Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2023

Κάρλος Ρουίθ Θαφόν, Το παλάτι του Μεσονυκτίου, εκδ. Ψυχογιός

 

Η τριλογία της ομίχλης είναι ένα από τα νεανικά έργα του Θαφόν, με τη φιλοδοξία να απευθύνεται τόσο σε ενήλικες, όσο και σε νέους. Αν ένα έργο κρίνεται ως νεανικό εφόσον είναι ευκολοδιάβαστο, γρήγορο στην εξέλιξή του και έχει καθηλωτική υπόθεση, τότε Η τριλογία της ομίχλης έχει όλα τα φόντα για αυτό. «Το παλάτι του Μεσονυκτίου» είναι το δεύτερο μέρος της τριλογίας.

 

Πρόκειται για ένα βιβλίο κάπως διαφορετικό από τα υπόλοιπα μέρη της τριλογίας. Και αυτό διότι στο βιβλίο αυτό κυριαρχεί το στοιχείο της φωτιάς, από την αρχή μέχρι το τέλος, σε αντίθεση με τα άλλα δύο στα οποία κυριαρχεί το υγρό στοιχείο. Επίσης η υπόθεση στο βιβλίο αυτό διαδραματίζεται στη μακρινή Ινδία, ενώ στα άλλα δύο βιβλία της τριλογίας η υπόθεση εκτυλίσσεται στη Ευρώπη, στην Αγγλία και τη Γαλλία. Τέλος, ο χρόνος στον οποίο διαδραματίζεται «Το παλάτι του Μεσονυκτίου» είναι αρχές του εικοστού αιώνα, ενώ στα άλλα βιβλία ο χρόνος είναι λίγος μεταγενέστερος, δηλαδή λίγο πριν τα μέσα του εικοστού αιώνα.

 

Βρισκόμαστε στην Καλκούτα, εν έτει 1916 και 1932. Το 1916 λαμβάνει χώρα ένα περίεργο ατύχημα με ένα φλεγόμενο τρένο και θύματα κάποια ορφανά παιδιά. Το ίδιο έτος γεννιούνται ο Μπεν και η Σιρ, δύο δίδυμα αδέλφια που θα χωριστούν ήδη από τη νύχτα της γέννησής τους. Η Σιρ μεγαλώνει με τη γιαγιά της, ο Μπεν στο ορφανοτροφείο του Σεν Πάτρικς. Εκεί, μαζί με τα υπόλοιπα ορφανά, θα δημιουργήσουν μία μυστική λέσχη στο εγκαταλειμμένο παλάτι του Μεσονυκτίου, τη Τσάουμπαρ Σοσάιετι. Κάποιος όμως ενδιαφέρεται για τα δύο παιδιά ήδη από τη νύχτα που γεννιούνται. Οι σκοποί του δεν είναι καθόλου καλοί και ο ίδιος θα επιστρέψει για να τους υλοποιήσει το 1932 όταν τα παιδιά θα είναι  δεκαέξι ετών.

 

Ποιος είναι αυτός ο μυστηριώδης άντρας; Ποιο μυστήριο καλύπτει το παρελθόν τους; Τι κρύβεται πίσω από το γεγονός του φλεγόμενου τρένου το 1916; Ποιο είναι τελικά το τρομερό αίνιγμα της μαύρης πόλης, της Καλκούτας, της πόλης των παλατιών;

 

Ο Θαφόν δημιουργεί μία πρωτότυπη γκόθικ ιστορία στην Ινδία την εποχή της αγγλικής αποικιοκρατίας αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά το πολύπλευρο συγγραφικό του ταλέντο, ακόμη και στις ιστορίες μυστηρίου και περιπέτειας.

 

«Μέσα από την πεσμένη στέγη του Παλατιού του Μεσονυκτίου, μπορούσε κανείς να δει τον γεμάτο αστέρια νυχτερινό ουρανό, μια απέραντη θάλασσα από μικρά λευκά κεριά. Το σούρουπο έχει πάρει μαζί του λίγη από την τσουρουφλιστή ζέστη που μαστίγωνε την πόλη από την αυγή, όμως το αεράκι που χάιδευε δειλά τους δρόμους της μαύρης πόλης ήταν απλώς ένας χλιαρός αναστεναγμός, εμποτισμένος με τη νυχτερινή υγρασία που ανάδινε ο ποταμός Χούλι».

Νικολά Μπαρρό-Το μενού του έρωτα, εκδ. Πατάκη

 

Ένα βιβλίο που μιλάει για τη γαστρονομία, τον ιμπρεσιονισμό και τη λογοτεχνία, αλλά πάνω απ’ όλα για το Παρίσι και τον έρωτα, είναι το βιβλίο του Νικολά Μπαρρό με τίτλο «Το μενού του έρωτα». Πρόκειται για τη συνέχεια της ερωτικής ιστορίας της Ορελί και του Αντρέ από το πολύ αγαπητό βιβλίο «Η εποχή των κερασιών».

 

Η Ορελί και ο Αντρέ γνωρίστηκαν με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο στο προηγούμενο βιβλίο του Νικολά Μπαρρό «Η εποχή των κερασιών». Πιο συγκεκριμένα, η πρωτότυπη ιστορία της γνωριμίας τους έγινε βιβλίο από τον ίδιο τον Αντρέ, ο οποίος, εκτός από συγγραφέας είναι και επιμελητής σε έναν μικρό εκδοτικό οίκο του Παρισιού. Η Ορελί είναι μαγείρισσα και διατηρεί το γνωστό ρετρό εστιατόριο «Les Temps des Cerises», δηλαδή η εποχή των κερασιών στους δρόμους του Σαιν-Ζερμαίν, μία επιχείρηση που κληρονόμησε από τον πατέρα της.

 

Αν και οι δύο ερωτευμένοι δεν έχουν ιδιαίτερη επαφή ο ένας με τον κόσμο του άλλου-ούτε η Ορελί διαβάζει βιβλία, αλλά ούτε και ο Αντρέ ασχολείται πολύ με τις γαστρονομικές ανησυχίες της Ορελί- εντούτοις ζουν αρμονικά τον έρωτά τους. Μάλιστα ο Αντρέ θέλει απεγνωσμένα να κάνει πρόταση γάμου στην Ορελί, αλλά κάθε φορά που το προσπαθεί στήνοντας το κατάλληλο σκηνικό, όλο κάτι συμβαίνει και του ανατρέπει τα σχέδια.

 

 Όλα αυτά μέχρι που το σαράκι της ζήλειας θα αρχίσει να τρώει  αμφότερους τους δύο εραστές που, κατά βάθος, ζηλεύουν ο ένας την επαγγελματική επιτυχία του άλλου. Η Ορελί δεν θα δει με καλό μάτι τις περιοδείες προώθησης του βιβλίο του που αναγκάζεται να κάνει ο Αντρέ, ούτε και τις πολύωρες επαφές του με κάποιες όμορφες Γαλλίδες βιβλιοπώλισσες. Από την άλλη, ούτε και στον Αντρέ θα αρέσει η επαφή που θα έχει η Ορελί με ένα διάσημο και βραβευμένο με ένα αστέρι Μισελέν σεφ από το Βετέιγ, ο οποίος, παράλληλα, δεν είναι και αδιάφορος στα φυσικά κάλλη της όμορφης μαγείρισσας.

 

Το βιβλίο εστιάζει στις ολέθριες επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ζήλεια και η έλλειψη εμπιστοσύνης σε μία σχέση όταν πια τελειώσει ο πρώτος καιρός του «κεραυνοβόλου έρωτα» και η καθημερινότητα ριζώσει για τα καλά στο ζευγάρι. Ο Μπαρρό δημιουργεί, με βάση την παραπάνω συνισταμένη, ένα εξαιρετικά ρεαλιστικό σενάριο του τι συμβαίνει σε μία σχέση όταν αυτή βρίσκεται πια στο δεύτερό της στάδιο, στο οποίο ο ενθουσιασμός από την αρχική γνωριμία έχει πια καταλαγιάσει και τα πρώτα συννεφάκια από διαρκή ερωτικά καβγαδάκια κάνουν την εμφάνισή τους στον ορίζοντα.

 

Το πόνημα του Μπαρρό είναι γραμμένο σε δύο πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις που εναλλάσσονται, εκείνη της Ορελί και του Αντρέ. Ο αναγνώστης βλέπει στα γεγονότα την οπτική και των δύο εραστών, κάτι που του επιτρέπει να διεισδύσει τόσο στην αντρική όσο και στη γυναικεία ψυχολογία μίας σχέσης. Οι γλαφυρές περιγραφές του βιβλίου, καθώς και όλες οι σκηνές και οι διάλογοι που περιέχει, είναι άκρως ρεαλιστικά. Τίποτε δεν είναι υπερβολικό και αναληθές σε αυτό-εκτός βέβαια από τις υπερβολές που πράττουν πάντοτε όλοι οι ερωτευμένοι και τίποτε από αυτά που συμβαίνουν είναι κάτι που δεν θα μπορούσε να συμβεί και στην πραγματικότητα.

 

«Το μενού του έρωτα» είναι μια απολαυστική, καλογραμμένη και δροσερή ρομαντική κομεντί γεμάτη γαλλική φινέτσα και λαχταριστά πιάτα της γαλλικής κουζίνας, που διαθέτει μία υπόθεση με ανατροπές και ένα ταιριαστό happy end για μία ερωτική ιστορία που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι αληθινή, με ήρωες βγαλμένους από την πραγματική ζωή.

Κυριάκος Αθανασιάδης, Μαθήματα ζωής από τον σκύλο μου, εκδ. Κλειδάριθμος

 

 

Όχι μονάχα οι σκύλοι, αλλά γενικά τα ζώα, και ιδιαίτερα τα κατοικίδια μπορούν να μας διδάξουν πολλά για τη ζωή. Στο βιβλίο «Μαθήματα  ζωής από τον σκύλο μου», ο φιλόζωος συγγραφέας Κυριάκος Αθανασιάδης ασχολείται με αυτά που μπορούν οι σκύλοι να μας διδάξουν προκειμένου να ζήσουμε καλύτερα, να γίνουμε δηλαδή πιο παραγωγικοί και δημιουργικοί, αλλά, κυρίως, πιο ευτυχισμένοι. Ο Κυριάκος Αθανασιάδης έχει στο σπίτι του μία γάτα και τρεις σκύλους εδώ και πολλά χρόνια, οπότε είναι ο πλέον κατάλληλος για να μας μεταλαμπαδεύσει τις χρήσιμες γνώσεις και συμβουλές που αποκόμισε από τη μακροχρόνια αυτή συμβίωση.

 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ζωή όλων μας αλλάζει προς το καλύτερο όταν κάνουμε το μεγάλο βήμα και αποφασίσουμε να υιοθετήσουμε τελικά ένα κατοικίδιο ζώο. Κάθε κατοικίδιο έχει να μας διδάξει και διαφορετικά πράγματα, ιδιαίτερα οι σκύλοι, οι πιο πιστοί φίλοι του ανθρώπου. Ο Αθανασιάδης συγκέντρωσε στο βιβλίο αυτό πενήντα απλές συμβουλές βγαλμένες μέσα από την παρατήρηση των σκύλων του και διατείνεται ότι αν κατορθώσουμε να εφαρμόσουμε στις ζωές μας έστω και μία ή μερικές από αυτές, τότε θα δούμε μεγάλη διαφορά. Διότι οι συμβουλές από τα βιβλία αυτοβελτίωσης, όπως το παρόν πόνημα, δεν δύνανται να εφαρμόζονται πάντοτε κατά γράμμα. Τι μπορούμε, επομένως, να αλλάξουμε στις καθημερινές μας συνήθειες σύμφωνα με τη «σκυλίσια» οπτική και να βελτιώσουμε την ποιότητα της ζωής μας;

 

Πρώτ’ απ’ όλα, παρατηρώντας τους μικρούς κατοικίδιους φίλους μας, παρατηρούμε πως όλα όσα κάνουν εκείνοι καθημερινά τα κάνουν με αγάπη και αφοσίωση. Αγάπη και αφοσίωση δείχνουν επίσης στους ανθρώπους που τους περιβάλλουν, όπως και γενναιοδωρία και εμπιστοσύνη.

 

Οι σκύλοι ενθουσιάζονται με τις αλλαγές, στις οποίες δεν είναι αντίθετοι, αλλά και με τα διάφορα μικροπράγματα της καθημερινότητας και δεν διστάζουν να δείξουν τη χαρά τους, αλλά και γενναιοδωρία και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που τους περιβάλλουν. Επίσης είναι ευγνώμονες για αυτά που έχουν και αποδέχονται τόσο τον εαυτό τους, όσο και τους άλλους όπως είναι. Είναι αισιόδοξοι και δεν διστάζουν να δείξουν ξεκάθαρα αυτό που θέλουν και να το απαιτήσουν από τους άλλους.

 

Οι σκύλοι φροντίζουν τον εαυτό τους. Ξέρουν τη μεγάλη σημασία που έχει για τη ζωή μας μία βόλτα στον ήλιο, η ξεκούραση, ο ύπνος, αλλά και το πολύ νερό και το τέντωμα για τους μυς μας! Οι σκύλοι ασκούνται καθημερινά –και μετά βέβαια ξεκουράζονται! Και ακολουθούν πάντοτε το ένστικτό τους, ξέρουν, δηλαδή, να ακούν τον εαυτό τους. Ξέρουν να συγχωρούν και να συμπονούν, ξέρουν να ικανοποιούν την περιέργειά τους, αποφεύγουν να μπλέκουν σε περιττούς καβγάδες και δείχνουν την απαραίτητη υπομονή όταν χρειάζεται.

 

Το «Μαθήματα ζωής από τον σκύλο μου» είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε όλους, όχι μονάχα στους φιλόζωους. Ένα αισιόδοξο βιβλίο στο οποίο μπορούμε να ανατρέχουμε καθημερινά προκειμένου να ζούμε καλύτερα, το οποίο μας προτείνει πενήντα διαφορετικές ιδέες για να αλλάξουμε και να βελτιώσουμε τις ζωές μας, ακόμα κι αν δεν διαθέτουμε σκύλο!

Κυριακή 19 Φεβρουαρίου 2023

Pero Vaz de Caminha- Μεγαλειότατε, βρήκαμε τη γη του Μπραζίλ, εκδ. Αιώρα

 

Ποιες ήταν άραγε οι πρώτες σκέψεις και οι πρώτες εντυπώσεις των Ευρωπαίων θαλασσοπόρων και ναυτών που έπλεαν προς το άγνωστο και πρωτοαντίκρισαν τον μυθικό Νέο Κόσμο; Μια καλή ματιά σε αυτό μας προσφέρει ένα πρωτογενές ιστορικό ντοκουμέντο ερχόμενο κατευθείαν από το μακρινό 1500, αυτό του Πορτογάλου αριστοκράτη ναύτη Πέρο Βας ντε Καμίνια, σε μετάφραση στα ελληνικά της Μαρίας Παπαδήμα.

 

 Η πρωτογενής μαρτυρία του Πέρο Βας ντε Καμίνια αποτελεί στην ουσία μία επιστολή που απευθύνεται στον τότε βασιλέα της Πορτογαλίας Μανουέλ Α΄, γραμμένη με σκοπό να τον πληροφορήσει σχετικά με τα καθέκαστα του συγκεκριμένου ταξιδιού.

 

Στις 9 Μαρτίου του έτους 1500 ένας στολίσκος αποτελούμενος από δεκατρία πλοία, απέπλευσε από το λιμάνι του Μπελέν της Ποτρογαλίας με ναύαρχο τον Πέδρο Αλβάρες Καμπράλ. Το όνομα του εν λόγω Πορτογάλου έμεινε στην ιστορία ως εκείνος που «ανακάλυψε» τη Βραζιλία, καθώς η αποστολή του ήταν εκείνη που πρώτη εξερεύνησε τα εδάφη της Βραζιλίας. Ο Καμπράλ δεν ήταν όμως εκείνος που ανακάλυψε τη Βραζιλία καθώς η ύπαρξή της μεγάλης νοτιοαμερικανικής ηπείρου ήταν γνωστή ακόμη και στον Χριστόφορο Κολόμβο, αλλά μονάχα εκείνος που την εξερεύνησε πρώτος. Στην αποστολή αυτή συμμετείχαν πολλοί αριστοκράτες και μεγάλες προσωπικότητες της Πορτογαλίας. Βέβαια, η εν λόγω αποστολή, μετά από την «ανακάλυψη» της Βραζιλίας, συνέχισε και την πλεύση της προς τις Ινδίες, αφού σκοπός της ήταν και η εγκαθίδρυση πορτογαλικών εμπορικών σταθμών στις ανατολικές ακτές της Αφρικής. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1532, οι Πορτογάλοι θα ιδρύσουν την πρώτη πορτογαλική αποικία στη Βραζιλία με φυτείες ζαχαροκάλαμου και θα εγκαινιάσουν την ολέθρια τακτική του να φέρνουν μαύρους σκλάβους από την Αφρική για να τις καλλιεργούν.  Όταν όμως γράφεται η συγκεκριμένη επιστολή, το 1500, τίποτε τέτοιο δεν έχει ακόμη συμβεί και η πρόθεση των Ευρωπαίων σε ό,τι αφορά τους ιθαγενείς, είναι απλά ο εκχριστιανισμός.

 

Πράγματι, μεγάλος μέρος της επιστολής του Καμίνια αφορά λεπτομερείς περιγραφές του σχετικά με τους ολόγυμνους ιθαγενείς, που έχουν συχνά το σώμα τους στολισμένο με φτερά πουλιών και ένα κόκαλο περασμένο στο τρυπημένο κάτω χείλος τους. Οι ιθαγενείς είναι αθώοι, απονήρευτοι, αν και διαθέτουν καταπληκτικά τόξα και ικανότητες στην τοξοβολία. Οι σχέσεις τους με τους Ευρωπαίους αρχικά ήταν ειρηνικές. Λαμβάνοντας υπόψη το θρησκόληπτο κλίμα της εποχής δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση το γεγονός ότι ο Καμίνια και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι παρατηρούν ότι κανένας από τους ιθαγενείς δεν είναι περιτμημένος, ένα έθιμο που τηρείται απαρεγκλίτως σε μουσουλμάνους και Εβραίους και το οποίο προφανώς δήλωνε τον «Άλλον»  στο συντηρητικό κατεστημένο των χριστιανών της εποχής. Η τέλεση  εκκλησιαστικών λειτουργιών στα νέα κατεκτημένα εδάφη, καθώς και η εμμονή των νεοφερμένων να μετατρέψουν σε χριστιανούς τους ιθαγενείς της Βραζιλίας, δεν πρέπει επίσης να μας κάνει εντύπωση.

 

Η αποστολή αυτή θεωρήθηκε εξαιρετικά επιτυχημένη ακόμη κι αν λάβει κανείς υπόψη του τις σοβαρές απώλειες σε έμψυχο και άψυχο υλικό: από τους 1500 περίπου ναύτες επέστρεψαν μόλις πεντακόσιοι, ενώ από τα δεκατρία πλοία που απέπλευσαν, μονάχα τα επτά ξαναγύρισαν στην Πορτογαλία.

 

 

Η επιστολή αυτή του Καμίνια, που μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αιώρα, μας προσφέρει μία γλαφυρή αφήγηση, ένα ζωντανό ιστορικό ντοκουμέντο που αποπειράται να ρίξει μία καλή ματιά στον ψυχισμό εκείνων των τολμηρών Ευρωπαίων θαλασσοπόρων που πρώτοι αντίκρισαν το άγνωστο.