα διαθέτει και μία εικόνα σε εικονογράφηση της Λεονής Κατσαρού.

Το βασικό θέμα των διηγημάτων είναι τα ζώα και η μεταχείρισή τους από τον άνθρωπο. Ιδίως το διήγημα με τίτλο Πάσο Ντόμπλε, το οποίο μας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τη ζωή ενός ταύρου στην Ισπανία μέσα από την εμπειρία της ταυρομαχίας είναι ιδιαίτερα σπαρακτικό και συγκινητικό. Άλλα διηγήματα κινούνται σε πιο ευχάριστους τόνους, όπως το τελευταίο του βιβλίου που έχει ως πρωταγωνιστές κουνέλια. Ξεχωρίζει επίσης το διήγημα με τίτλο Σάλτο Μορτάλε το οποίο αφηγείται τη ζωή των ζώων σε τσίρκο.

Το πρώτο διήγημα του τόμου διαδραματίζεται στη ζούγκλα, στη φανταστική χώρα της Ελεφαντολάνδης, ενώ ένα άλλο στη φαντασμαγορική Γκαλγκόντα. Στο διήγημα με τίτλο Αρπακτικά πουλιά υπάρχει ένας συνεχής διάλογος, εν είδει θεατρικού, μεταξύ ενός παρουσιαστή και ενός ακροατή.

Τα διηγήματα εντάσσονται σαφέστατα στον χώρο του υπερρεαλισμού, αλλά και του φανταστικού ρεαλισμού. Η μερική εικονογράφησή τους και ο φαντασιακός χαρακτήρας τους τα καθιστά προσιτά ως ανάγνωσμα και σε μεγάλα παιδιά.

"Ίσως τελικά εσύ να είσαι η ελπίδα μου. Η πραγματική ελπίδα για να ξυπνήσω και να πω: "Έφτασε επιτέλους η τελευταία μέρα στη δουλειά". Ξέρω ότι εσύ θα αφηγηθείς τα πράγματα όπως έγιναν. Απλώς σου ζητάω μια χάρη, σε παρακαλώ, στην ιστορία που θα φτιάξεις θα ΄θελα να με κάνεις να μοιάζω λιγότερο κουρασμένος.

Τι λες λοιπόν μικρή μου πυγολαμπίδα; Θα τα καταφέρεις;"

Ρόμπερτ Χάρις, V2, εκδ. Ψυχογιός

 

Ο Ρόμπερτ Χάρις είναι ένας από τους πιο καταξιωμένους συγγραφείς ιστορικού μυθιστορήματος παγκοσμίως, έχοντας ιδιαίτερη ειδίκευση στην ιστορία του Τρίτου Ράιχ.  Το τελευταίο του βιβλίο, γραμμένο κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, αφορά ένα σχετικά άγνωστο και παραμελημένο θέμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου: την περίοδο της εκτόξευσης από τη ναζιστική Γερμανία των φονικών πυραύλων V2, των πρώτων βαλλιστικών πυραύλων στην ιστορία.

 

Η αλήθεια είναι πως επειδή την περίοδο της εκτόξευσης των πυραύλων αυτών διαφαινόταν ήδη ολοφάνερα στον ορίζοντα η ήττα του Τρίτου Ράιχ , γι’ αυτό και το θέμα δεν πήρε πολύ μεγάλες διαστάσεις, παρά το γεγονός ότι κόστισε τη ζωή σε 2.700 περίπου ανθρώπους του Λονδίνου. Ακόμη περί τα 20.000 σπίτια καταστράφηκαν στη βρετανική πρωτεύουσα, ενώ δεν ήταν και λίγα τα ατυχήματα στις ολλανδικές ακτές από όπου και εκτοξεύονταν οι πύραυλοι.

 

Το μυαλό που συνέλαβε την εν λόγω ιδέα ανήκε στον Βέρνερ φον Μπράουν,  έναν Γερμανό επιστήμονα, ο οποίος υπηρέτησε στη ΝASA μετά το τέλος του πολέμου. Ο φον Μπράουν είναι ένας και από τους ήρωες του νέου βιβλίου του Χάρις και συγκεκριμένα ο εκπαιδευτής και μέντορας του  Ρούντι Γκραφ, του βασικού πρωταγωνιστή του βιβλίου.

 

Ο Γκραφ δεν ήταν φανατικός ναζί, αλλά δούλευε για εκείνους, όπως άλλωστε έκαναν και πολλοί Γερμανοί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, θα φτάσει να θεωρηθεί και ένοχος προδοσίας.

 

Η Κέι Κέιτον-Ουόλς, από την άλλη, ζει στο Λονδίνο και υπηρετεί τη χώρα της στην αεροπορία εδάφους της RAF προσπαθώντας να εντοπίσει το μέρος από όπου εκτοξεύονται ακριβώς οι περίφημοι βαλλιστικοί πύραυλοι που σκορπούν τον τρόμο στη βρετανική πρωτεύουσα. Όταν θα αποκαλυφθεί η παράνομη σχέση της με έναν Βρετανό πιλότο, η Κέι δεν θα διστάσει να βρεθεί η ίδια στο στόμα του λύκου, να εντοπίσει δηλαδή και να καταστρέψει τη βάση εκτόξευσης των πυραύλων στις ολλανδικές ακτές. Αυτή η επιλογή θα τη φέρει αντιμέτωπη με τον Γκραφ.

 

Μπορεί οι πύραυλοι αυτοί να εκτοξεύονταν σε μία περίοδο όπου η συμμαχική νίκη θεωρούταν βέβαιη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο πληθυσμός του Λονδίνου δεν πανικοβαλλόταν και μόνο στο άκουσμα του ονόματός τους.

 

«Υπήρχαν συζητήσεις, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου, όσο και μετά, για το τι ήταν πιο τρομαχτικό: ο V1, η ανεπάνδρωτη τηλεκατευθυνόμενη βόμβα, που μπορούσες να τη δεις και να την ακούσεις, και η οποία άρχιζε να πέφτει μόνο όταν τελείωναν τα καύσιμά της, δίνοντάς σου ίσως το περιθώριο, μέσα στην ησυχία, να βρεις κάπου να καταφύγεις, ή ο V2, που χτυπούσε χωρίς καμία προειδοποίηση. Οι περισσότεροι είχαν επιλέξει τον V2. Βασάνιζε τα νεύρα του κόσμου όσο και ο V1, αλλά δεν έδινε την παραμικρή πιθανότητα σωτηρίας. Και ήταν επίσης απόκοσμα φουτουριστικός- προάγγελος μιας νέας εποχής, εξαπολυμένος από έναν εχθρό που υποτίθεται πως είχε νικηθεί. Σε έκανε να αναρωτιέσαι αν ο Χίτλερ είχε κι άλλον άσο κρυμμένο στο μανίκι του».

 

Οι φονικοί αυτοί πύραυλοι ήταν η τελευταία απεγνωσμένη προσπάθεια που έκανε ο Χίτλερ για να κερδίσει τον πόλεμο. Έδωσαν επίσης το έναυσμα σε έναν εξαιρετικό συγγραφέα προκειμένου να δημιουργήσει ένα ακόμη συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα που θα καθηλώσει τους αναγνώστες και θα τους προσφέρει πολλές γνώσεις σχετικά με την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και το θέμα της εκτόξευσης των φονικών βαλλιστικών πυραύλων.

Rodric Braithwaite, Μια σύντομη ιστορία της Ρωσίας, εκδ. Ψυχογιός

 

Δεν μπορώ, ασφαλώς, να πω ότι το παρόν πόνημα είναι πρωτότυπο, αφού, μετά από το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, εκδόθηκαν στη χώρα μας αρκετά βιβλία σχετικά με το θέμα και τη ρωσική ιστορία. Μπορώ όμως να πα με σιγουριά ότι το καλύτερο βιβλίο που διάβασα τελευταία για τη ρωσική ιστορία είναι αυτή η μικρή και κατατοπιστικότατη εισαγωγή σε αυτήν, την οποία υπογράφει ο πρώην Βρετανός διπλωμάτης και συγγραφέας Rodric Braithware. Ο Rodric ήταν πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στη Μόσχα κατά την πρόσφατη ταραγμένη περίοδο της διάλυσης της ΕΣΣΔ, είναι επομένως απολύτως κατάλληλος να μιλήσει για τον ρωσικό λαό και τις αντιδράσεις του, τον οποίο έζησε από κοντά. Είναι επίσης κατάλληλος προκειμένου να μας εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους επιτέθηκε ο Πούτιν τον Φλεβάρη του 2022 στην Ουκρανία.

 

Ο ρωσικός λαός έχει μακρά ιστορία και, όπως όλοι οι λαοί, οι απαρχές του ανάγονται στη σφαίρα του μύθου. Οι Ρώσοι όμως έχουν την πρωτοτυπία  η πρώιμη ιστορία της χώρας τους να μπλέκεται με τις απαρχές ύπαρξης του ουκρανικού έθνους, δηλαδή γύρω στον 8^ο μεταχριστιανικό αιώνα και αυτό ακριβώς είναι που δημιουργεί και τις παρεξηγήσεις σχετικά με τη σημερινή κατάσταση. Ο πρώτος ηγεμόνας των Ρώσων που μεταστράφηκε στον χριστιανισμό, ο Βλαδίμηρος του Κιέβου που έζησε τον 10^ο αιώνα, είναι ένας άνθρωπος του οποίου την ταυτότητα διεκδικούν και οι Ουκρανοί και ας μη το γνωρίζουν οι περισσότεροι.  Δύσκολο να πει κανείς τι ακριβώς ισχύει, δεδομένης της απουσίας πηγών από την εποχή. Αυτό που μπορούμε να πούμε με σιγουριά όμως είναι ότι η ρωσική ιστορία ήταν πάντα βυθισμένη στη βία, τους εμφυλίους και τον πόλεμο.

 

Από την ιστορία αιματοβαμμένων τσάρων, όπως ο Ιβάν ο Τρομερός, μέχρι τον δικτάτορα Στάλιν, αναμφισβήτητα μπορούμε να πούμε ότι ο ρωσικός λαός ήταν ένας λαός που υπέφερε και που συνήθισε από τα γεννοφάσκια του ακόμη στην άσκηση της βίας, αλλά και στην απουσία των δημοκρατικών θεσμών από τη χώρα, μια κατάσταση η οποία διαιωνίζεται μέχρι και σήμερα, αφού η χώρα κυβερνάται για πάνω από μία εικοσαετία υπό τον ίδιο ηγέτη.

 

Ο Braithware, χωρίς παρωπίδες και με την ψύχραιμη ματιά του διπλωμάτη, εξηγεί τη βίαιη φύση του ρωσικού καθεστώτος και τους λόγους ύπαρξης της ρωσικής απολυταρχίας μέσα από ένα καλογραμμένο και γλαφυρό κείμενο, που ξέρει να εστιάζει στα σημαντικά, το οποίο απευθύνεται σε όλους τους αναγνώστες, ακόμη και σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τίποτε σχετικά με τη ρωσική ιστορία. Όταν θα ολοκληρωθεί η ανάγνωσή του, θα μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τα σημερινά γεγονότα, αφού πάντοτε, για ό,τι συμβαίνει γύρω μας, το κλειδί για την κατανόηση και την επεξήγησή τους βρίσκεται στην Ιστορία.