Ανδρέας Ανδριανόπουλος, Κατερίνα Σφόρτσα, Η Λύκαινα της Ρωμανίας, εκδ. Αρμός

 

 

            Ένα πολύ ιδιαίτερο  ιστορικό μυθιστόρημα, γραμμένο μετά από ενδελεχή έρευνα εν έτει 2006  επανεκδίδουν οι εκδόσεις Αρμός. Ο λόγος για το βιβλίο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου που τιτλοφορείται «Κατερίνα Σφόρτσα, Η Λύκαινα της Ρωμανίας». Πρόκειται για ένα πόνημα που ασχολείται με θέματα άγνωστα στο ευρύ ελληνικό κοινό και διαδραματίζεται την εποχή της Ιταλικής Αναγέννησης, στα τέλη δηλαδή του 15^ου αιώνα.

Η αλήθεια είναι ότι σήμερα ελάχιστοι Έλληνες συγγραφείς τολμούν να ασχοληθούν σοβαρά με το ιστορικό μυθιστόρημα και ακόμη λιγότεροι επιλέγουν να κάνουν κάτι τέτοιο όταν ο ιστορικό χρόνος του μυθιστορήματος τοποθετείται παλαιότερα από τον 19^ο αιώνα. Και αυτό γιατί όσο πιο πίσω γυρνάμε στον χρόνο, τόσο πιο δύσκολη καθίσταται και η έρευνα για τη συγγραφή ενός ιστορικού μυθιστορήματος.

Ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος για τη συγγραφή αυτής της μυθιστορηματικής βιογραφίας της Κατερίνας Σφόρτσα ανέτρεξε κυρίως σε ξενόγλωσσες πηγές τις οποίες και απαριθμεί στον επίλογο του βιβλίου του.

Η Κατερίνα Σφόρτσα, (1463-1509), μια φημισμένη για την ομορφιά της γυναίκα, ήταν νόθα κόρη του Γκαλεάτσο Μαρία Σφόρτσα, του ισχυρού άρχοντα του Μιλάνου. Η Κατερίνα είχε έναν πολυτάραχο βίο και παντρεύτηκε τον έτερο δυνατό άρχοντα Τζιρόλαμο Ριάριο, καθώς και τον Τζοβάνι των Μεδίκων μετά από τον θάνατο του πρώτου. Ήταν μία γυναίκα που αναμείχθηκε ενεργά στην ταραγμένη πολιτική ζωή του τόπου της. Υπήρξε επίσης δεινή πολεμίστρια και, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, ήταν το μοντέλο για έναν από τους διασημότερους πίνακες στον κόσμο: τη Μόνα Λίζα του Λεονάρντο ντα Βίντσι.

Τα χρόνια στα οποία έζησε η Κατερίνα Σφόρτσα, τα χρόνια της Ιταλικής Αναγέννησης, ήταν ιδιαίτερα ταραγμένα. Οι μεγάλες οικογένειες της Φλωρεντίας, του Μιλάνου, της Βενετίας και της Ρώμης συγκρούονταν συχνά μεταξύ τους για την εξουσία, ενώ Γάλλοι, Ισπανοί και άλλοι κατακτητές έριζαν διαρκώς για την κυριαρχία στα εδάφη της ιταλικής χερσονήσου. Επαγγελματίες μισθοφόροι πολεμιστές, οι αποκαλούμενοι κοντοτιέροι συμβίωναν με πρίγκιπες, δούκες, βασιλείς, αστούς αλλά και καλλιτέχνες στις πόλεις της ιταλικής χερσονήσου.

Ο Ανδριανόπουλος μας αφηγείται την ιστορία της Κατερίνας Σφόρτσα και της Ιταλικής Αναγέννησης μέσα από τα μάτια της Χαράς Λεοντσίνη, μιας γυναίκας από τα Κύθηρα η οποία σε νεαρή ηλικία βρέθηκε ακούσια στην ιταλική χερσόνησο και έδεσε τις τύχες της ζωής της με εκείνες της Σφόρτσα. Ως ηλικιωμένη πλέον, επιστρέφει στη γενέτειρά της, τα υπό βενετική εκείνη την εποχή κατοχή Κύθηρα, και αφηγείται τον πολυτάραχο βίο της σε έναν εκπρόσωπο της εκεί Εκκλησίας.

Ο Ανδριανόπουλος μας ξεναγεί τόσο στη λατινοκρατούμενη Ελλάδα της μακρινής εκείνης εποχής, όσο και στην αναγεννησιακή Ιταλία αναφέροντας όλα τα σημαντικά γεγονότα της εποχής, όπως τη συνωμοσία των Πάτσι, τον θάνατο του Μωάμεθ του Πορθητή, τον θάνατο του περίφημου Πάπα Σίξτου Δ΄, τη συνωμοσία κατά των Σφόρτσα και άλλα πολλά γεγονότα, άγνωστα τις περισσότερες φορές στους Έλληνες αναγνώστες.

Εν κατακλείδι πρόκειται για ένα αξιοπρόσεκτο πόνημα που προορίζεται για τους λάτρεις της Ιστορίας και των ιστορικών μυθιστορημάτων, αλλά και για τους εραστές της ευρωπαϊκής Νεώτερης Ιστορίας.

Emiko Jean, Η αληθινή ζωή της Μίκα, εκδ Παπαδόπουλος

 

Έχουμε, άραγε, αναρωτηθεί ποτέ πως μπορεί να νιώθει μία νέα μητέρα όταν αναγκάζεται να δώσει το μωρό της για υιοθεσία; Οπωσδήποτε το ζήτημα της υιοθεσίας είναι ένα θέμα ευαίσθητο τόσο από πλευράς των αληθινών, όσο και των θετών γονέων, αλλά και από την πλευρά των ίδιων των παιδιών φυσικά.

Στα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις πράξεις όλων των παραπάνω ανθρώπων εστιάζει το βιβλίο της Emiko Jean με τίτλο «Η αληθινή ζωή της Μίκα». Πρόκειται για ένα συγκινητικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, συγκλονιστικό σε κάποια σημεία του, που διαθέτει πρωτότυπη θεματολογία και δομή, κινηματογραφική υπόθεση και τρόπο γραφής, καλοδουλεμένη γλώσσα και ζωηρή πρόζα. Την όλη θετική εντύπωση συμπληρώνει επάξια η αξιοπρεπέστατη μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη. Πάντως, πρόκειται για ένα βιβλίο που αποδεικνύεται καλύτερο από ότι ίσως μας φαίνεται αρχικά, αλλά και για ένα βιβλίο-ύμνο στη μητρότητα που θα έπρεπε να διαβάσουν όλες οι μητέρες.

Η Μίκα, ιαπωνικής καταγωγής, ζει και μεγαλώνει στις ΗΠΑ. Η ζωή της κάθε άλλο παρά επιτυχημένη μπορεί να θεωρηθεί: όταν ήταν δεκαεννέα ετών έπεσε θύμα βιασμού, έμεινε έγκυος και αναγκάστηκε να δώσει το μωρό της για υιοθεσία. Το όνειρό της να σπουδάσει ζωγραφική τελικά δεν υλοποιήθηκε, ενώ, επί του παρόντος, είναι άνεργη και πρόσφατα χωρισμένη. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η σχέση με τη μητέρα της κάθε άλλο παρά καλή είναι, ήδη από τα παιδικά της χρόνια . Το μόνο καλό στη ζωή της μοιάζει η συγκατοίκησή της με την παιδική καλή της φίλη, τη Χάννα.

Σε αυτήν ακριβώς τη φάση βρίσκει την κεντρική ηρωίδα του βιβλίου Μίκα το ξαφνικό τηλεφώνημα τη δεκαεξάχρονης κόρης της, της Πέννι, η οποία ζει σε μία άλλη πολιτεία των ΗΠΑ με τον θετό της πατέρα. Η θετή της μητέρα Καρολάιν έχει πεθάνει πρόσφατα από καρκίνο και η Πέννι προσπαθεί να γιατρέψει τις πληγές στην ψυχή της θέλοντας να γνωρίσει από κοντά τη βιολογική της μητέρα. Μόνο που η Μίκα, νιώθοντας αποτυχημένη, θα προσπαθήσει να εντυπωσιάσει την κόρη της και θα πλέξει έναν μύθο γύρω από τον εαυτό της και από το πια είναι στα αλήθεια… Θα καταφέρει να ανακαλύψει τον αληθινό της εαυτό αλλά την ευτυχία;

Η συνέχεια της ιστορίας θα είναι καταιγιστική και απρόβλεπτη και δεν θα ήταν σκόπιμο να χαλάσουμε τη μαγεία της ανάγνωσης με τον αφηγηθούμε εδώ. Το μόνο που μπορούμε να πούμε με σιγουριά, είναι ότι η ιστορία αυτή της Μίκα και της κόρης της Πέννι προσφέρει σασπένς, δράση, αλλά και άφθονη τροφή για σκέψη.

Η συγγραφέας θίγει με πολύ έξυπνο τρόπο μιας σειρά από κοινωνικά θέματα όπως τη διαχείριση της αλήθειας και του ψέματος στις ζωές μας, τη δύναμη της συγχώρεσης, την απώλεια της ερωτικής συντρόφου, αλλά και της μητέρας. Επίσης  η συγγραφέας εστιάζει στα συναισθήματα των θετών γονέων, της βιολογικής μητέρας αλλά και του ίδιου του παιδιού και στο πως αντιμετωπίζουν όλοι αυτοί, αλλά και βιώνουν από πρώτο χέρι, το ευαίσθητο αυτό θέμα.

Εν κατακλείδι πρόκειται για ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που θα συγκινήσει όλες, ανεξαιρέτως τις μαμάδες και θα τις κάνει να στοχαστούν πάνω στη σχέση που έχουν με τα παιδιά τους και ιδίως με τιε κόρες τους…

Σταύρος Παναγιωτίδης, Μύθοι, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες της Ελληνικής Ιστορίας 2, εκδ. Κέδρος

 

            Μετά το πολύ επιτυχημένο «Μύθοι, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες της Ελληνικής Ιστορίας μέρος 1» του Σταύρου Παναγιωτίδη που κυκλοφόρησε το 2023 από τις εκδόσεις Κέδρος, ο συγγραφέας επανέρχεται με ένα ακόμη μικρό, ευκολοδιάβαστο και καλογραμμένο βιβλιαράκι, το οποίο απαριθμεί, ως μέρος δεύτερο, αρκετούς ακόμη μύθους της Ελληνικής Ιστορίας, αποκαθηλώνοντάς τους από το βάθρο τους. Και η αλήθεια είναι βέβαια πως έχουν γραφτεί πολλά βιβλία μέχρι τώρα για τους μύθους στην Ιστορία και θα μπορούσαν να γραφτούν και άλλα πολλά, καθώς οι μύθοι που έχουν παρεισφρήσει στους κόλπους της φαντάζουν  κυριολεκτικά ατέλειωτοι…

            Κι όμως, ο συγγραφέας πιστεύει ότι η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας είναι επιβεβλημένη και ότι δεν πρόκειται να βλάψει την εθνική μας υπόσταση, όπως ίσως λανθασμένα πιστεύουν κάποιοι. Στο βιβλίο του ο ιστορικός και κοινωνιολόγος Σταύρος Παναγιωτίδης ασχολείται με τους μύθους της ελληνικής ιστορίας από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι και τη Μεταπολίτευση. Όσοι έχουν ασχοληθεί με την Ιστορία πιθανότατα θα γνωρίζουν ότι κάποιοι από αυτούς τους μύθους πράγματι δεν απηχούν την ιστορική αλήθεια. Κάποιοι, όμως, είναι περισσότερο άγνωστοι και σίγουρα θα καταπλήξουν και θα διαφωτίσουν τους λιγότερο διαβασμένους αναγνώστες. Ιδού, επομένως, ορισμένα παραδείγματα.

            Το διάσημο ελληνικό κλαρίνο δεν ήταν ελληνικό αρχικά, αλλά γερμανικό όργανο. Δεν υπάρχει καμία απολύτως πηγή που να τεκμηριώνει ότι οι ΗΠΑ ευθύνονται για την εγκαθίδρυση της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, αλλά ούτε και το γεγονός ότι οι λωρίδες της σημαίας μας συμβολίζουν τη φράση «Ελευθερία ή θάνατος». Ακόμη πιο πίσω στον χρόνο, ο Αρχιμήδης δεν βγήκε γυμνός στους δρόμους για να φωνάξει «Εύρηκα», ούτε, όμως, και ο Ερρίκος Σλήμαν αποκάλυψε τη γνωστή ομηρική Τροία. Και να ’ταν μόνο αυτά…

            Οι περισσότεροι μύθοι, σύμφωνα με τον συγγραφέα δημιουργούνται για λόγους εθνικιστικούς. Πολλοί δε για ενισχύσουν τη φήμη ενός προσώπου ή τη σημασία ενός γεγονότος. Πολλές φορές, όπως μας εξηγεί και ο ίδιος, ακόμη και οι αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων δεν είναι τελικά αξιόπιστοι…

Το μόνο σίγουρο είναι ότι με το βιβλίο αυτό θα μάθουμε Ιστορία. Και θα μάθουμε με απλό, εύληπτο τρόπο, αποκαθιστώντας την ιστορική αλήθεια στο βάθρο της και διαχωρίζοντάς την από τον μύθο, ο οποίος συχνά, βέβαια, αποδεικνύεται πολύ ισχυρός, αλλά και πιο γοητευτικός. Είναι, όμως, καθήκον μας τόσο να αποκαταστήσουμε την αλήθεια όσο και να αναρωτηθούμε για τον λόγο για τον οποίο οι μύθοι αυτοί συνεχίζουν να υπάρχουν και επιμένουν  να λογίζονται ως αληθινοί…

Το μόνο βέβαιο είναι, επίσης, πως αν τέτοιου είδους βιβλία ενσωματώνονταν στη σχολική εκπαίδευση, τα παιδιά μας θα έβρισκαν το μάθημα της Ιστορίας απείρως πιο γοητευτικό και ενδιαφέρον. Η ιστορική αλήθεια πολλές φορές πονάει και δεν είναι διόλου ευχάριστη… Αλλά οφείλουμε να τη δεχτούμε, όσο κι αν, ορισμένες φορές, δεν μας αρέσει…

           

Ελένη Τσαμαδού, Στη σκιά της ζωής τους, εκδ. Ψυχογιός

 

Παρακολουθώ εδώ και πολλά χρόνια τη λογοτεχνική πορεία της γνωστής συγγραφέως Ελένης Τσαμαδού και, ομολογώ, ότι έχων περάσει πολύ ευχάριστες στιγμές διαβάζοντας τα βιβλία της. Η εν λόγω συγγραφέας έχει συγγράψει τόσο ιστορικά όσο και κοινωνικά μυθιστορήματα από το 2006, οπότε και πρωτοεμφανίστηκε στον χώρο. Εγώ προσωπικά ξεχώρισα το βιβλίο της «Οι άνεμοι του χρόνου», το οποίο μας ταξίδευε πίσω στην εποχή του Ύστερου Βυζαντίου και της Άλωσης, αλλά και το «Οι θεοί πέθαναν στη Ρώμη», το οποίο έχει μεταφραστεί στα γερμανικά. Το παρόν της πόνημα με τίτλο «Στη σκιά της ζωής τους» δεν είναι μεν ιστορικό μυθιστόρημα, έχει όμως πολλές ιστορικές αναφορές στην ελληνική ιστορία του εικοστού αιώνα.

Όλα ξεκινούν εν έτει τον Μάιο του 1987 στη στρατιωτική βάση Φορτ Μπένινγκ στη Τζόρτζια των ΗΠΑ. Τότε μία συνηθισμένη γυναίκα, σύζυγος στρατιωτικού, μητέρα και νοικοκυρά, εξαφανίζεται ξαφνικά δίχως να αφήσει ίχνη. Η γυναίκα αυτή είναι η Λούση, η άλλοτε υιοθετημένη κόρη, η οποία παίρνει την ξαφνική απόφαση να ταξιδέψει στην Ελλάδα προκειμένου να ανακαλύψει τις αληθινές οικογενειακές της ρίζες και την απώτερη καταγωγή τους, η οποία καλύπτεται από ένα πέπλο μυστηρίου. Η αναζήτησή της αυτή θα την οδηγήσει στην Πάτρα και συγκεκριμένα στην περιοχή Ψηλαλώνια. Εκεί θα συνδεθεί τυχαία    με μία οικογένεια η οποία σχετίζεται με τις ρίζες της, θα κάνει συγχρόνως  νέους φίλους και θα ανακαλύψει τον έρωτα για πρώτη φορά στη ζωή της.

Η  Λούση ήταν εγκλωβισμένη σε έναν άσχημο γάμο. Η αναζήτηση των ριζών της θα την ωθήσει να πάρει για πρώτη φορά τη ζωή της στα χέρια της. Από εκεί και έπειτα, όταν θα αρχίσει να τολμάει και να βγει από το «καβούκι» της, όλα θα πάνε κατ’ ευχήν και η ζωή θα την ξαφνιάσει πολλές φορές με τις εκπλήξεις που θα της επιφυλάξει.

Το βιβλίο διαθέτει γρήγορη αφήγηση, ολοζώντανη πρόζα και κινηματογραφική πλοκή, πολλές αρχαιολογικές, ιστορικές και μυθολογικές αναφορές, αλλά και το μεταφυσικό στοιχείο σε κάποια σημεία. Η συγγραφέας δεν διστάζει να αναφερθεί και στην, άγνωστη στους περισσότερους, υπόθεση των παράνομων υιοθεσιών πολλών Ελληνόπουλων, ορφανών πολέμου, μετά το πέρας του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου. Πράγματι, πολλά από τα παιδιά αυτά στάλθηκαν στις ΗΠΑ για υιοθεσία με κάποιους να βγάζουν αρκετά χρήματα από την παράνομη αυτή διαδικασία. Οι πληγές του Εμφυλίου, οι μνήμες  της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών, οι διώξεις των κομμουνιστών μετά το τέλος του Εμφυλίου, αλλά και η κακοποίηση των γυναικών στον γάμο τους και η αναζήτηση της αληθινής ευτυχίας, είναι όλα θέματα που θίγει η συγγραφέας στο πολύπλευρο και πολυδιάστατο αυτό πόνημά της.