Non piu adrai, άρια του Φίγκαρο από την όπερα "Οι γάμοι του Φίγκαρο" του W. A. Mozart

Η άρια αυτή είναι μία από τα γνωστότερα αποσπάσματα από τη διάσημη όπερα "Οι γάμοι του Φίγκαρο"(κ.492) που έγραψε ο Μότσαρτ το 1786. Είναι γραμμένη σε τέσσερις πράξεις και εντάσσεται στις κωμικές όπερες (όπερα μπούφα). Το λιμπρέτο είναι του Λορέντζο ντα Πόντε, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Καρόν ντε Μπωμαρσαί. Η πρεμιέρα της όπερας έγινε στις 1 Μαΐου του 1786 στη Βιέννη. 

https://www.youtube.com/watch?v=e1-FKyOTvto

Τη συγκεκριμένη άρια για μπάσο στο τέλος της πρώτης πράξης την απευθύνει ο πρωταγωνιστής Φίγκαρο στον Κερουμπίνο, τον ακόλουθο της κόμισσας, όταν ο κόμης τον στέλνει για στράτευση. Εδώ την ακούμε από τον Ruggero Raimondi σε παράσταση της Μητροπολιτικής όπερας της Νέας Υόρκης το 1985.
ΠΗΓΗ: wikipedia και κείμενο από CD με την ομώνυμη όπερα της εταιρείας Telarc

Άρης Σφακιανάκης, Η σκιά του Κυβερνήτη, εκδ. Κέδρος, σελ. 509

Ένα βιβλίο που σε εκπλήσσει, ένα μικρό αριστούργημα...
Πρόκειται για ένα αξιοπρόσεκτο βιβλίο που αφορά ένα πρόσωπο και μια περίοδο της ελληνικής ιστορίας που δεν έχει απασχολήσει παρά ελάχιστα μόνο τους εκπροσώπους του ιστορικού μυθιστορήματος στη χώρα μας.
    Το πόνημα του πολυγραφότατου συγγραφέα και μεταφραστή Άρη Σφακιανάκη, Κρητικού νομικού και με εμπειρία σαράντα σχεδόν ετών στον χώρο της λογοτεχνίας, αποτίει φόρο τιμής σε ένα πρόσωπο του οποίου η αυτοθυσία και η προσφορά στην Ελλάδα δεν έχουν εκτιμηθεί όσο θα έπρεπε από τους σημερινούς Έλληνες, στον Κερκυραίο Κόντε Ιωάννη Καποδίστρια, τον πρώτο Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους.
    Η αρχή του μυθιστορήματος που ξαφνιάζει ευχάριστα από την πρώτη κιόλας σελίδα, τοποθετείται στα τέλη του 1827, πριν ακόμη ο Κόμης Καποδίστριας πατήσει το πόδι του στην εξαθλιωμένη από τον πόλεμο της Ανεξαρτησίας και τους εμφύλιους σπαραγμούς Ελλάδα, η έκταση της οποίας, αλλά ακόμη και η ίδια η υπόστασή της, είναι ακόμη υπό συζήτηση από τις Μεγάλες Δυνάμεις εκείνη την ταραγμένη περίοδο.

    Μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του Πέτρου Σκοτεινού, του προσωπικού σωματοφύλακα, αλλά και φίλου του Κυβερνήτη, ο αναγνώστης γνωρίζει από πρώτο χέρι την άθλια εικόνα την οποία παρουσίαζε η Ελλάδα κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και τις τιτάνιες προσπάθειες που κατέβαλε ο Καποδίστριας με την υπέρμετρη αφοσίωση στην πατρίδα του και με σκληρή δουλειά για να δημιουργήσει ένα σύγχρονο κράτος με υπόσταση και ευρωπαϊκά πρότυπα και να αφήσει πίσω τις σκληρές μνήμες της τουρκοκρατίας. Αλίμονο όμως... Στην προσπάθειά του αυτή δυστυχώς δεν θα βρει αρωγό τον ελληνικό λαό, αλλά αντίπαλο... Κι αν όχι όλο τον λαό, τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του, όπως τους κοτζαμπάσηδες Μανιάτες, τους καραβοκυραίους Υδραίους και Σπετσιώτες και γενικότερα κάθε Έλληνα ο οποίος αρνήθηκε να απολέσει τα προνόμια που είχε αποκομίσει στην τουρκοκρατία, συχνά εις βάρος των ίδιων των συμπατριωτών του και του υπό σύσταση κράτους του.
   Το βιβλίο είναι καρπός εξαιρετικής ιστορικής έρευνας, ολοφάνερης ακόμη και στους μη ειδήμονες, αν και ο συγγραφέας, μετριόφρων όντας, επιλέγει να μην μας αποκαλύψει τις πηγές του.
   Και η τεχνική της γραφής του όμως δεν πηγαίνει διόλου πίσω.... Λόγος καθαρός, δουλεμένος και ενίοτε αποφθεγματικός, αυτός γίνεται το όχημα μέσω του οποίου ξεδιπλώνεται η πλοκή του βιβλίου. Η τελευταία όμως δεν στέκεται μόνο στη μυθιστορηματική εξιστόρηση των γεγονότων που αφορούν τη ζωή του Κυβερνήτη, αλλά και στις ανατροπές και στις περιπέτειες που ζει ο σωματοφύλακάς του. Πάνω απ' όλα όμως, ο λόγος του Άρη Σφακιανάκη καταφέρνει να κάνει τον αναγνώστη να γνωρίσει σε βάθος τον Κόντε Καποδίστρια, όχι μόνο μέσα από τις πολιτικές επιλογές του, αλλά και μέσα από τις αδυναμίες, τα λάθη του και τις πιο προσωπικές του συνήθειες, κάτι δηλαδή που μόνο ένα καλοδουλεμένο ιστορικό μυθιστόρημα μπορεί να προσφέρει σαν γνώση. Ο συγγραφέας με την πένα του καταφέρνει να ταρακουνήσει και να συγκινήσει έντονα τον αναγνώστη, ίσως ακόμη και να δακρύσει, καθώς θα παρακολουθεί την πορεία της απαράδεκτης εναντίωσης στο μεταρρυθμιστικό έργο του Κυβερνήτη από τα παγιωμένα συμφέροντα, με αποκορύφωμα την αποτρόπαια σκηνή της δολοφονίας του Κυβερνήτη. Μία τέτοια αντίδραση όμως από την πλευρά του αναγνώστη είναι απολύτως φυσιολογική, αφού εκείνος αισθάνεται πλέον ότι γνώρισε προσωπικά ο ίδιος τον μεγάλο αυτόν πολιτικό- και όχι πολιτικάντη που υπόσχεται μεγαλόσχημα και απραγματοποίητα πράγματα- μέσα από τη συναρπαστική αφήγηση του βίου του.
     Ο υποψιασμένος αναγνώστης, τέλος, θα βρει πολλές-δυστυχώς θλιβερές- αναλογίες ανάμεσα στην Ελλάδα του τότε και την Ελλάδα του σήμερα... Μικροκομματικά συμφέροντα, εμφύλιοι σπαραγμοί, πάθη, διχόνοιες, το ατομικό συμφέρον πάνω από το συλλογικό, όλες εκείνες δηλαδή τις κατάρες της φυλής μας που μας καταδικάζουν να μένουμε πάντα στην "κόψη του ξυραφιού", μεταξύ Ανατολής και Δύσης, και να μην γίνουμε ποτέ καθαρόαιμοι Δυτικοί στην κρατική και την πολιτική νοοτροπία μας.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: Όπως ειπώθηκε και παραπάνω, πρόκειται για ένα μικρό αριστούργημα από κάθε άποψη, ιστορικής έρευνας, πλοκής, γλώσσας, αφηγηματικής τεχνικής, των συναισθημάτων που προκαλεί στον αναγνώστη, αλλά και ως αφετηρία προβληματισμών για την κατάντια της Ελλάδας του σήμερα.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: Όσοι ενδιαφέρονται για την ελληνική ιστορία και την πολιτική και οι λάτρεις του ιστορικού μυθιστορήματος.

Πώς εφευρέθηκε το στηθοσκόπιο

Το στηθοσκόπιο υπάρχει από το 1816 χάρη στον Γάλλο γιατρό Ρενέ Λαενέκ ο οποίος ήταν συγχρόνως και μουσικός.
Μία μέρα του Σεπτεμβρίου εν έτει 1816 μία στρουμπουλή κυρία με μεγάλο στήθος τον επισκέφθηκε παραπονούμενη ότι είχε προβλήματα με την καρδιά της. Ο γιατρός δεν μπορούσε φυσικά να αγνοήσει τις ηθικές επιταγές της εποχής και να βάλει το αυτί του στο στήθος της. Ευτυχώς όμως που η ιδιότητα του μουσικού του έδωσε το έναυσμα να σκεφτεί να φτιάξει έναν σωλήνα από χαρτί και να αγγίξει με αυτό την ασθενή του. Έκπληκτος διαπίστωσε ότι άκουγε τους κτύπους της καρδιάς ακόμη καλύτερα από άλλες φορές. Έτσι, λίγο μετά κατασκεύασε το πρώτο στηθοσκόπιο από ξύλο με ένα μικρό χωνί στην άκρη του, αποδεικνύοντας πόσο πολύ μπορεί να βοηθήσει κάποιον η ενασχόληση με τη μουσική!

 Κατόπιν το 1852 ο γιατρός Τζορτζ Κάμαν από τη Νέα Υόρκη εφηύρε το σύγχρονο στηθοσκόπιο, το οποίο δεν άλλαξε πολύ από τότε.
ΠΗΓΗ: Rick Beyer, Συναρπαστικές ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ, εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2010

J.S. Bach, Πρελούδιο και φούγκα Νο.2 σε ντο ελάσσονα από το Καλά Συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο

O Γερμανός συνθέτης Johann Sebastian Bach (1685-1750) της εποχής του μπαρόκ από τη μεγάλη μουσική οικογένεια των Μπαχ επηρέασε καθοριστικά με το έργο του την πορεία της εξέλιξης της δυτικής ευρωπαϊκής μουσικής. Έφθασε σε σημείο ύψιστης τελειότητας τη φούγκα (σημαίνει φυγή από τη λατινική λέξη fuga). Η φούγκα είναι αντιστικτική σύνθεση που βασίζεται στην αρχή της μίμησης με ένα χαρακτηριστικό θέμα το οποίο περνάει διαδοχικά σε όλες τις φωνές. Το πρελούδιο είναι εισαγωγή που παίζεται πριν από μία σύνθεση όπως μια φούγκα ή μία σουίτα. Κατάγεται από τους αυτοσχεδιασμούς στο λαούτο και τα πληκτροφόρα.
 
https://www.youtube.com/watch?v=JcFHuUJE0mU 

  Το πρελούδιο και η τρίφωνη φούγκα που ακούμε εδώ από τον μεγάλο δεξιοτέχνη του πιάνου Σβιατοσλάβ Ρίχτερ είναι από τις γνωστότερες και ωραιότερες του Γερμανού συνθέτη. Την χαρακτηρίζει μία αίσθηση ενότητας που ενισχύεται από τον αδιάλειπτο ρυθμό. Όταν το έργο φτάνει στο τέλος του υπάρχει έντονη η αίσθηση μίας δράσης που τερματίζεται, όπως το τέλος ενός ταξιδιού.

 ΠΗΓΗ: Joseph Machlis- Kristine Forney, Η απόλαυση της μουσικής, εκδόσεις fagotto books