Ιερουσαλήμ, Η ιστορία μιας πόλης, εκδ. 'Ίκαρος

 

 

            Ακόμη και κάποιος που δεν έχει ανοίξει ποτέ βιβλίο στη ζωή του, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να διαβάσει κάποια στιγμή στη ζωή του ένα κόμιξ, ένα γκράφικ νόβελ, ακόμα κι αν το θέμα του δεν είναι ανάλαφρο, αλλά ιστορικό, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Η παραπάνω παραδοχή δεν είναι παρά μία μεγάλη αλήθεια, γι’ αυτό και τα γκράφικ νόβελ, ιδιαίτερα όσα αφορούν βιογραφίες επιφανών ιστορικών προσώπων ή εξειδικευμένα ιστορικά θέματα, πληθαίνουν στον εκδοτικό χώρο στις μέρες μας οπότε και η κυριαρχία της οθόνης είναι αδιαμφισβήτητη, σε σχέση τουλάχιστον με το βιβλίο.

Η «Ιερουσαλήμ, η ιστορία μιας πόλης» είναι, επομένως, ένα ακόμα γκράφικ νόβελ το οποίο προτίθεται να φέρει κοντά στην Ιστορία μεγάλα παιδιά, εφήβους, αλλά και ενήλικες που έχουν κακή σχέση με το διάβασμα και την Ιστορία. Η εικόνα εξασφαλίζει το εύληπτο του κειμένου, ενώ, παράλληλα, εξαφανίζει τον μεγάλο όγκο των πληροφοριών και των λεπτομερειών που θα συναντούσε κανείς σε οποιοδήποτε ιστορικό κείμενο. Με την επικέντρωση, επομένως, μόνο στα απαραίτητα στοιχεία, το κείμενο στις λεζάντες που το συνοδεύουν τις εικόνες καθίσταται ιδιαίτερα ευκολοδιάβαστο.

Ο συγγραφέας του βιβλίου, ο  Vincent Lemire είναι ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris-Est και κάτοικος της πολύπαθης πόλης, την ιστορία της οποίας ανατέμνει με κάθε προσοχή το βιβλίο του. Ο εικονογράφος, ο επίσης Γάλλος Christophe Gautlier, εργάστηκε στον τομέα του animation και έχει μεγάλη εμπειρία στα κόμιξ, εφόσον η παραγωγή του αριθμεί περίπου τριάντα έργα.

Πώς, όμως, αφηγείται κανείς την ιστορία μιας πόλης, και μάλιστα μιας πόλης ιερής για τις τρεις  μεγαλύτερες μονοθεϊστικές θρησκείες, μιας πόλης που υπήρξε τόσο διχαστική στην διάρκεια των χιλιάδων χρόνων της ιστορίας της όσο λίγες άλλες;

Κι όμως, η πόλη αυτή ταυτίστηκε μεν με τους Εβραίους, όπως όλοι γνωρίζουμε, οι πρώτοι της κάτοικοι, όμως, ήταν Χαναναίοι. Οι Εβραίοι ήρθαν λίγο αργότερα στη γη της Χαναάν, στη γη της Παλαιστίνης δηλαδή. Την ιστορία της πόλης βάζει ο συγγραφέας να μας αφηγηθεί μια υπέργηρη σήμερα ελιά, η οποία βρίσκεται στο Όρος των Ελαιών και ήταν μάρτυρας όλων των ταραγμένων περιόδων της ιστορίας της. Αφού, λοιπόν, η ελιά μας εξηγεί και μας αναλύει την τοπογραφία της πόλης, αρχίζει την εξιστόρηση της ιστορίας των Εβραίων και των πολλών περιόδων αιχμαλωσίας τους από τους Ασσύριους, τους Βαβυλώνιους, τους Πέρσες, τους Έλληνες και, κατόπιν, τους Ρωμαίους.

Η ελιά μας αφηγείται για τις καταστροφές όλων αυτών των περιόδων και την εβραϊκή διασπορά, η οποία γιγαντώθηκε μετά το 70 μ.Χ., όταν οι Ρωμαίοι ισοπέδωσαν την πόλη μετά από μία εξέγερση των Εβραίων. Κατόπιν η ελιά θα μας εξιστορήσει πως η Ιερουσαλήμ από πόλη ιερή μονάχα για τους Εβραίους μετατράπηκε σε πόλη ιερή για τους χριστιανούς κατά τη βυζαντινή περίοδο και αργότερα, τον 7^ο μεταχριστιανικό αιώνα, σε πόλη ιερή και για την τρίτη μεγάλη μονοθεϊστική θρησκεία, το ισλάμ.

Μετά την αποχώρηση τω Οθωμανών από τη «Γη της επαγγελίας» και τη γέννηση του κινήματος του σιωνισμού, στα τέλη του 19^ου και στις αρχές του 20^ου αιώνα, η ιστορία της πόλης γίνεται, είναι  η αλήθεια, αρκετά πιο διχαστική. Το όνειρο για αρμονική συμβίωση στη «Γη της Χαναάν» μεταξύ Εβραίων και Αράβων φαντάζει σήμερα, δυστυχώς, πιο μακρινό από ποτέ. Η ελιά, όμως, φαντάζεται, στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, πολλές διαφορετικές εκδοχές για την ιστορία της πόλης στο μέλλον και μας της καταθέτει εδώ. Η παράθεση, επομένως, της ιστορίας της πόλης στο κόμιξ, αρχίζει στην προϊστορία και τελειώνει στη σημερινή εποχή.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι, αν θέλουμε να πάρουμε μία καλή γεύση από την ιστορία μιας πόλης που πρωταγωνιστεί σήμερα σε όλα τα δελτία ειδήσεων, και να καταλάβουμε γιατί συμβαίνει αυτό, ο καλύτερος τρόπος δεν είναι άλλος από το να διαβάσουμε το εν λόγω κόμιξ.