Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2024

Ιστορίες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εκδ. Διόπτρα

 

Ιστορία για όλους με απλό και εύληπτο τρόπο!

 

            Αν τα σχολεία μας διέθεταν βιβλία όπως το παραπάνω πόνημα, τότε τα παιδιά μας θα μάθαιναν Ιστορία, κάτι το οποίο δυστυχώς δεν συμβαίνει συνήθως. Το βιβλίο «Ιστορίες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο» του Dr Hattie Hearn που μεταφράζουν οι εκδόσεις Διόπτρα και ο Μιχάλης Μακρόπουλος αποτελεί ένα πλήρες εικονογραφημένο χρονικό του μεγαλύτερου πολέμου της Ιστορίας, του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο συγγραφέας μέσα σε 150 περίπου έγχρωμες σελίδες καταφέρνει να διηγηθεί όλα τα σημαντικά συμβάντα και όλες  τις όψεις του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου,  δίχως να αναλώνεται σε περιττές λεπτομέρειες που κουράζουν τα παιδικά μάτια και δίχως να αναφέρει περισσότερα ονόματα ή χρονολογίες από ότι είναι απαραίτητο.

Το βιβλίο ξεκινά από την εξέταση των αιτιών του πολέμου και την έκθεση κάποιων σημαντικών γεγονότων της δεκαετίας του 1930 που οδήγησαν στον πόλεμο. Εν συνεχεία, αφηγείται γεγονότα από όλα τα πεδία μάχης του πολέμου, από τον πόλεμο του Ατλαντικού, τον πόλεμο στον Ειρηνικό και τη Βόρεια Αφρική, το Περλ Χάρμπορ, την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα και άλλα. Παράλληλα, ενσωματώνει κάποιες λιγότερο γνωστές ιστορίες που θα τραβήξουν το ενδιαφέρον των παιδιών, όπως, για παράδειγμα την ιστορία της τραγουδίστριας –κατασκόπου Ζοζεφίν Μπέικερ, την ιστορία της αρκούδας Βόιτεκ που συμμετείχε σε κάποιες μάχες του πολέμου στο πλευρό Πολωνών στρατιωτών, τις εκπληκτικές Κόκκινες ουρές, τους Αγγέλους του μονοπατιού Κοκόντα κ.α. Συν τοις άλλοις, αφήγηση δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτικά γεγονότα, αλλά και πολιτικά και κοινωνικά, όπως κάποια στοιχεία για τη ζωή των αμάχων ή των γυναικών στον πόλεμο, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Τρίτου Ράιχ, την επίδραση που είχε το γνωστό γερμανικό εμβατήριο Lilie Marlen, τις συνέπειες του πολέμου και την μνήμη του όπως διατηρείται μέχρι σήμερα.

Το αποτέλεσμα είναι μια πλήρης αφήγηση για τον πόλεμο, η οποία απευθύνεται σε μικρούς αναγνώστες  από τις μεσαίες τάξεις του δημοτικού και πάνω, αλλά και σε εφήβους και ενήλικες, οι θέλουν να φρεσκάρουν στη μνήμη τους στα γεγονότα του πολέμου και, ενδεχομένως, να τα ταξινομήσουν και να τα βάλουν σε μία σειρά.

Οπωσδήποτε, ένα τέτοιο εγχείρημα δεν είναι διόλου εύκολο, διότι ο συγγραφέας όταν έχει να διαχειριστεί έναν τόσο μεγάλο όγκο γεγονότων, πρέπει να πάρει τις σωστές αποφάσεις σχετικά με το τι θα είναι τελικά αυτό που θα αφήσει απέξω και τι θα συμπεριλάβει.

Η πολύχρωμη εικονογράφηση, πιστή πάντα στα ιστορικά στοιχεία της εποχής, ανήκει στη Margarita Esteves.

Το βιβλίο αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο και σε καθηγητές ιστορίας για να χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικό ανάγνωσμα, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά, τόσο εκτός σχολείου, όσο και εντός.

Τρίτη 12 Νοεμβρίου 2024

Λένα Διβάνη, Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης, εκδ. Πατάκη

 

Μία Λένα Διβάνη διαφορετική απ΄ ότι την έχουμε συνηθίσει…

 

Η πολυγραφότατη διδάκτωρ Ιστορίας και συγγραφέας Λένα Διβάνη, επιλέγει αυτή τη φορά να εκδώσει ένα βιβλίο πιο προσωπικό και τρυφερό, ένα βιβλίο που να αφορά και κάποιες ιδιωτικές στιγμές της. Ο λόγος για το «Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης», ένα ολιγοσέλιδο μυθιστόρημα στο οποίο πρωταγωνιστεί ένας γάτος ο Ζάχος.

 

Ο Ζάχος μας αφηγείται ο ίδιος την ιστορία του, την ιστορία ολόκληρης της ζωής του κοντά στους ανθρώπους από μία «γατοκεντρική» πλευρά.  Η οποιαδήποτε οπτική μπορεί να είχε  η συγγραφέας ή οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος σχετικά με τον γάτο αυτόν, απουσιάζει ολοκληρωτικά.

 

Ο Ζάχος, όπως καταλαβαίνουμε, υπήρξε ο γάτος της ίδιας της συγγραφέως για ένα διάστημα της ζωής της. Στο βιβλίο η συγγραφέας δεν κατονομάζεται από τον γάτο, αλλά αποκαλείται από αυτόν Δεσποσύνη. Οι αναγνώστες, όμως, καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για τη συγγραφέα, αφού, συν τοις άλλοις,  η Δεσποσύνη στο βιβλίο είναι κι αυτή συγγραφέας στο επάγγελμα.

 

Ο Ζάχος μας αφηγείται, λοιπόν, τη γατίσια ζωή του από την αρχή της ζωής του μέχρι και τον θάνατό του. Ο Ζάχος είναι ένας λευκός και πανέξυπνος γάτος που γεννήθηκε αδέσποτος και, κατόπιν,  επέλεξε ο ίδιος τον άνθρωπο που τελικά τον υιοθέτησε, τη συγγραφέα.

 

Την εποχή που η συγγραφέας-Δεσποσύνη υιοθέτησε τον Ζάχο συζούσε μαζί με τον τότε φίλο της τον Ζίγκυ. Η συγγραφέας δεν διστάζει να εκθέσει στους αναγνώστες, μέσα από τα μάτια του γάτου, ορισμένες πιο προσωπικές στιγμές της και κάποιες όχι τόσο γνωστές πτυχές του χαρακτήρα της. Δεν λένε, εξάλλου, πως οι γάτες είναι οι καλύτεροι φίλοι των συγγραφέων; Δεν έχουν άδικο, απ’ ότι φαίνεται! Κι αυτό διότι μάλλον είναι αλήθεια ότι οι συγγραφείς είναι κάπως ιδιόρρυθμοι στις καθημερινές τους συνήθειες και στη συμβίωση, ακριβώς δηλαδή όπως είναι και μία γάτα κάπως ιδιόρρυθμη και ξεχωριστή.

 

Πρέπει να ομολογήσουμε πως το παρόν πόνημα αν δεν ήταν γραμμένο από τη σκοπιά του ίδιου του γάτου, δεν θα ήταν τόσο επιτυχημένο. Όσοι από εμάς έχουμε γάτα στο σπίτι, έχουμε αναρωτηθεί, άραγε, ποτέ, πως μπορεί να μας βλέπει η γάτα μας;

Παράλληλα, με το παρόν πόνημα, η συγγραφέας αποκαθιστά τις γάτες στο «βάθρο» τους και αναιρεί την κοινή αντίληψη ότι αυτές είναι αναίσθητες και εγωίστριες σε σχέση με τους σκύλους. Το βιβλίο αυτό έρχεται, αντίθετα, για να μας αποδείξει ότι και οι γάτες μπορούν να δεθούν πολύ με τους ανθρώπους και να τους αγαπήσουν βαθιά, σε αντίθεση με την κοινή λαϊκή αντίληψη. Στον Ζάχο δεν αρέσει διόλου να μένει μόνος στο σπίτι, ούτε και στο δωμάτιο…

 

Εν κατακλείδι, το νέο πόνημα της Διβάνη «Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης» είναι ένα διαφορετικό και πρωτότυπο πόνημα που θα συγκινήσει  πολλούς αναγνώστες με το αναπάντεχο τέλος του.

Άννα Κοέν, Το λουλούδι της Αυλώνας, εκδ. Επίκεντρο

 

Όταν η αυτοβιογραφία συναντά την Ιστορία…

 

Πώς ήταν άραγε να μεγαλώνει μία Εβραία στην κομμουνιστική Αλβανία του Ενβέρ Χότζα;

 

Σχετικά με τον ολοκληρωτισμό των κομμουνιστικών καθεστώτων και την καταπίεση που υφίσταντο όσοι ζούσαν υπό τη σκιά τους γνωρίζουμε αρκετά πράγματα. Τα περισσότερα από αυτά, όμως, η αλήθεια είναι ότι αφορούν τη ζωή στη σταλινική Ρωσία. Αρκετά λιγότερα είναι γνωστά για την Αλβανία και το στυγνό και εξαιρετικά καταπιεστικό καθεστώς του δικτάτορα Ενβέρ Χότζα. Οπωσδήποτε δεν ήταν διόλου ευχάριστο για κανέναν, ιδίως βέβαια για σκεπτόμενους ανθρώπους των γραμμάτων, να ζουν στην κομμουνιστική Αλβανία την εποχή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Εβραίοι, όμως, είχαν επιπλέον λόγους για να χειροτερεύει περαιτέρω η διαμονή τους εκεί…

 

Η Άννα Κοέν είναι Ρωμανιώτισσα Αλβανοεβραία. Οι παππούδες της μετανάστευσαν από τα Ιωάννινα στην Αλβανία και έτσι μπόρεσαν να επιβιώσουν από τις ναζιστικές διώξεις και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών. Η Άννα γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλβανία, και, πιο συγκεκριμένα, στην Αυλώνα. Ως παιδί αδυνατούσε να καταλάβει πλήρως τη δυσαρέσκεια που έτρεφαν οι γονείς της για το καθεστώς τρόμου της χώρας τους, δυσαρέσκεια, η οποία, όμως, ήταν αρκετή για να ωθήσει την οικογένειά της να μεταναστεύσει τελικά, πρώτα στην Αθήνα και στη συνέχεια στις ΗΠΑ, προκειμένου να ξεφύγει από τον καταπιεστικό κλοιό της δικτατορίας του Ενβέρ. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα άτομα της οικογένειας της Άννας δεν ήταν καν πολιτογραφημένα ως Αλβανοί πολίτες, αφού το καθεστώς του Ενβέρ αρνούταν αυτή την «πολυτέλεια» σε όσους δεν ήταν γραμμένοι ως μέλη του κομμουνιστικού κόμματος της Αλβανίας.

 

 Η Άννα μπόρεσε, σε πείσμα των συνθηκών τόσο της δικτατορίας, όσο και της εποχής της- αφού ήταν γυναίκα, -να σπουδάσει τελικά οδοντιατρική, μία επιστήμη αρκετά ασυνήθιστη για τις γυναίκες στην εποχή της. Η Άννα δραστηριοποιήθηκε κατόπιν στις ΗΠΑ τόσο ως οδοντίατρος όσο και ως αρωγός Αλβανών μεταναστών και ιδίως των γυναικών. Μάλιστα το 2004 βραβεύτηκε από τον Πρόεδρο της Αλβανικής Κυβέρνησης για τη βοήθεια που προσέφερε κατά τη διάρκεια της ανθρωπιστικής κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο.

 

«Το λουλούδι της Αυλώνας» είναι, επομένως η αυτοβιογραφία της Άννας, μια αυτοβιογραφία που απεικονίζει, παράλληλα, και ολόκληρη την εποχή κατά την οποία έζησε, από τα μέσα, δηλαδή, του εικοστού αιώνα και μετά. Υπάρχουν, βέβαια, στο βιβλίο και πολλές αναφορές στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και στα χρόνια νωρίτερα, στους προγόνους της οικογένειας και στην τότε ζωή τους. Το βιβλίο της ρίχνει φως στις πιο σκοτεινές στιγμές της δικτατορίας στην Αλβανία, αλλά και στη ζωή μιας γυναίκας η οποία δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται με χαμόγελο ενάντια στις δυσκολίες που της επιφύλαξε η ζωή.

Μάκης Τσίτας, Γιατί δεν κοιμάσαι μαμά; εκδ. Μεταίχμιο

 

«Γιατί δεν κοιμάσαι μαμά;» ρωτάει ο μικρός Χάρης τη μητέρα του και απορεί. Γιατί, άραγε, οι σημερινές μαμάδες δυσκολεύονται να κοιμηθούν; Μήπως είναι το μυαλό τους τόσο παραφορτωμένο με τις οικογενειακές υποχρεώσεις που αδυνατούν να βρουν τη γαλήνη ακόμη και τις μικρές ώρες της νύχτας; Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλες οι μαμάδες υποφέρουν, λιγότερο ή περισσότερο, που και που από αϋπνίες…

 

Η μαμά του Χάρη δυσκολεύεται να κοιμηθεί καθώς ο νους της είναι επιβαρυμένος με τις πάμπολλες υποχρεώσεις της ημέρας. Παιδιά, σύζυγος, δουλειά, σπίτι κτλ… Ο Χάρης, λοιπόν, αναλαμβάνει να της τραγουδήσει για να την αποκοιμίσει, ένα τραγούδι για ένα παιδί και το σκύλο του. Η μαμά, όμως, δυσκολεύεται να χαλαρώσει. Όλο πετάγεται από το κρεβάτι και ανοίγει τα μάτια της, καθώς θυμάται διάφορες υποχρεώσεις της, τα αυριανά ψώνια, την τακτοποίηση του σπιτιού, ακόμη και το δικό της δείπνο κ.α. Θα καταφέρει τελικά ο μικρός Χάρης να την κάνει να χαλαρώσει και να ξεκουραστεί;

 

Ένα τρυφερό, γλυκό παραμύθι με –απρόβλεπτο για τους μικρούς αναγνώστες και προβλέψιμο  για τους γονείς- τέλος. Οι μαμάδες που θα το διαβάσουν στα μικρά τους οπωσδήποτε θα ταυτιστούν με τη μαμά του παραμυθιού.

 

Ο συγγραφέας  στέλνει με το παραμύθι του αυτό το μήνυμα ότι οφείλουμε, όλα τα μέλη της οικογένειας, να βοηθάμε τις πολυπράγμονες μαμάδες μας στο δύσκολο  έργο τους και να μην τα περιμένουμε όλα από αυτές. Και να μην ξεχνάμε, ότι, πάνω απ’ όλα, και οι μαμάδες μας δεν είναι ρομπότ και μηχανές, αλλά άνθρωποι, και χρειάζονται συχνά ξεκούραση, όπως άλλωστε και οι υπόλοιποι ένοικοι του σπιτιού.

 

Ο πολυγραφότατος Μάκης Τσίτας συγγράφει αυτή τη φορά ένα παραμύθι-φόρο τιμής σε όλες τις μαμάδες του κόσμου που θυσιάζουν τη δική τους ξεκούραση για χάρη της οικογένειάς τους. Μάλιστα ο ίδιος το αφιερώνει στη μνήμη της δικής του μητέρας. Την πολύχρωμη και προσιτή στους μικρούς φίλους εικονογράφηση επιμελείται η Γιώτα Κοκκόση. Το βιβλίο απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ή πρώτης σχολικής ηλικίας. Η  εικόνα καταλαμβάνει μεγαλύτερη έκταση από το κείμενο, συνεπώς πρόκειται για βιβλίο το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει και το πρώτο ανάγνωσμα παιδιών που βρίσκονται στη διαδικασία εκμάθησης της ανάγνωσης.

 

Ο Μάκης Τσίτας έχει εκδώσει ως τώρα πέντε βιβλία για ενήλικες και τριάντα ένα βιβλία για παιδιά, κυρίως προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Πολλά από αυτά έχουν βραβευτεί και έχουν μεταφραστεί στο εξωτερικό. Επίσης  κάποια από τα έργα του έχουν διασκευαστεί για το θέατρο, ενώ στίχοι του έχουν τραγουδηθεί από πολλούς γνωστούς τραγουδιστές.