Kerstin Holzer, Ένα καλοκαίρι στη λίμνη, εκδ. Μεταίχμιο

 

 

Μια συναρπαστική ματιά σε μια στιγμή της ζωής του μεγάλου λογοτέχνη

 

Καλοκαίρι 1918, Τέγκερνζεε, στη Βαυαρία της Γερμανίας. Ο μετέπειτα νομπελίστας λογοτέχνης Τόμας Μαν, σε ηλικία σαράντα τριών ετών και ήδη διάσημος στη Γερμανία-κυρίως λόγω της επιτυχίας που σημείωσε το μυθιστόρημά του «Οι Μπούντενμπροκ»- παραθερίζει για το καλοκαίρι στην πανέμορφη αυτή λίμνη των βαυαρικών Άλπεων αναζητώντας έμπνευση στο ειδυλλιακό τοπίο, αλλά και ευκαιρίες για χαλάρωση. Μαζί του βρίσκεται η αγαπημένη του γυναίκα Κάτια και τα πέντε παιδιά τους, η Έρικα σχεδόν στα δεκατρία της χρόνια, ο Κλάους που κοντεύει τα δώδεκα, η Γκόλο στα εννέα, η Μόνι στα οκτώ και η μόλις τριών μηνών Ελίζαμπετ, η αγαπημένη κόρη του Τόμας. Μαζί τους έχουν μία νταντά, μία μαγείρισσα, μία οικιακή βοηθό και τον επίσης αγαπημένο σκύλο του Τόμας, τον Μπάουσαν.

Εκ πρώτης όψεως, μπορεί το θέμα του βιβλίου να μην ακούγεται ιδιαίτερα συναρπαστικό. Όμως, η αλήθεια είναι ότι η χαρισματική πένα της Κέρστιν Χόλτσερ-δια μέσου της έξοχης μετάφρασης στην ελληνική της Έμης Βαϊκούση- κάνει το βιβλίο εξαιρετικά ενδιαφέρον και ευκολοδιάβαστο. Συν τοις άλλοις, θα μάθουμε πολλά για τη ζωή του μεγάλου λογοτέχνη. Το ύφος της αφήγησης είναι ιδιαίτερα θερμό. Η συγγραφέας φαίνεται να ξέρει επακριβώς που ακριβώς πρέπει να σταθεί στην αφήγησή της, που πρέπει να αποφύγει να πλατειάσει και που να προσθέσει περισσότερες λεπτομέρειες. Εξάλλου, δεν πρέπει να ξεχνάμε-ιδιαίτερα σε όσους από εμάς τους αναγνώστες αρέσουν να διαβάζουν βιογραφικά πονήματα- ότι είναι πάντοτε ιδιαίτερα συναρπαστική μία καλή ματιά στη ζωή ενός μεγάλου ανθρώπου που επηρέασε με το έργο του την ανθρωπότητα με οποιονδήποτε τρόπο, είτε αυτός ήταν μουσικός, είτε λογοτέχνης, είτε καλλιτέχνης, είτε πολιτικός.

Το βιβλίο καταφέρνει επίσης να περάσει όλη αυτή την ειδυλλιακή ατμόσφαιρα και την ηρεμία της λίμνης Τέγκερζεε. Αλήθεια, πώς όμως περνάει τον χρόνο του στη βίλα που έχει νοικιάσει εκεί για έναν μήνα ο μεγάλος λογοτέχνης; Ας μην ξεχνάμε ότι η εποχή αυτή είναι ιδιαίτερα δύσκολη: βρισκόμαστε στα τέλη του Πρώτο Παγκοσμίου Πολέμου, του μεγαλύτερου πολέμου που είχε γνωρίσει έως τότε η ανθρωπότητα, και οι στερήσεις στη Γερμανία δεν είναι διόλου λίγες. Το φαγητό δεν είναι άφθονο και η ήττα των Γερμανών είναι προ των πυλών. Εκεί θα βρίσκεται ο λογοτέχνης όταν θα μάθει τα δυσάρεστα νέα: ότι η Γερμανία ηττήθηκε στον πόλεμο και ότι το όνειρο για τη δόξα της χώρας παγώνει οριστικά-τουλάχιστον προς το παρόν.

Μέσα σε αυτόν τον κόσμο που καταρρέει ο Μαν εξακολουθεί να δουλεύει με πρόγραμμα: το Κύριος και σκύλος είναι το έργο που προχωράει εκείνο το καλοκαίρι, παράλληλα με το Μαγικό Βουνό, του οποίου η σύλληψη έχει ήδη λάβει χώρα και θα το προχωρήσει όταν θα επιστρέψει στο Μόναχο.

Κατά τα άλλα, ο Μαν απολαμβάνει μεγάλους περιπάτους με τον σκύλο του, ορειβασία στο βουνό με τη γυναίκα του, επισκέψεις φίλων-αλλά και πεθερικών με τα οποία δεν διατηρεί, είναι η αλήθεια, και την καλύτερη σχέση, παιχνίδια με τα παιδιά του, κωπηλασία στη λίμνη.

Η συγγραφέας δεν αγνοεί τον περίγυρο του Μαν, είτε αυτός είναι γεωγραφικός, είτε ο οικογενειακός, είτε ο ιστορικός. Γι’ αυτό ακριβώς και το βιβλίο της είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Ένα καλοκαίρι που σημάδεψε πολλαπλώς τον μεγάλο νομπελίστα μέσα από μία χαρισματική αφήγηση, αποτελούν μία πολύ καλή  αναγνωστική πρόταση για τις διακοπές μας. Οι διακοπές αυτές έμειναν αξέχαστες στον Μαν σε σημείο που να σημειώσει ο ίδιος, αργότερα την ίδια χρονιά, στο ημερολόγιό του, αναπολώντας το καλοκαίρι του: «Η Τέγκερνζεε ζει ακόμη μέσα μου».