Ariel Lawhon, Το παγωμένο ποτάμι, εκδ. Κλειδάριθμος

 

 

          Μια γοητευτική ιστορική περιήγηση, με πινελιές μυστηρίου, στις ΗΠΑ της εποχής της Ανεξαρτησίας

 

          Ως βιβλίο- έκπληξη θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το ιστορικό-αστυνομικό μυθιστόρημα της Άριελ Λόχον, το πρώτο της που μεταφράζεται στην ελληνική γλώσσα με τίτλο «Το παγωμένο ποτάμι», το οποίο είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό αστυνομικό μυθιστόρημα μυστηρίου που διαδραματίζεται σε παλαιότερη ιστορικά εποχή.

          Αν κοιτάξουμε, βέβαια, τα διαπιστευτήρια της Λόχον, θα διαπιστώσουμε ότι η συγκεκριμένη συγγραφέας έχει πολλά best-sellers στο ενεργητικό της που έχουν φιγουράρει πολλάκις στη λίστα των ευπώλητων βιβλίων των γνωστών εφημερίδων New York Times, καθώς και της USA Today. Τα βιβλία της, όλα τους ιστορικά μυθιστορήματα, έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχουν γνωρίσει, δικαίως απ’ ότι φαίνεται, μεγάλη επιτυχία στο εξωτερικό. Εγώ προσωπικά, από τη δική μου άποψη ως  αναγνώστρια επί σειρά ετών ιστορικών μυθιστορημάτων, μπορώ να πω με σιγουριά ότι ποτέ μου, μέχρι τώρα, δεν είχα διαβάσει ιστορικό μυθιστόρημα το οποίο να απεικονίζει με τόση ενάργεια τις συνθήκες ζωής στις ανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ, λίγα μόλις χρόνια μετά την αμερικάνικη ανεξαρτησία. Και, ομολογώ απερίφραστα, πως αυτό είναι κάτι το οποίο δεν το περίμενα όταν έπεσε στα χέρια μου το εν λόγω βιβλίο- για να είμαι ειλικρινής, μάλιστα, δεν είχα καν ακούσει τη συγκεκριμένη συγγραφέα.

Όπως μας λέει και η ίδια στο ιστορικό σημείωμα του τέλους του βιβλίου της, η ιστορία της μαίας Μάρθας Μπάλαρντ που θα διαβάσουμε στο εν λόγω βιβλίο, είναι πέρα ως πέρα αληθινή-πλην των αναγκαίων αλλαγών που απαιτούνται προκειμένου να μετατραπεί μία αληθινή ιστορία σε λογοτεχνία. Την ιστορία της μας την αφηγείται η συγγραφέας από την πλευρά της ηρωίδας της σε πρώτο πρόσωπο.

Η μάρθα Μπάλαρντ έζησε στο μικρό Χάλογουελ, πλάι στον ποταμό Κέννεμπεκ της περιοχής του Μέιν στα τέλη του 18^ου αιώνα. Μπορεί η Ιστορία μετά βίας να διέσωσε το όνομά της, όμως στην εποχή της και στην περιοχή όπου έζησε, η Μάρθα Μπάλαρντ ήταν μία ξακουστή μαία και θεραπεύτρια, η οποία ξεγέννησε πάνω από χίλιες γυναίκες κατά τη διάρκεια του βίου της, χωρίς να πεθάνει καμία στα χέρια της, κάτι πραγματικά ακατόρθωτο για εκείνη την εποχή. Η Μάρθα είχε την τύχη να παντρευτεί έναν εξαιρετικό σύζυγο και πολύ ανοιχτόμυαλο για άνδρα εκείνη την εποχή, τον Έφρεμ, ο οποίος δεν συμμεριζόταν τις φαλλοκρατικές απόψεις των περισσότερων ανδρών εκείνης της εποχής και ο οποίος κυριολεκτικά τη λάτρευε. Η Μάρθα με τον Έφρεμ απέκτησαν συνολικά εννέα παιδιά-από τα οποία απεβίωσαν από ασθένεια τα τρία. Η προσφορά της Μάρθας στην τοπική ιστορία συνίστατο στο ημερολόγιο καταγραφών που κρατούσε, ένα ημερολόγιο στο οποίο δεν κατέγραφε συναισθήματα, αλλά σημαντικά γεγονότα του δικού της βίου και, κυρίως, όλες τις γεννήσεις στις οποίες παρίστατο και βοηθούσε η Μάρθα. Το ημερολόγιο αυτό, ευτυχώς για εμάς, σώθηκε και η συγγραφέας είχε την ευκαιρία να το διαβάσει και να μας μεταφέρει αυτούσιες ορισμένες από τις καταγραφές του.

Η υπόθεση διαδραματίζεται κατά το έτος Μηδέν για την Ευρώπη, το 1789, το έτος της Γαλλικής Επανάστασης. Η συγγραφέας μεταθέτει μυθιστορηματικά τον πιο παγωμένο χειμώνα στα χρονικά του Μέιν, εκείνον του 1785, στο έτος της Γαλλικής Επανάστασης, προκειμένου να μας αφηγηθεί την ιστορία ενός ομαδικού βιασμού και ενός φόνου με πρωταγωνιστές δύο από τους πιο αξιοσέβαστους ανθρώπους της μικρής πόλης. Το ωραίο στην όλη υπόθεση είναι ότι ο βιασμός αυτός και ο φόνος δεν είναι μία μυθιστορηματική επινόηση της συγγραφέως, όπως θα περίμενε ίσως κανείς, αλλά αληθινά γεγονότα τα οποία συγκλόνισαν μάλιστα την μικρή κοινωνία της εποχής.

Η Μάρθα, μία γυναίκα που έχει ταχθεί στην υπηρεσία των συνανθρώπων της, θα καταφέρει τελικά να εξιχνιάσει τα εγκλήματα, παρ’ όλο που η ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής δεν ευνοεί κάτι τέτοιο και τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις γυναίκες, πόσο μάλλον όταν αυτές δεν ανήκουν στα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα.

Η Μάρθα, μέσα από τις επισκέψεις της για τις γέννες στις γυναίκες της μικρής πόλης, θα ανακαλύψει ότι, τελικά, όλοι οι κάτοικοι συνδέονται μεταξύ τους με καλά κρυμμένα μυστικά. Η υπόθεση του βιβλίου εκτυλίσσεται μέσα σε μία χρονική διάρκεια έξι μηνών, κατά τη διάρκεια του παγωμένου χειμώνα μεταξύ του Νοεμβρίου του 1789 και του Απριλίου του 1790.

Το μυθιστόρημα είναι πλούσιο σε γεγονότα και ρυθμό αφήγησης και αναδεικνύει με εξαιρετική ζωντάνια τις συνθήκες ζωής των απλών ανθρώπων του λαού σε μία μικρή πόλη των ΗΠΑ λίγα μόλις χρόνια μετά την υπογραφή της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Οι κάτοικοι των ΗΠΑ αποδεικνύεται, πάντως, ότι ήταν σε καλύτερη μοίρα από τους ανθρώπους των ίδιων κοινωνικών τάξεων στην Ευρώπη την ίδια εποχή, αφού είχαν στη διάθεσή τους τους αφθονότερους πόρους της αμερικανικής γης, αλλά και ένα κάπως καλύτερο νομικό σύστημα απέναντί τους σε σχέση με το καθεστώς  που ίσχυε στην Ευρώπη την ίδια εποχή. Επιπλέον, ο αναγνώστης θα βρει πάμπολλες πληροφορίες και σκέψεις σχετικά με τη μητρότητα, τη διαδικασία του τοκετού τότε, τη θέση των γυναικών εκείνη την εποχή και τις αδικίες που αυτές υφίσταντο μέσα από μία εξαιρετικά χαρισματική πένα, εκείνη της Άριελ Λόχον.