Τρίτη 31 Δεκεμβρίου 2019

E.H. Gombrich, Μικρή ιστορία του κόσμου,σελ.349, εκδ. Πατάκη 2007, μετάφραση Έλενα Καμηλάρη

Λίγοι γνωρίζουν ότι ο μεγάλος αυτός ιστορικός, ο E.H. Gombrich που πέθανε στο γύρισμα του αιώνα, υπήρξε ο πρώτος διδάξας στα βιβλία του τύπου "Μικρή ιστορία της λογοτεχνίας, Μικρή ιστορία της φιλοσοφίας, Μικρή ιστορία της Γερμανίας κ.τ.λ." που έκτοτε έγιναν θεσμός και είναι τόσο πολύ της μόδας σήμερα. Το εν λόγω βιβλίο όμως αναμφισβήτητα διεκδικεί τα πρωτεία στη συγκεκριμένη σειρά κι αυτό κυρίως λόγω της υπέροχης, απλής, όσο και καθαρής, γλώσσας που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας.
Ο ίδιος ο εγγονός του μας πληροφορεί στον πρόλογό του ότι ο παππούς του Ernst, είχε γράψει το βιβλίο για εκείνον, έτσι ώστε να μπορέσει να του διδάξει την παγκόσμια ιστορία με ευχάριστο τρόπο, αυτόν τον τρόπο δηλαδή που τόσο έντονα λείπει από τα σχολεία της χώρας μας. Διότι η αλήθεια είναι ότι μέσα από ένα τέτοιο βιβλίο, με τόσο στρωτή και ξεκούραστη για τον αναγνώστη γραφή, όχι μόνο τα παιδιά, αλλά και οι μεγάλοι θα μπορέσουν να μάθουν ιστορία με έναν τρόπο που θα τους μείνει χαραγμένη στη μνήμη. Το βιβλίο θα μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί και από εκπαιδευτικούς για μια εναλλακτική- και σίγουρα πολύ πιο ευχάριστη- διδασκαλία της ιστορίας στα σχολεία.
Όταν έχει να αντιμετωπίσει κανείς ένα τόσο χαώδες και απέραντο υλικό, όπως είναι τα γεγονότα της ιστορίας του κόσμου, είναι σίγουρα δύσκολο να επιλέξει τι θα συμπεριλάβει στο βιβλίο και τι θα αφήσει εκτός. Ο συγγραφέας όμως φαίνεται πως ξέρει να επιλέγει... Από την αρχαία Αίγυπτο, την αρχαία Ελλάδα και τη Δυτική Ευρώπη ως το Βυζάντιο, την ιστορία των Αράβων και τη μακρινή Κίνα, ο Ernst Gombrich μας προσφέρει ένα μαγευτικό ταξίδι στην παγκόσμια ιστορία. Αναμφίβολα, ό,τι γράφτηκε μετά από αυτό με τη φιλοδοξία να αποτελέσει κάτι παρόμοιο, δεν ήταν παρά μια απομίμηση, όχι απαραίτητα κακή, σίγουρα όμως κατώτερη από το πρωτότυπο.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: η γλώσσα που σε κάνει να πιστεύεις ότι δεν διαβάζεις ιστορία αλλά μυθιστόρημα και η επιλογή των κατάλληλων γεγονότων που διαλέγει να αφηγηθεί ο συγγραφέας χωρίς να κουράσει τον αναγνώστη, αφού δεν τους αφιερώνει παραπάνω χρόνο απ΄όσο είναι απαραίτητος για την εξιστόρησή τους.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: αναμφισβήτητα όλοι όσοι θέλουν να κάνουν μια καλή επανάληψη της παγκόσμιας ιστορίας περνώντας ευχάριστα την ώρα τους, καθώς και παιδιά άνω των δέκα ετών που σίγουρα μετά την ανάγνωσή του θα δουν την ιστορία με άλλο μάτι και καταφέρουν επιτέλους να την αγαπήσουν!

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2019

Το ατύχημα στο Τσερνόμπιλ

Το Τσερνόμπιλ δεν είναι απλώς ένα γεγονός, ένα μοιραίο λάθος, αλλά ίσως το μεγαλύτερο πυρηνικό ατύχημα που έχει συμβεί στον πλανήτη ως σήμερα. Δεν ήταν το πρώτο που συνέβη φυσικά, είναι όμως το γνωστότερο και αυτό που επέφερε τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική καταστροφή και τους περισσότερους θανάτους. Συνέβη τις πρώτες πρωινές ώρες της 26ης Απριλίου του 1986 και προκλήθηκε από μία δοκιμή που έκαναν οι χειριστές στη μονάδα στον αντιδραστήρα Νο.4. Η σοβιετική κυβέρνηση έλαβε πλημμελή μέτρα για την προστασία του πληθυσμού από τη ραδιενεργή μόλυνση, ενώ το ραδιενεργό νέφος εξαπλώθηκε σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι η παρέλαση για την εργατική Πρωτομαγιά εκείνου του έτους, λίγες μόλις ημέρες μετά το ατύχημα, δεν ακυρώθηκε, παρά το ότι η ατμόσφαιρα ήταν ιδιαίτερα επιβαρυμένη με ραδιενεργά στοιχεία, κάτι που επέτεινε και το ψιλόβροχο εκείνης της ημέρας, καθιστώντας τη συμμετοχή και την παρακολούθηση της παρέλασης ιδιαίτερα επικίνδυνη για την υγεία. Οι περισσότεροι θάνατοι από ραδιενέργεια, όπως ήταν φυσικό, σημειώθηκαν στην Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Τα γύρω χωριά και οι πόλεις εκκενώθηκαν τις  επόμενες μέρες και η ζώνη γύρω από το εργοστάσιο σε ακτίνα περίπου 30 χλμ. κηρύχθηκε απαγορευμένη. Σήμερα, η μόλυνση στην περιοχή εξακολουθεί να κυμαίνεται σε αρκετά υψηλά επίπεδα. Παρ' όλα αυτά κατοικούν στην περιοχή πολλά ζώα.
 ΠΗΓΗ: Eric Chaline, Οι μεγαλύτερες καταστροφές της ιστορίας, εκδ. Κλειδάριθμος

Παρασκευή 27 Δεκεμβρίου 2019

La Campanella, Franz Liszt

O Ούγγρος  συνθέτης και πιανίστας Φραντς Λιστ (1811-1886) θεωρείται από τους σημαντικότερους ρομαντικούς συνθέτες που έγραψαν για πιάνο κομμάτια μεγάλης τεχνικής δυσκολίας. Ένα από αυτά είναι και η Καμπανέλλα, σύνθεση που θυμίζει καμπάνες, εξ'ού και το όνομα, και προέρχεται από παραλλαγές πάνω σε ένα θέμα του βιολιού που έγραψε ο Νικολό Παγκανίνι, συγκεκριμένα στο δεύτερο κοντσέρτο του για βιολί σε σι μινόρε. Εδώ την ακούμε από έναν Έλληνα σολίστα, τον Κωνσταντίνο Παπαδάκη.

https://www.youtube.com/watch?v=WIwuFJaX49g 

ΠΗΓΗ: Wikipedia, La Campanella, List

Τρίτη 24 Δεκεμβρίου 2019

Έλι Ράντινγκερ, Η σοφία των λύκων, εκδόσεις ψυχογιός, μετάφραση Αλεξάνδρα Παύλου, Αθήνα, 2019, σελ. 315

Τους λύκους έχουμε μάθει να τους φοβόμαστε... Και η αλήθεια είναι ότι τα παιδικά παραμύθια δεν αφήνουν περιθώριο για οποιαδήποτε άλλη σκέψη. Και όμως... Η Έλι Ράντινγκερ, φυσιοδίφης όχι από επάγγελμα, αλλά από λατρεία, θεώρησε ότι οι λύκοι είχαν κάτι το πολύ ιδιαίτερο, και σίγουρα όχι κακό, ώστε να τους αφιερώσει είκοσι πέντε χρόνια παρατήρησης στο Εθνικό Πάρκο Γέλοουστόουν στο Γουαϊόμινγκ.
Και τελικά είναι απίστευτα ενδιαφέρον να μαθαίνει κανείς πόσο πολύ μοιάζουν στον άνθρωπο αυτά τα εξαιρετικά και πανέξυπνα ζώα, τα οποία έχουμε μάθει ενστικτωδώς, μα και λανθασμένα βέβαια, να φοβόμαστε και να κυνηγάμε παθιασμένα, όσους αιώνες σχεδόν συνυπάρχουμε μαζί τους σε αυτόν τον πλανήτη. Γιατί οι λύκοι σήμερα δεν είναι οι κυνηγοί, αλλά οι διωκόμενοι. Και σίγουρα, αν γνωρίσουμε καλύτερα τις συνήθειές τους και τον ομαδικό τρόπο με τον οποίο ζουν, δεν θα μπορέσουμε παρά να νιώσουμε θαυμασμό για τα περήφανα και ανηλεώς κυνηγημένα από τον άνθρωπο αυτά ζώα. Το βιβλίο, εκτός από την εξονυχιστική διερεύνηση των συνηθειών και του τρόπου ζωής των συμπαθητικών αυτών τετράποδων, στέλνει και ένα δυνατό οικολογικό μήνυμα για τα υπόλοιπα είδη που μοιράζονται μαζί μας τον πλανήτη και προσπαθούν και αυτά απεγνωσμένα να βρουν τη δική τους θέση στον κύκλο της ζωής.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: οι πληροφορίες που εκπλήσσουν και οι ολοζώντανες ασπρόμαυρες φωτογραφίες που προσφέρουν μια διεισδυτική ματιά στην κρυφή ζωή των λύκων. 
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: οι ζωόφιλοι, οι φυσιολάτρες και οι οικολόγοι!