Eduardo Galeano, Γυναίκες, εκδ. Μεταίχμιο

 

Όλες εμείς που είμαστε γυναίκες, που έχουμε γεννηθεί και ζούμε στη σύγχρονη εποχή πρέπει να είμαστε, κυριολεκτικά, ευγνώμονες. Εντάξει, σε πολλά μέρη του κόσμου-και σε πολλά σπίτια ακόμη και στον σύγχρονο δυτικό κόσμο- εξακολουθεί να είναι δύσκολα για τις γυναίκες, και πάλι, όμως  οπωσδήποτε είναι καλύτερα σήμερα παρά παλιά…

Και αυτά ακριβώς μας εξιστορεί ένας από τους γνωστότερους Ουρουαγουανούς συγγραφείς, ο Eduardo Galeano στο κύκνειο άσμα του με τίτλο «Γυναίκες». Ο Galeano είναι κυρίως γνωστός για το πόνημά του με τίτλο «Καθρέπτες», αλλά και για το βιβλίο του με τίτλο «Ανοιχτές φλέβες της Αμερικής», στο οποίο καταγγέλλει την αποικιοκρατία. Ο Galeano πέθανε σχετικά πρόσφατα, το 2015 και ήταν γνωστός για τη δράση του κατά της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού, καθότι υπήρξε οπαδός αριστερών πεποιθήσεων. Το ιστορικό του έργο, όμως, δεν φέρει παρωπίδες και είναι ιδιαίτερα αξιόλογο.

Το πόνημά του με τίτλο «Γυναίκες» είναι ένας ύμνος σε όλες τις γυναίκες που αγωνίστηκαν ενάντια στην πατριαρχία, ενάντια στο κατεστημένο και τον συντηρητισμό σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ανά τους αιώνες, ενάντια σε όλες εκείνες τις γυναίκες που θυσιάστηκαν προκειμένου να αποκτήσουν οι εγγονές ένα καλύτερο αύριο, προκειμένου να εξασφαλίσουν σε αυτές ένα καλύτερο μέλλον. Γυναίκες συγγραφείς, αγωνίστριες, επιστήμονες, αγίες, γιατροί, πολιτικοί, βασίλισσες και άλλες πολλές.

Ο Galeano δεν διστάζει να καταγγείλει το θρησκευτικό, το κοινωνικό, αλλά και το πολιτικό κατεστημένο που περιόρισε τις γυναίκες και τις υποβίβασε πολλές φορές στη θέση του ζώου- και ακόμα χειρότερα, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Αριστοτέλης έλεγε ότι οι γυναίκες δεν έχουν καν ψυχή!- Οι γυναίκες υπέφεραν και αντιμετώπιζαν καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας έναν απίστευτο ρατσισμό. Υπεύθυνη για αυτό ήταν κυρίως η Βίβλος, που ταύτισε τη γυναίκα με την αμαρτωλή Εύα.

Το βιβλίο του Galeano θα μας εκπλήξει διότι περιέχει απίστευτες πληροφορίες σχετικά με γυναίκες αγωνίστριες άγνωστες στους περισσότερους από εμάς, αλλά και πράγματα που ειπώθηκαν κατά καιρούς για το γυναικείο φύλο, πράγματα τρελά και ανυπόστατα που θα προκαλέσουν τον γέλωτα. Αλλά τα περισσότερα θα προκαλέσουν σίγουρα την οργή μας αφού πρόκειται για κατάφορα διαστρέβλωση της πραγματικότητας: οι γυναίκες απαγορεύεται να κάνουν ποδήλατο διότι τα απόκρυφα μέρη τους τρίβονται στη σέλα και βρίσκουν ικανοποίηση. «Ο νομικός ορισμός του ατόμου δεν συμπεριλαμβάνει τις γυναίκες» είχε αποφανθεί ένα δικαστήριο στον Καναδά το 1929. Οι γυναίκες δεν επιτρεπόταν να ψάλλουν στις εκκλησίες από τον 130 ως τον 20 αιώνα γιατί ήταν μιαρές. Στις γυναίκες που σκέφτονται ξεραίνονται οι ωοθήκες τους. Η γυναίκα είναι ένα λάθος της φύσης είπε ο Θωμάς ο Ακινάτης. Ο διάβολος είναι γυναίκα σύμφωνα με το εγχειρίδιο Malleus Maleficarum.

Το βιβλίο αποτελείται από μικρά αποσπάσματα, από μικρά επεισόδια που μας μιλούν για γυναίκες ή για επεισόδια από τις ζωές τους. Μαρία Κουρί, Ζαν ντ’ Αρκ, Αγία Τερέζα, Εύα Περόν, η Ασπασία του Περικλή, η Κλεοπάτρα, οι Αμαζόνες, η Αρτεμισία, η πρώτη γυναίκα ναύαρχος είναι μερικές μόνο από τις πιο γνωστές που συμπεριλαμβάνονται. Υπάρχουν, όμως, και οι άλλες, οι πιο άγνωστες, η Μέι Ουέστ, η Χάριετ Τάπμαν, η Νέλι Μπλάι, η Χουάνα Ινές του Σταυρού, η Αλφονσίνα Στόρνι και άλλες πολλές που η Ιστορία αγνόησε το όνομά τους.

Ο Eduardo Galeano καταθέτει τη μνήμα όλων αυτών των γυναικών στο πόνημά του για να μην την αφήσουμε να πεθάνει.