Marzio G. Mian, Στις όχθες του Βόλγα, εκδ. Ψυχογιός

 

Ένα σύγχρονο οδοιπορικό στη Ρωσία του Πούτιν και του πολέμου

 

          Άραγε ποια εικόνα παρουσιάζει η Ρωσία σήμερα; Οπωσδήποτε τα όσα αφήνει ο ηγέτης της να φανούν για αυτήν στον έξω κόσμο, είναι σίγουρα πολύ διαφορετικά από την πραγματικότητα…

Συμφωνούν όλοι οι Ρώσοι με τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας; Μπορούν να εκφράσουν τις αντιρρήσεις τους; Υπάρχει ελευθερία έκφρασης στη Ρωσία σήμερα; Και, πάνω απ’ όλα, ποια εικόνα παρουσιάζουν σήμερα οι πόλεις στο μακρύτερο ποτάμι της Ευρώπης, τον Βόλγα; Πώς επηρεάζει μέχρι σήμερα η ιστορία της χώρας τη σημερινή εικόνας της, αλλά και η βαριά κομμουνιστική κληρονομιά; Πως θεμελιώνουν οι Ρώσοι της σημερινή αυτοκρατορική ιδεολογία τους και πόσο επηρεάζεται αυτή από την Ορθοδοξία; Τι ρόλο παίζει η θρησκεία στη ζωή των σημερινών Ρώσων; Και ποια είναι η διαφορά μεταξύ υπαίθρου και πόλεων; Θέλει τελικά να ανήκει η Ρωσία στην Ευρώπη ή μήπως έχει το βλέμμα της αποκλειστικά στραμμένο στην Ανατολή σήμερα; Με αφορμή το ταξίδι τους από τις πηγές του Βόλγα ως την Κασπία θάλασσα, ο Ιταλός συγγραφέας και δημοσιογράφος Μάρτσιο Γκ. Μιάν καταθέτει τις εμπειρίες που αποκόμισε από το συναρπαστικό αυτό ταξίδι.

Το ταξίδι αυτό δεν το πραγματοποίησε μόνος του, αλλά μαζί με τον άλλο φίλο του δημοσιογράφο Αλεσάντρο και δύο Ρώσους, τον Βλαντ και την Κάτια, των οποίων τα ονόματα άλλαξαν, βέβαια, στο βιβλίο για ευνόητους λόγους. Πως θα μπορούσε, εξάλλου, να γίνει διαφορετικά, όταν μέσα σε μία πορεία 3.500 χιλιομέτρων που πραγματοποίησαν οι ταξιδιώτες δεν συνάντησαν ούτε έναν Δυτικό επισκέπτη και δεν άκουσαν καμία άλλη γλώσσα πέρα από τα ρωσικά. Αυτό δείχνει, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι οι Δυτικοευρωπαίοι δεν είναι διόλου καλοδεχούμενοι σήμερα στη Ρωσία του δικτάτορα Πούτιν…

Το βάρος στο συγκεκριμένο πόνημα δεν πέφτει στη γεωγραφία, παρά το γεγονός ότι ο τίτλος του βιβλίου είναι «Στις όχθες του Βόλγα», αλλά στην ιστορία της χώρας και στην αποτύπωση της σημερινής πολιτικής κατάστασης στη Ρωσία του πολέμου. Και αυτές οι παρατηρήσεις γίνονται μέσα από τις αφορμές που δίνουν για εξιστόρηση όλες οι μεγάλες και σημαντικές πόλεις και τοποθεσίες που συναντά κανείς στο ταξίδι του πλάι στο ποτάμι: οι απαρχές του με τις πολλές μονές στα υψώματα  Βαλντάι, το Ρζεφ και η ξεχασμένη μάχη του 1942, το Τβερ, δηλαδή το αλλοτινό Καλίνιν, η παλιά αυτοκρατορική πρωτεύουσα, το Νόβγκοροντ, οι μουσουλμάνοι στο Ταταρστάν, το Ουλιάνοφσκ, η γενέτειρα του Λένιν και του Κερένσκι, το Καζάν και η διάσημη Σαμάρα, το πολύπαθο Στάλινγκραντ που μετονομάστηκε σήμερα σε Βόλγκογκραντ, καθώς και άλλες πόλεις, δίνουν το έναυσμα για να μας εξιστορήσει ο συγγραφέας διάφορες όψεις της ρωσικής ιστορίας, είτε αυτές αφορούν τον κομμουνισμό, είτε τις απαρχές της ρωσικής ιστορίας που μπλέκονται με τους Βίκινγκς, είτε τους μεγάλους τσάρους όπως η Μεγάλη Αικατερίνη, ή ο Ιβάν ο Τρομερός, είτε τα σταλινικά εγκλήματα με το περίφημο Γολοντομόρ στην Οκυρανία, είτε την επώδυνη δεκαετία του 1990 όταν κατέρρευσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός, είτε τη σημερινή δικτατορία του Πούτιν.

Συναρπαστικό και εξαιρετικά ενδιαφέρον, το βιβλίο του Μιάν αποσκοπεί στο να εξερευνήσει και να κατανοήσει, όχι μονάχα τη ρωσική γη, αλλά και τη ρωσική ψυχή και να μας μεταφέρει την εικόνα που παρουσιάζει η Ρωσία σήμερα, τις προτεραιότητες και τις επιδιώξεις της.