Η πολιορκία της Βιέννης το 1683 και το κρουασάν

Το γλυκό αυτό έδεσμα σίγουρα όλοι το έχουμε γευτεί, όμως λίγοι γνωρίζουν πως, παρά το γαλλικό του όνομα, το γλύκισμα αυτό είναι γερμανικής, ή σωστότερα, αυστριακής προέλευσης. Όταν οι Οθωμανοί Τούρκοι πολιόρκησαν το 1683 για δεύτερη φορά τη Βιέννη  προσπαθώντας να την αποσπάσουν από τους Αψβούργους, έσκαψαν σήραγγες κάτω από την πόλη για να υπονομεύσουν τα τείχη της. Οι φουρνάρηδες όμως, που εργάζονταν τη νύχτα, άκουσαν τον θόρυβο που έκαναν και ειδοποίησαν εγκαίρως τους στρατιώτες που κατάφεραν τελικά να σώσουν την πόλη, μαζί και με τη βοήθεια που προσέφερε ο Πολωνός βασιλιάς Ιωάννης Γ΄.

 Έτσι οι φουρνάρηδες αποφάσισαν να γιορτάσουν τη νίκη τους με έναν αξιοσημείωτα γλυκό όσο και εφευρηματικό τρόπο: αντέγραψαν το μισοφέγγαρο από τη σημαία των Οθωμανών, την ημισέληνο, και δημιούργησαν ένα νέο γλύκισμα ως αναμνηστικό της νίκης τους, το κίπφελ, δηλαδή το κρουασάν! Την ονομασία κρουασάν πήρε το γλύκισμα όταν η Μαρία Αντουανέτα πήγε στο Παρίσι για να παντρευτεί τον Λουδοβίκο ΙΣΤ, οπότε και οι Γάλλοι που το λάτρεψαν το υιοθέτησαν για το πρωινό τους!
ΠΗΓΗ: Rick Beyer, Συναρπαστικές ιστορίες που δεν ειπώθηκαν ποτέ, εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2010

Camille Saint-Saens, Carnival of the animals

Μία μουσική πρόταση και όχι μόνο! Πρόκειται για ένα από τα δημοφιλέστερα έργα κλασικής μουσικής που είναι ιδιαίτερα αγαπητά στα παιδιά. Είναι μία ορχηστρική σουίτα που αποτελείται από δεκατέσσερα μέρη και γράφτηκε το 1886 από τον Γάλλο ρομαντικό συνθέτη Καμίλ Σαιν Σανς(1835-1921). Το αστείο με το έργο αυτό είναι ότι, παρά τη φήμη που γνώρισε στους κατοπινούς αιώνες, ο ίδιος ο συνθέτης θεωρούσε το έργο του αυτό πολύ παιδικό και κατά συνέπεια βλαβερό για τη φήμη του, γι' αυτό και είχε απαγορεύσει την εκτέλεσή του όσο ζούσε!
https://www.youtube.com/watch?v=1L993HNAa8M 
 Πρώτη φορά παίχτηκε δημόσια μόλις το 1922, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία και διαψεύδοντας την άποψη που ο ίδιος ο συνθέτης έτρεφε γι' αυτό. Λιοντάρια, ψάρια, χελώνες, ελέφαντες, κότες και άλλα ζώα αποτελούν τα μέρη του πρωτότυπου αυτού έργου. Η πρωτότυπη εκδοχή είναι γραμμένη για 2 πιάνα, 2 βιολιά, ξυλόφωνο, τσέλο, κοντραμπάσο, πίκολο φλάουτο, κλαρινέτο και υδροκρυσταλλόφωνο. Ίσως το πιο γνωστό του μέρος είναι ο κύκνος, με το σόλο τσέλο.
Η παρούσα εκτέλεση είναι με την ορχήστρα νέων του Σιάτλ.

ΠΗΓΗ: από το κείμενο σε CD της NAXOS με το ομώνυμο έργο

Νεκταρία, Ζαγοριανάκου- Μακρυδήμα, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΣΟΦΟΣ, εκδ. Ωκεανίδα, Αθήνα, 2015, σελ.575

Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο σίγουρα θα αποτελέσει έκπληξη για πολλούς αναγνώστες. Το υπέροχο εξώφυλλό του μαρτυρά το κεντρικό θέμα του: την ιταλική αναγέννηση. Πρόκειται για λεπτομέρεια από τον πίνακα του Σάντρο Μποτιτσέλι "Η Θεοτόκος, το Θείο Βρέφος και οκτώ άγγελοι με κρίνα" του 1478. Και το βιβλίο είναι ακριβώς αυτό που δείχνει το εξώφυλλο και γράφει το οπισθόφυλλο: ένας ύμνος στον ουμανισμό και την τέχνη της Αναγέννησης, ένας ύμνος στον άνθρωπο και τη γνώση.
Η Νεκταρία Ζαγοριανάκου- Μακρυδήμα είναι γιατρός και, συγκεκριμένα, διδάκτωρ στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Οι "θετικές" καταβολές της όμως, δεν την εμπόδισαν να δημιουργήσει μία άριστη μυθοπλασία, την οποία χειρίζεται άψογα από λογοτεχνικής και γλωσσικής απόψεως, να μελετήσει ουκ ολίγη ιστορία-αν και δεν αναφέρει τις πηγές της και δεν χαρακτηρίζει το βιβλίο της ιστορικό μυθιστόρημα-και να μας δωρίσει τελικά ένα κατεξοχήν αναγεννησιακό ιστορικό μυθιστόρημα, το οποίο εκτυλίσσεται στη Φλωρεντία του τέλους του 15ου αιώνα, όταν αυτή βρίσκεται κάτω υπό την εξουσία των Μεδίκων, γνωστών προστατών των τεχνών και των γραμμάτων.

Ο βασικός πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο βυζαντινός Θεόδωρος, είναι ένας άνθρωπος της γνώσης, αντιγραφέας χειρογράφων και τύπος κλειστός, μοναχικός και αρκετά μυστικοπαθής. Βρίσκεται εντελώς απρόσμενα στην Πόλη του Κρίνου, τη μαγευτική Φλωρεντία, προσπαθώντας να σώσει ό,τι είναι δυνατόν να σωθεί από την επερχόμενη ισλαμική λαίλαπα στον καταρρέοντα βυζαντινό κόσμο. Εκεί, χωρίς να το περιμένει, γίνεται τελικά έμπιστος του Κόζιμου των Μεδίκων. Από κει κι έπειτα η ζωή του γνωρίζει απρόσμενα γυρίσματα, τα οποία φυσικά δεν θα ήταν σκόπιμο να αποκαλυφθούν εδώ.
 Ο αναγνώστης πάντως θα περιδιαβεί με μεγάλη χαρά στη Φλωρεντία του τέλους του Μεσαίωνα και θα γνωρίσει από κοντά τους Μαικήνες των καλλιτεχνών της ιταλικής Αναγέννησης δηλαδή τον Κόζιμο τον Πρεσβύτερο και τον Λαυρέντιο τον Μεγαλοπρεπή, αλλά και πολλές φορές τους ίδιους τους καλλιτέχνες, τους τυπογράφους και τους λογίους. Θα ζήσει την άνοδο της πόλης και την ανάδειξή της σε καλλιτεχνικό κέντρο της ιταλικής χερσονήσου κάτω από τη στιβαρή διακυβέρνηση των Μεδίκων, αλλά και την αναπόφευκτη παρακμή της προς χάριν της ανερχόμενης Βενετίας που θα πάρει τα σκήπτρα της τέχνης στην Ύστερη Αναγέννηση. Και, τέλος, θα βιώσει από κοντά τη διαμάχη του νεωτεριστικού κόσμου της Αναγέννησης και των νέων αντιλήψεων για τον άνθρωπο, με τον σκοταδιστικό κόσμο της θρησκοληψίας και της δεισιδαιμονίας του μεσαίωνα.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ:η πρωτοτυπία του θέματος για την ελληνική βιβλιογραφία, η καθηλωτική πρωτοπρόσωπη αφήγηση και ο πλούτος των ιστορικών πληροφοριών για την Αναγέννηση και τη Φλωρεντία.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: οι εραστές της πρωτοτυπίας και του ξεχωριστού στα βιβλία, οι λάτρεις της ιστορίας και, πάνω απ΄όλα, οι λάτρεις της Αναγέννησης και της αναγεννησιακής τέχνης.

W.A.Mozart, Kegelstatt Trio k.498 σε μι ύφεση μείζονα για κλαρινέτο, βιόλα και πιάνο

Το αριστουργηματικό αυτό έργο αυτό γράφτηκε το 1786 και είναι ένα από τα πιο γνωστά trio του χαρισματικού Αυστριακού συνθέτη Wolfgang Amadeus Mozart(1756-1791) για κλαρινέτο, βιόλα και πιάνο. Η ονομασία Kegelstatt δεν δόθηκε από τον ίδιο τον Μότσαρτ, αλλά εμφανίζεται πρώτη φορά το 1862 σε έναν θεματικό κατάλογο των έργων του συνθέτη από τον Ludwig von Köchel’s. Η γερμανική αυτή λέξη σημαίνει “ο χώρος όπου παίζεται το skittle”, ένα παιχνίδι δηλαδή με ξύλινες κορύνες, το οποίο έμοιαζε με το σημερινό μπόουλινγκ. Αξίζει να σημειωθεί ότι και άλλα έργα που είχαν γραφτεί στο παρελθόν από τον Mozart είχαν τίτλο σχετικό με αυτό το παιχνίδι. Το trio αυτό το αφιέρωσε ο συνθέτης στην μαθήτριά του Franziska von Jacquin, κόρη γνωστού επιστήμονα, στο σπίτι του οποίου εκτελέστηκε για πρώτη φορά το κομμάτι με τον ίδιο τον συνθέτη στη βιόλα, τον Anton Stadler στο κλαρινέτο και τη Franziska στο πιάνο.

https://www.youtube.com/watch?v=eWQ8M_digJE

Το έργο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1788. Το πρώτο μέρος Andante (αργά) σε ρυθμό 6/8 ξεφεύγει από την κλασική φόρμα που θέλει το πρώτο μέρος να είναι Allegro (γρήγορα) και είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από το τόσο χαρακτηριστικό γκρουπέτο (την αρχική τρίλια) που ακούγεται σε όλη τη διάρκεια του έργου. Το δεύτερο μέρος Menuetto (χορός) σε ρυθμό 3/4 εντατικοποιεί τον διάλογο μεταξύ των οργάνων, ακριβώς όπως γίνεται στα κονσέρτα και αναπτύσσεται αντιστικτικά από τον συνθέτη καταλήγοντας στο ίδιο λαμπρό θέμα της αρχής. Το τρίτο μέρος είναι σε φόρμα Rondo με την ένδειξη Alegretto (γρηγορούτσικα) σε μέτρο 4/4 που παίζεται όμως σαν 2/2(alla breve). Αρχίζει με το θέμα του κλαρινέτου, μια τραγουδιστή μελωδία που στη συνέχεια παραλλάσσεται από το πιάνο. Στη συνέχεια, το τρίτο θέμα αναπτύσσεται σε ελάσσονα τρόπο πριν καταλήξει ξανά στον μείζονα. Τελειώνει δυναμικά με μία οπερατική κόντα. πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα από τα ωραιότερα έργα του πασίγνωστου συνθέτη, αλλά και για ένα από τα ομορφότερα trio που έχουν γραφτεί στην ιστορία της δυτικής μουσικής.

Η παρούσα εκτέλεση θεωρώ ότι είναι από τις καλύτερες που είναι διαθέσιμες αυτή τη στιγμή στο u-tube. Εκτελεστές: Vadim Lando(κλαρινέτο), Yana Daryan (βιόλα)Lusine Hakobyan (πιάνο).
Πηγή: Wikipedia,Kegelstatt trio