Καλλίδα Ζαχοπούλου, Όταν νυχτώνει στα στενά, εκδ. Ψυχογιός

 

 

Η Αθήνα και η ζωή μέσα από τα μάτια μιας νεαρής που αναζητά τον εαυτό της και το νόημα της ζωής…

 

Μία ενδιαφέρουσα περίπτωση πρωτοεμφανιζόμενου στον λογοτεχνικό στίβο συγγραφέα αποτελεί η νεαρή Καλλίδα Ζαχοπούλου. Το βιβλίο της με τίτλο «Όταν νυχτώνει στα στενά» αποτελεί μία λυρική περιήγηση στον κόσμο της πρωταγωνίστριας του βιβλίου, αλλά και μία ωδή στα στενά και τους δρόμους της νυχτερινής και σημερινής Αθήνας.

Η συγγραφέας επιλέγει να κρατήσει την ανωνυμία της ηρωίδας που πρωταγωνιστεί μέχρι το τέλος του βιβλίου και να την πλαισιώσει με τους νεαρούς φίλους και εραστές της, οι οποίοι κατονομάζονται. Με αυτούς η πρωταγωνίστρια μοιράζεται τους προβληματισμούς της ηλικίας σχετικά με τη ζωή και το νόημά της: τον Χρήστο, τον Τζίμη, τη Χαρά, τη Μάγδα, τον Νίκο, τον Άρη.

Η νεαρή πρωταγωνίστρια- αφηγήτρια έλκει την καταγωγή της, όπως και οι δύο άλλες φίλοι και συγκάτοικοί της από την ελληνική επαρχία, η οποία, όμως, δεν προσδιορίζεται επακριβώς. Οι τρεις φίλες μένουν σε ένα σπίτι στα Εξάρχεια, και πιο συγκεκριμένα, στην Ερεσού 5. Η πρωταγωνίστρια εργάζεται σε φροντιστήριο, η Χαρά είναι γραφίστρια και εργάζεται εξ’ αποστάσεως και η Μάγδα είναι σερβιτόρα σε ένα κοντινό μπαρ. Οι ζωές τους είναι τόσο απλές, μα συνάμα και περίπλοκες. Τα χρήματα που κερδίζουν τους επιτρέπουν ίσα ίσα να κερδίζουν τα προς το ζην, να βγαίνουν και να πίνουν μέχρι τελικής πτώσεως και να μαζεύονται στο σπίτι της Ερεσού για να συζητούν τους προβληματισμούς τους πνίγοντάς τους στο αλκοόλ, αλλά δεν τους φτάνουν για να πληρώνουν θέρμανση τον χειμώνα. Οι ερωτικοί σύντροφοι αλλάζουν για τις τρεις κοπέλες. Αυτό που δεν αλλάζει, όμως, είναι η φιλία τους.

Αλλά οι τρεις κοπέλες, στο μεταίχμιο μεταξύ πρώτης νιότης και ωριμότητας δεν ξέρουν τι θέλουν… Οπωσδήποτε όχι γάμο και παιδιά πάντως. Οι τρεις τους ψάχνουν τον εαυτό τους μέσα από τις επιλογές τους. Και αναρωτιούνται: τι ρόλο παίζει στη ζωή μας η φιλία, η δουλειά μας, τα ξενύχτια, το ποτά και ο έρωτας;

Η συγγραφέας περιγράφει έναν δύσκολο δρόμο προς την ωριμότητα και την ενηλικίωση ο οποίος περνάει μέσα από έναν μεγάλο έρωτα, μια μεγάλη εγκατάλειψη, ένα ατύχημα, ένα δυστύχημα, έναν θάνατο, μία παραίτηση και ένα ταξίδι. Συνάμα μας προσφέρει μία όψη της νυχτερινής Αθήνας- και όχι μόνο- μιας Αθήνας όμορφης, παρά τα προβλήματά της, μιας Αθήνας στης οποίας τα στενά οι νέοι ερωτεύονται, βολτάρουν, ξενυχτούν, πίνουν, δουλεύουν και, κυρίως, ζουν.

Ο λόγος της Ζαχοπούλου είναι λυρικός, καλοδουλεμένος και η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της πρωταγωνίστριας ρέει ομαλά με ελάχιστη μεν πρόζα, αλλά κατορθώνοντας να κρατά σε ενδιαφέρον τον αναγνώστη με την αισθαντικότητα και την εσωτερικότητά του. Η αφήγηση της συγγραφέως είναι δυνατή και θα μας ωθήσει να μπούμε για τα καλά στο πετσί της ηρωίδας και να συμπάσχουμε με τους προβληματισμούς της. Πάνω απ’ όλα, το βιβλίο αποτυπώνει έντονα και πολύ βιωματικά μέσω της αφήγησης της ηρωίδας την αίσθηση της αβεβαιότητας της νιότης, αλλά και την αίσθηση της μεγαλούπολης.

Επιπροσθέτως, η συγγραφέας θα μας καθηλώσει με τις όμορφες περιγραφές της τόσο σχετικά με τα συναισθήματα της ηρωίδας της, όσο και με την περιγραφή των συνοικιών της Αθήνας. Εν κατακλείδι, μπορούμε να πούμε ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με σύγχρονες αναφορές και προβληματισμούς που θα συγκινήσει ιδιαίτερα τους αναγνώστες που βρίσκονται στην πρώτη νιότη τους, αλλά και θα θυμίσει στους μεγαλύτερους τα νυχτοπερπατήματα και τους έρωτες της νιότης τους.

Κώστας Κωστής, Ξανακοιτώντας την ιστορία του κράτους στην Ελλάδα, 19ος-21ος αιώνας, εκδ. Πατάκη

 

 

Βιβλίο προβληματισμού και αναθεωρητισμού των καθιερωμένων και βαθιά ριζωμένων-λανθασμένων πολλές φορές-ιστορικών απόψεων, πρέπει να θεωρηθεί το νέο πόνημα του γνωστού ιστορικού συγγραφέα Κώστα Κωστή και ως τέτοιο πρέπει να αναγνωσθεί.

Ο Κώστας Κωστής είναι Καθηγητής Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών, ενώ κατείχε και από το 2006 ως το 2009 την έδρα σπουδών της Νεότερης και Σύγχρονης Ελλάδας στη Σχολή Ανωτάτων σπουδών των κοινωνικών επιστημών του Παρισιού. Είναι γνωστός στο ευρύ κοινό κυρίως μέσα από το έργο του «Τα κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας», στο οποίο εκθέτει άγνωστες αλήθειες για την ελληνική ιστορία και προτείνει μία μη ελληνοκεντρική θεώρησή της.

Την ίδια γραμμή ακολουθεί και στο πιο πρόσφατό του πόνημα με τίτλο «Ξανακοιτώντας την ιστορία του κράτους στην Ελλάδα, 19ος-21ος αιώνας». Το εν λόγω έργο προτείνει μία διαφορετική οπτική της ελληνικής ιστορίας, εξ’ ου, εξάλλου και το τίτλος του. Το βιβλίο αυτό ανθολογεί δέκα κείμενα που γράφτηκαν μέσα σε διάστημα μίας εικοσαετίας. Σε αυτά ο συγγραφέας εξετάζει όψεις της ιστορίας του ελληνικού κράτους και εκθέτει τις σκέψεις του με σκοπό τον προβληματισμό των αναγνωστών σχετικά με την πορεία και το μέλλον της χώρας.

Πώς γίνεται η Ελλάδα, μία χώρα κατεξοχήν αγροτική το 1960  να συγκαταλέγεται το 1980 στις πλέον ευημερούσες χώρες της Δύσης; Ο συνεχής δανεισμός και οι πτωχεύσεις μας μήπως θέλουν κάτι να μας πουν σχετικά με τις παρεμβάσεις των ξένων στο εσωτερικό της χώρας μας; Μήπως θα πρέπει να προσελκύσουμε επιτέλους επενδύσεις στη χώρα μας προκειμένου να μας έρθει η πολυπόθητη ανάπτυξη;

Ο σκέψεις του ξεκινούν από την «οθωμανική» αφετηρία της χώρας μας, μια αφετηρία που όσο κι αν δεν θέλαμε να είναι αυτή που είναι, εντούτοις πάντοτε έδινε το παρόν στην Ιστορία μας και η αλήθεια είναι ότι δεν μπορέσαμε ποτέ να αποτινάξουμε εντελώς την οθωμανική κληρονομιά μας ως έθνος.

Εν συνεχεία ο Κωστής στα επόμενα κείμενά του εξετάζει τις πρώτες δεκαετίες ζωής του ελληνικού κράτους από πλευράς των δημοσίων οικονομικών και προβαίνει σε συγκρίσεις με τη σημερινή εποχή, οι οποίες επεξηγούν για ποιον ακριβώς λόγο η χώρα μας βρίσκεται σήμερα σε αυτή την όχι και τόσο ευχάριστη, από οικονομικής απόψεως, θέση. Ουσιαστικά εξετάζει όλη την οικονομική πορεία του ελληνικού κράτους εν συντομία από την αρχή της ύπαρξής του μέχρι και τη σημερινή εποχή.

Οι σκέψεις του καταλήγουν σε μία επανεξέταση του κατά πόσον υπήρξε επιτυχής η αποκατάσταση των προσφύγων στη χώρα μας μετά το 1922 και, ακολούθως, σχολιάζει τα τεκταινόμενα σχετικά με το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, τη μετανάστευση σήμερα, αλλά και την παγκοσμιοποίηση.

Εν κατακλείδι, το μήνυμα που θέλει να περάσει στο αναγνωστικό κοινό ο συγγραφέας με το εν λόγω πόνημα είναι ότι εάν θέλουμε ως έθνος να βγούμε από το τέλμα, οφείλουμε να αναθεωρήσουμε κάποιες απόψεις μας σχετικά με την Ιστορία μας και, κυρίως, να αποφύγουμε τον «στρουθοκαμηλισμό» σε ορισμένα ζητήματα. Αντί διαρκώς να παραπονιόμαστε και να προβαίνουμε σε στείρες συγκρίσεις με τις άλλες χώρας, πρέπει να αναρωτηθούμε πρωτίστως πως ακριβώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και αν, πράγματι, οι δικοί μας πολιτικοί είναι περισσότερο διεφθαρμένοι σε σχέση με τις άλλες χώρες, ή αν εμείς δεν διαχειριζόμαστε ορθώς κάποια πράγματα.

Ιστορίες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εκδ. Διόπτρα

 

Ιστορία για όλους με απλό και εύληπτο τρόπο!

 

            Αν τα σχολεία μας διέθεταν βιβλία όπως το παραπάνω πόνημα, τότε τα παιδιά μας θα μάθαιναν Ιστορία, κάτι το οποίο δυστυχώς δεν συμβαίνει συνήθως. Το βιβλίο «Ιστορίες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο» του Dr Hattie Hearn που μεταφράζουν οι εκδόσεις Διόπτρα και ο Μιχάλης Μακρόπουλος αποτελεί ένα πλήρες εικονογραφημένο χρονικό του μεγαλύτερου πολέμου της Ιστορίας, του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο συγγραφέας μέσα σε 150 περίπου έγχρωμες σελίδες καταφέρνει να διηγηθεί όλα τα σημαντικά συμβάντα και όλες  τις όψεις του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου,  δίχως να αναλώνεται σε περιττές λεπτομέρειες που κουράζουν τα παιδικά μάτια και δίχως να αναφέρει περισσότερα ονόματα ή χρονολογίες από ότι είναι απαραίτητο.

Το βιβλίο ξεκινά από την εξέταση των αιτιών του πολέμου και την έκθεση κάποιων σημαντικών γεγονότων της δεκαετίας του 1930 που οδήγησαν στον πόλεμο. Εν συνεχεία, αφηγείται γεγονότα από όλα τα πεδία μάχης του πολέμου, από τον πόλεμο του Ατλαντικού, τον πόλεμο στον Ειρηνικό και τη Βόρεια Αφρική, το Περλ Χάρμπορ, την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα και άλλα. Παράλληλα, ενσωματώνει κάποιες λιγότερο γνωστές ιστορίες που θα τραβήξουν το ενδιαφέρον των παιδιών, όπως, για παράδειγμα την ιστορία της τραγουδίστριας –κατασκόπου Ζοζεφίν Μπέικερ, την ιστορία της αρκούδας Βόιτεκ που συμμετείχε σε κάποιες μάχες του πολέμου στο πλευρό Πολωνών στρατιωτών, τις εκπληκτικές Κόκκινες ουρές, τους Αγγέλους του μονοπατιού Κοκόντα κ.α. Συν τοις άλλοις, αφήγηση δεν περιλαμβάνει μόνο στρατιωτικά γεγονότα, αλλά και πολιτικά και κοινωνικά, όπως κάποια στοιχεία για τη ζωή των αμάχων ή των γυναικών στον πόλεμο, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Τρίτου Ράιχ, την επίδραση που είχε το γνωστό γερμανικό εμβατήριο Lilie Marlen, τις συνέπειες του πολέμου και την μνήμη του όπως διατηρείται μέχρι σήμερα.

Το αποτέλεσμα είναι μια πλήρης αφήγηση για τον πόλεμο, η οποία απευθύνεται σε μικρούς αναγνώστες  από τις μεσαίες τάξεις του δημοτικού και πάνω, αλλά και σε εφήβους και ενήλικες, οι θέλουν να φρεσκάρουν στη μνήμη τους στα γεγονότα του πολέμου και, ενδεχομένως, να τα ταξινομήσουν και να τα βάλουν σε μία σειρά.

Οπωσδήποτε, ένα τέτοιο εγχείρημα δεν είναι διόλου εύκολο, διότι ο συγγραφέας όταν έχει να διαχειριστεί έναν τόσο μεγάλο όγκο γεγονότων, πρέπει να πάρει τις σωστές αποφάσεις σχετικά με το τι θα είναι τελικά αυτό που θα αφήσει απέξω και τι θα συμπεριλάβει.

Η πολύχρωμη εικονογράφηση, πιστή πάντα στα ιστορικά στοιχεία της εποχής, ανήκει στη Margarita Esteves.

Το βιβλίο αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο και σε καθηγητές ιστορίας για να χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικό ανάγνωσμα, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά, τόσο εκτός σχολείου, όσο και εντός.

Λένα Διβάνη, Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης, εκδ. Πατάκη

 

Μία Λένα Διβάνη διαφορετική απ΄ ότι την έχουμε συνηθίσει…

 

Η πολυγραφότατη διδάκτωρ Ιστορίας και συγγραφέας Λένα Διβάνη, επιλέγει αυτή τη φορά να εκδώσει ένα βιβλίο πιο προσωπικό και τρυφερό, ένα βιβλίο που να αφορά και κάποιες ιδιωτικές στιγμές της. Ο λόγος για το «Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης», ένα ολιγοσέλιδο μυθιστόρημα στο οποίο πρωταγωνιστεί ένας γάτος ο Ζάχος.

 

Ο Ζάχος μας αφηγείται ο ίδιος την ιστορία του, την ιστορία ολόκληρης της ζωής του κοντά στους ανθρώπους από μία «γατοκεντρική» πλευρά.  Η οποιαδήποτε οπτική μπορεί να είχε  η συγγραφέας ή οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος σχετικά με τον γάτο αυτόν, απουσιάζει ολοκληρωτικά.

 

Ο Ζάχος, όπως καταλαβαίνουμε, υπήρξε ο γάτος της ίδιας της συγγραφέως για ένα διάστημα της ζωής της. Στο βιβλίο η συγγραφέας δεν κατονομάζεται από τον γάτο, αλλά αποκαλείται από αυτόν Δεσποσύνη. Οι αναγνώστες, όμως, καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για τη συγγραφέα, αφού, συν τοις άλλοις,  η Δεσποσύνη στο βιβλίο είναι κι αυτή συγγραφέας στο επάγγελμα.

 

Ο Ζάχος μας αφηγείται, λοιπόν, τη γατίσια ζωή του από την αρχή της ζωής του μέχρι και τον θάνατό του. Ο Ζάχος είναι ένας λευκός και πανέξυπνος γάτος που γεννήθηκε αδέσποτος και, κατόπιν,  επέλεξε ο ίδιος τον άνθρωπο που τελικά τον υιοθέτησε, τη συγγραφέα.

 

Την εποχή που η συγγραφέας-Δεσποσύνη υιοθέτησε τον Ζάχο συζούσε μαζί με τον τότε φίλο της τον Ζίγκυ. Η συγγραφέας δεν διστάζει να εκθέσει στους αναγνώστες, μέσα από τα μάτια του γάτου, ορισμένες πιο προσωπικές στιγμές της και κάποιες όχι τόσο γνωστές πτυχές του χαρακτήρα της. Δεν λένε, εξάλλου, πως οι γάτες είναι οι καλύτεροι φίλοι των συγγραφέων; Δεν έχουν άδικο, απ’ ότι φαίνεται! Κι αυτό διότι μάλλον είναι αλήθεια ότι οι συγγραφείς είναι κάπως ιδιόρρυθμοι στις καθημερινές τους συνήθειες και στη συμβίωση, ακριβώς δηλαδή όπως είναι και μία γάτα κάπως ιδιόρρυθμη και ξεχωριστή.

 

Πρέπει να ομολογήσουμε πως το παρόν πόνημα αν δεν ήταν γραμμένο από τη σκοπιά του ίδιου του γάτου, δεν θα ήταν τόσο επιτυχημένο. Όσοι από εμάς έχουμε γάτα στο σπίτι, έχουμε αναρωτηθεί, άραγε, ποτέ, πως μπορεί να μας βλέπει η γάτα μας;

Παράλληλα, με το παρόν πόνημα, η συγγραφέας αποκαθιστά τις γάτες στο «βάθρο» τους και αναιρεί την κοινή αντίληψη ότι αυτές είναι αναίσθητες και εγωίστριες σε σχέση με τους σκύλους. Το βιβλίο αυτό έρχεται, αντίθετα, για να μας αποδείξει ότι και οι γάτες μπορούν να δεθούν πολύ με τους ανθρώπους και να τους αγαπήσουν βαθιά, σε αντίθεση με την κοινή λαϊκή αντίληψη. Στον Ζάχο δεν αρέσει διόλου να μένει μόνος στο σπίτι, ούτε και στο δωμάτιο…

 

Εν κατακλείδι, το νέο πόνημα της Διβάνη «Εγώ ο Ζάχος Ζάχαρης» είναι ένα διαφορετικό και πρωτότυπο πόνημα που θα συγκινήσει  πολλούς αναγνώστες με το αναπάντεχο τέλος του.