Το έργο για το οποίο θα μιλήσουμε
εδώ, το «Κάτω από τον τροχό» γράφτηκε το
1906 και ήταν απαγορευμένο στη ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ. Πρόκειται για ένα
έργο το οποίο παραμένει επίκαιρο και στις μέρες μας, τόσο όσο και την εποχή
κατά την οποία γράφτηκε, ένα έργο που καταγγέλλει ευθέως το στείρο εκπαιδευτικό
σύστημα και την αποτυχία της άκαμπτης εκπαίδευσης που κλέβει την τρυφερή
παιδική ηλικία των παιδιών.
Το έργο περιέχει αρκετές
αυτοβιογραφικές αναφορές και βασίζεται στην εκπαιδευτική εμπειρία του ίδιου του
συγγραφέα, όπως τη βίωσε ο ίδιος κατά τη διάρκεια της σύντομης φοίτησής του στην
ευαγγελική ιερατική σχολή του Μάουλμπρον της Γερμανίας. Το συγκεκριμένο έργο
συγκαταλέγεται στα πρώιμα έργα του Έσσε.
Κεντρικός ήρωας του βιβλίου είναι ο
Χανς Γκίμπενρατ, ο οποίος μεγαλώνει στον πανέμορφο Μέλανα Δρυμό μαζί με τον
πατέρα του, ορφανός από μητέρα. Ο Χανς είναι ένα χαρισματικό παιδί, το οποίο, όμως,
όπως όλα τα παιδιά άλλωστε, εννοείται πως προτιμά να παίζει ελεύθερο έξω στη φύση,
να ψαρεύει και να κάνει βόλτες στην εξοχή, παρά να διαβάζει. Όταν οι προσδοκίες
όλου του χωριού πέφτουν επάνω του, αφού κρίνεται ότι είναι ο μοναδικός που
μπορεί να δώσει εξετάσεις προκειμένου να είναι ανάμεσα στους λίγους εισαχθέντες
στην ευαγγελική ιερατική σχολή του Μάουλμπρον ως ο καλύτερος και ο πιο
ελπιδοφόρος και πολλά υποσχόμενος μαθητής, ο Χανς θα πιεστεί ανεπανόρθωτα. Κι
όταν, εν τέλει, θα εκπληρώσει τις προσδοκίες τόσο του πατέρα του, όσο και των
υπολοίπων του χωριού και θα καταφέρει να εισαχθεί μόλις δεύτερος στη σχολή,
αφού επιτύχει στις δύσκολες εξετάσεις στην πόλη, ο Χανς, πέρα από την αρχική
χαρά, θα καταλήξει να χάσει όλο του το καλοκαίρι με το διάβασμα, και μαζί του όλη
την αθωότητα και την ξενοιασιά της παιδικής του ηλικίας.
Το φθινόπωρο, με την είσοδό του στη σχολή,
θα αντιμετωπίσει νέες δυσκολίες στο άκαμπτο και αυστηρό εκπαιδευτήριο. Μοναδική
αχτίδα φωτός ο φίλος του ο Χέρμαν Χάιλνερ, ο ποιητής, ένα ιδιαίτερο παιδί, το
οποίο όμως ούτε αυτό θα καταφέρει να μείνει για πολύ μέσα σε αυτό το ασφυκτικό
περιβάλλον. Ομοίως και ο Χανς.
Μόνο που όταν θα επιστρέψει στο χωριό
του ποτέ δεν θα ξαναγίνει αυτός που ήταν προηγουμένως... Διότι φαίνεται πως ο αυτός
ο παλιός Χανς ισοπεδώθηκε τελικά κάτω
από τον τροχό… Και η κατάληξή του κάθε άλλο παρά θετική θα είναι…
Το μυθιστόρημα καταγγέλλει με
αριστοτεχνικό τρόπο την καταπίεση που ασκεί σε ένα παιδί το άκαμπτο και άκρως
απαιτητικό σχολικό περιβάλλον και η άκρα πειθαρχία, καθώς και η πίεση από τα
όνειρα και τις ελπίδες που εναποθέτουν επάνω του οι άλλοι, παραγκωνίζοντας τα
δικά του θέλω και τις επιθυμίες του…
Ένα μικρό αριστούργημα, πάντα επίκαιρο,
από έναν νομπελίστα συγγραφέα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.