Καρέν Ποντ, Κάποιος να σου κρατάει το χέρι, εκδ. Μίνωας

  

Αν ψάχνετε προς ανάγνωση ένα απλό, τρυφερό και βαθιά συναισθηματικό κοινωνικό μυθιστόρημα, το οποίο όμως να σας κρατάει καθηλωμένους κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, τότε δεν έχετε παρά να διαβάσετε το "Κάποιος να σου κρατάει το χέρι" της Γαλλίδος συγγραφέως  Καρέν Ποντ.

Το "Κάποιος να σου κρατάει το χέρι" είναι ένα μυθιστόρημα για τη γυναικεία φιλία, για τον πόνο και τις δυσκολίες με τις οποίες ερχόμαστε όλοι μας κάποια στιγμή αντιμέτωποι στη ζωή και για τον υπερκερασμό αυτών των εμποδίων μέσω στηρίγματος από διαπροσωπικές σχέσεις. Πράγματι, αν έχουμε κάποιον δίπλα μας να μας κρατάει το χέρι όταν αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα, συνήθως όλα πάνε καλύτερα, ο πόνος απαλύνει και η διαχείριση των προβλημάτων μοιάζει κάπως πιο εύκολη από όταν είμαστε βυθισμένοι στη μοναξιά και κλεισμένοι στο καβούκι μας.

Η Βαλερί είναι διευθύντρια ενός σουπερμάρκετ, είναι παντρεμένη και μητέρα δύο κοριτσιών στην εφηβεία. Είχε μία δύσκολη παιδική ηλικία με μία μητέρα που δεν την ήθελε και την άφηνε όλο μόνη της στο σπίτι. Μετά από μία σφοδρή σύγκρουση με τη μεγάλη της κόρη, η Βαλερί αποφασίζει να επισκεφθεί τον Κήπο της Κυβέλης, ένα ιδιαίτερο θεραπευτικό ψυχιατρικό κέντρο που βοηθά πληγωμένες ψυχές όπως τη δική της. Εκεί θα γνωρίσει την Άννα, μία νεαρή ανθοπώλισσα που έχει χάσει πρόσφατα το μωρό της από Σύνδρομο Αιφνίδιου Βρεφικού Θανάτου. Οι δύο γυναίκες θα γνωριστούν και θα επισκεφθούν το καφέ-ζαχαροπλαστείο της Σαρλίν, μίας ακόμη πληγωμένης ψυχής, με την οποία θα καταλήξουν να δεθούν και να παρηγορήσουν η μία την άλλη.

Κάθε μία από τις τρεις γυναίκες έχει τον δικό της λόγο για να είναι θλιμμένη. Η ατυχία της Βαλερί ήταν να την εγκαταλείψει ο αρραβωνιαστικός της για την καλύτερή της φίλη. Η Βαλερί όμως θα διαγνωστεί με ένα σοβαρότατο πρόβλημα υγείας και η ζωή της θα βρεθεί σε θανάσιμο κίνδυνο. ΄Έτσι, οι τρεις γυναίκες θα νοικιάσουν ένα σπίτι πλάι στη θάλασσα προκειμένου να γιατρέψουν τις πληγές τους και θα ζήσουν πραγματικά μοναδικές στιγμές. Πώς θα εξελιχθούν οι ζωές τους; Και, κυρίως, τι θα γίνει με τη ζωή της Σαρλίν που διατρέχει θανάσιμο κίνδυνο;

Ένα εξαιρετικά ευκολοδιάβαστο και συγκινητικό πόνημα για τη βαθιά φιλία τριών γυναικών και για τη δύναμη του να ξεπερνάμε τα προβλήματά μας μέσα από την καλλιέργεια ειλικρινών και βαθιών διαπροσωπικών σχέσεων.

Robert Jones, JR., Οι προφήτες, εκδ. Διόπτρα

 

«Οι προφήτες» αποτελούν την παρθενική εμφάνιση στον παγκόσμιο λογοτεχνικό στίβο του Νεοϋορκέζου συγγραφέα Ρόμπερτ Τζόουνς Τζούνιορ, ο οποίος σπούδασε δημιουργική γραφή και λογοτεχνία στο Κολλέγιο του Μπρούκλιν. «Οι προφήτες» ανήκουν στην αποκαλούμενη αμερικανική «μαύρη» λογοτεχνία, αφού, αφενός, είναι ένα έργο γραμμένο από μαύρο συγγραφέα, αλλά και, αφετέρου, αναφέρεται στα δεινά των μαύρων σκλάβων του αμερικανικού νότου. Η λογοτεχνία αυτή γνωρίζει εξαιρετική άνθηση στις μέρες μας, τόσο με την συνεχή επανέκδοση παλαιότερων έργων που αφορούν τον αμερικανικό Νότο, όσο και με τη συγγραφή νέων πρωτότυπων έργων, όπως το παρόν.

 

Ο χρόνος στον οποίο διαδραματίζεται η υπόθεση του μυθιστορήματος παραμένει απροσδιόριστος, όμως είναι σαφές  ότι διαδραματίζεται κατά τα τέλη του 19^ου αιώνα ή κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20^ου. Ο Ρόμπερτ Τζόουνς Τζούνιορ συγγράφει με έναν ιδιαίτερο λυρισμό και τοποθετεί τους ήρωές του σε ένα περιβάλλον μαγικού και ονειρικού ρεαλισμού. Από τη μία είναι η σκληρή πραγματικότητα των δύο ομοφυλόφιλων πρωταγωνιστών, του Σάμιουελ και του Αϊζάια, αλλά και των υπολοίπων προσώπων που εμφανίζονται στο πολυφωνικό αυτό μυθιστόρημα, και από την άλλη είναι τα όνειρά τους, τα θέλω και οι καταπιεσμένες επιθυμίες τους. Θα διαπιστώσουμε διαβάζοντας το βιβλίο ότι οι μαύροι του αμερικανικού Νότου είχαν αναπτύξει τους δικούς τους τρόπους αντίστασης και «ανοσίας» προκειμένου να επιβιώσουν απέναντι στις εξαιρετικά σκληρές τιμωρίες και τις ρατσιστικές τακτικές με τις οποίες έρχονταν αντιμέτωποι καθημερινά.

 

Ο Σάμιουελ και ο αρκετά νεότερος του Αϊζάια κατοικούν σε έναν στάβλο. Εκτελούν καθημερινά όλες τις βρωμερές και επίπονες εργασίες που τους έχουν ανατεθεί από το αφεντικό τους, τον Πολ και τον επιστάτη του κτήματος. Όταν όμως οι πόρτες του στάβλου κλείνουν το βράδυ αυτοί μένουν μόνοι τους εκεί και νιώθουν ελεύθεροι. Ονειρεύονται μια καλύτερη ζωή και βυθίζονται ενίοτε στις παιδικές τους αναμνήσεις. Κουβεντιάζουν για τα πάντα. Φιλοσοφούν, θυμούνται, σχολιάζουν τη δύσμοιρη ζωή τους, αλλά και κάνουν έρωτα, για να ξεχάσουν τη σκληρή πραγματικότητα, εκεί μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των άλλων σκλάβων. Όταν όμως ένας άλλος μαύρος σκλάβος, ο Έικομπ θα κηρύξει το Ευαγγέλιο στη θρησκεία, η παράνομη αγάπη τους θα βρεθεί στο στόχαστρο.

 

Τα δεινά των γυναικών που πλαισιώνουν και συγχρωτίζονται με τους δύο άντρες στη φυτεία εξιστορούνται παραστατικότατα από τον συγγραφέα, ο οποίος δεν διστάζει να προσθέσει και πολλές ακόμη φωνές που θα μας διηγηθούν το δράμα τους στο βιβλίο του.

 

Ποιοι είναι, λοιπόν, οι προφήτες του τίτλου; Είναι η θρησκευτική φωνή στην αρχή και το τέλος του βιβλίου που απευθύνεται στους μαύρους σκλάβους του βιβλίου. Αξίζει επίσης να σημειώσουμε ότι το θρησκευτικό στοιχείο διατρέχει έντονα όλες τις σελίδες του βιβλίου, αφού κάποια κεφάλαια έχουν τίτλους παρμένους από το ιερά αρχαία κείμενα των μονοθεϊστικών θρησκειών ή λέξεις που αναφέρονται σε αυτά (Μακκαβαίοι, Λευιτικό, Προς Ρωμαίους κ.α.)σε έναν έξοχο παραλληλισμό των βιβλικών αυτών μορφών με τους σκλάβους του αμερικανικού Νότου.

Μαρία Μαλεγιαννάκη, Μέλπω βαθιά, εκδ. 24 γράμματα

 

«Ένας κεραυνός κόβει τον ουρανό στα δύο κι η βροχή μετατρέπει το σώμα της σε σύννεφο που πλέει στη γκρίζα ατμόσφαιρα και διαλύεται αργά, ώσπου γίνεται πάχνη. Το πλάσμα ταυτόχρονα ζωντανεύει σαν φυτό που το πότισες, με βλέμμα που τη διαπερνά, την γκρεμίζει, σαν τις στιγμιαίες πτώσεις του ύπνου. Δεν θα μπορούσε να μην την αναγνωρίσει. Είναι η γοργόνα. Η γοργόνα του δωματίου».

 

Η «Μέλπω βαθιά» θα μας θυμίσει τον τίτλο της ταινίας του Παντελή Βούλγαρη «Ψυχή βαθιά». Κι έτσι όπως η ταινία αυτή επιχειρεί μία κατάδυση στα άδυτα του ανθρώπινου ψυχισμού, έτσι και το πόνημα της κοινωνιολόγου, δασκάλας αγγλικών και συγγραφέως Μαρίας Μαλεγιαννάκη, θα επιχειρήσει και αυτό να εξιχνιάσει τα μυστήρια της ανθρώπινης ψυχής και πιο συγκεκριμένα την ψυχή μιας νεαρής μουσικού, της Μέλπως.

 

Η Μέλπω έχει πραγματοποιήσει σπουδές στην αρμονία, την αντίστιξη, τη φυγή (φούγκα) και τη σύνθεση, σε όλα τα στάδια, δηλαδή, που απαιτούνται προκειμένου να γίνει κάποιος συνθέτης. Σπουδές η Μέλπω έχει πραγματοποιήσει προφανώς και στο πιάνο-διαφορετικά δεν θα μπορούσε να συνθέτει. Της αρέσει, επομένως, να κάθεται τα βράδια στο πιάνο της και να συνθέτει μελωδίες που γαληνεύουν την ψυχή της.

 

Η Μέλπω ζει σε μια κομψή νεοκλασική μονοκατοικία στην οδό Πατησίων που μοιάζει με κάστρο μαζί με τον ηλικιωμένο πατέρα της. Η μητέρα της παραμένει εδώ και χρόνια βυθισμένη σε κώμα σε μία κλινική. Έτσι η μουσική για τη Μέλπω είναι μία διέξοδος, όχι μία απλή ανάγκη βιοπορισμού.

 

Η Μέλπω συνθέτει. Ονειρεύεται. Βυθίζεται στις αναμνήσεις της. Φιλοσοφεί και πραγματοποιεί ενδοσκόπηση του εαυτού της. Συνομιλεί με αληθινά πρόσωπα, αλλά και με συνθέτες και πιανίστες που υπάρχουν μονάχα στη φαντασία της. Και στο τέλος ερωτεύεται. Αληθινά. Τον Ανέστη. Θα αποκτήσει μαζί του και ένα παιδί. Τη Φέβρα. Και θα πέσει και η ίδια σε κώμα για οκτώ ολόκληρα χρόνια. Όταν όμως θα ξυπνήσει δεν θα είναι πια η ίδια.

 

Οι σκέψεις για τη μουσική, τη σύνθεση και τη φιλοσοφία, τον Θεό, τη ζωή, τον θάνατο και τις ανθρώπινες σχέσεις, όπως και οι λυρικές περιγραφές της Μαλεγιαννάκη καταλαμβάνουν ένα αρκετά μεγάλο μέρος του βιβλίου:

 

«Κανείς δεν θα ξεπεράσει ποτέ ένα Μότσαρτ, διατεινόταν ο Μπαχ, για να δώσει τέλος σε όλο αυτό, περισσότερο απολαμβάνοντας τη δροσιά κάτω από το πλατάνι και τη γεύση του κρασιού, παρά τα αδιέξοδα των συνήθων συγκρούσεων. «Εκτός από κάποιον που διαθέτει το πνεύμα του Μότσαρτ σήμερα».

 

Η βραβευμένη συγγραφέας Μαρία Μαλεγιαννάκη στο δεύτερο αυτό μυθιστόρημά της δημιουργεί ένα μεταφυσικό, υπερρεαλιστικό και ενίοτε συμβολικό πολλές φορές περιβάλλον για την πρωταγωνίστρια του βιβλίου της τη Μέλπω, που αναζητεί την ταυτότητά της. Το μυθιστόρημα μοιάζει να είναι ένα διαρκές παιχνίδι ανάμεσα στην πραγματικότητα και το όνειρο, τη φαντασία και την αλήθεια, αλλά και την ίδια τη Μέλπω και τα πρόσωπα που την περιβάλλουν.

 

Μάγκι ο΄ Φάρελ, Το πορτρέτο ενός γάμου, εκδ. ψυχογιός

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου

 

Μετά την τεράστια επιτυχία που γνώρισε με το έργο της «Άμνετ» το οποίο βασίζεται σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα και διαδραματίζεται στο Στράτφορντ εν έτει 1596 η Ιρλανδέζα συγγραφέας Μάγκι Ο’ Φάρελ επιστρέφει στον 16^ο αιώνα με το νέο της μυθιστόρημα «Το πορτρέτο ενός γάμου». Η υπόθεση εκτυλίσσεται αυτή τη φορά στην αναγεννησιακή Ιταλία, συγκεκριμένα στη Φεράρα και τη Φλωρεντία και βασίζεται και πάλι εν μέρει σε πραγματικά ιστορικά γεγονότα.

 

Το βιβλίο μας αφηγείται το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου, της Ελιζαμπέτας Λουκρητίας ντ’ Έστε, την οποία δολοφόνησε εσκεμμένα σε ηλικία μόλις δεκαέξι ετών ο ίδιος ο σύζυγός της, ο Δούκας της Φεράρας Αλφόνσος, επειδή ήταν κάπως ανυπάκουη ως σύζυγος και κυρίως, επειδή δεν του χάρισε γρήγορα απογόνους.

 

Η εξαιρετική συγγραφική δεινότητα της Φάρελ είναι ολοφάνερη αν σκεφτεί κανείς ότι, παρά το γεγονός ότι γνωρίζουμε την κατάληξη που θα έχει η επίσκεψη της Λουκρητίας στην εξοχική βίλα του συζύγου της πλησίον του Μποντένο και η παραμονή της εκεί, εντούτοις εμείς οι αναγνώστες έχουμε περιέργεια να δούμε τι θα γίνει παρακάτω, πως  θα καταλήξει, δηλαδή, αυτό το «ιστορικό θρίλερ».

 

Η υπόθεση του βιβλίου όμως δεν εκτυλίσσεται μονάχα στο έτος 1561 στο μέρος όπου πρόκειται να λάβει χώρα η δολοφονία της Λουκρητίας, αλλά και από το έτος 1552, όταν γίνεται αναδρομή στη προγενέστερη ζωή της Λουκρητίας που μεγάλωσε σε μία αριστοκρατική οικογένεια της Φλωρεντίας, συγκεκριμένα σε εκείνη του Κόζιμο των Μεδίκων. Η αναδρομή ανάμεσα στο παρελθόν της Λουκρητίας και στο αγωνιώδες παρόν εναλλάσσεται με γοργούς ρυθμούς και κορυφώνει την περιέργεια του αναγνώστη.

Μέσα από την αληθινή αυτή ιστορία της δολοφονίας μίας νεαρής γυναίκας, γινόμαστε, συγχρόνως, κοινωνοί και στο πορτρέτο των γάμων των αριστοκρατών στην Ιταλία της Αναγέννησης. Η γυναίκα είχε πραγματικά θλιβερή θέση μέσα στον γάμο. Ήταν εξαρχής προορισμένη μονάχα για να διατεθεί ως εμπόρευμα στον κατάλληλο μνηστήρα, ανεξαιρέτως, φυσικά, της ηλικίας του ή της απουσίας έρωτα από πλευράς της νύφης και όλοι ανέμεναν, κατόπιν, από αυτήν, να γεννήσει έναν γερό διάδοχο για την αρσενική γενιά. Η αγωνία και η αίσθηση εγκλωβισμού της νεαρής γυναίκας παρουσιάζεται ξεκάθαρα στον αναγνώστη σε όλες τις σελίδες του βιβλίου. Η καταπίεση των γυναικών της ανώτερης τάξης βέβαια, δεν ξεκινούσε με τον γάμο τους, αλλά ήδη από τη γέννησή τους και την ανατροφή τους σε καθορισμένο περιβάλλον με συγκεκριμένες κοινωνικές υποχρεώσεις.

 

Θα μας φανεί απίστευτο το πόσο ανήμπορες ήσαν τελικά οι γυναίκες στα πλαίσια του γάμου τους και πόσο πολύ εξαναγκάζονταν να καταπιέζουν τις δικές τους επιθυμίες. Για τον παραπάνω λόγο το βιβλίο της Φάρελ δεν είναι μονάχα ένα καλογραμμένο ιστορικό θρίλερ, αλλά, κυρίως,  ένα έξοχο πορτρέτο μικρογραφίας της κοινωνίας στην αναγεννησιακή Ιταλία.