Edith Wharton, Οι παραδόσεις της χώρας, εκδ. Μεταίχμιο

 

Η αντιηρωίδα Αντίν Σπραγκ

 

 

Η Ίντιθ Γουόρτον γεννήθηκε το 1862 στη Νέα Υόρκη. Ήταν λογοτέχνιδα και σχεδιάστρια. Έγραψε τόσο μυθιστορήματα, όσο διηγήματα και θεατρικά έργα. Το 1885 παντρεύτηκε έναν τραπεζίτη από τη Βοστόνη, τον Έντουαρντ Ρόμπινς Γουόρτον. Ήταν από τις γυναίκες της εποχής της που προσπάθησαν σκληρά να συνδυάσουν την επαγγελματική με την οικογενειακή ζωή. Αποτέλεσμα ήταν  να χωρίσει από τον άντρα της και να μετοικήσει στη Γαλλία μέχρι και τον θάνατό της το 1937.

Το ογκώδες μυθιστόρημά της με τίτλο «Οι παραδόσεις της χώρας», γραμμένο το 1913, αποτελεί ένα σκληρά ρεαλιστικό πορτρέτο της κοινωνίας της αριστοκρατίας και των μεγαλοαστών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, μία έξυπνη κοινωνική σάτιρα, γραμμένη με φλέγμα, χιούμορ, αλλά και διάχυτη ειρωνεία.

Πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος είναι μία από τις πιο διάσημες αντιηρωίδες της παγκόσμιας λογοτεχνίας, η Αντίν Σπραγκ. Η κοπέλα αυτή μετοίκησε με τους γονείς της από το Έιπεξ στη Νέα Υόρκη προκειμένου η οικογένεια να μπορέσει να ανέλθει στην καλή αμερικανική κοινωνία και να μπορέσει η Αντίν να κάνει έναν καλό γάμο που να ικανοποιεί τα καπρίτσια της και να καλύπτει τις ανάγκες της. Αυτό, όμως, κάθε άλλο παρά εύκολο αποδεικνύεται στην πορεία, καθώς η Αντίν είναι ιδιαίτερα κακομαθημένη, σπάταλη και τα θέλει όλα δικά της. Επιπροσθέτως, την εποχή αυτή πολλοί αριστοκράτες διατηρούν μεν τον τίτλο ευγενείας τους και το καλό τους όνομα, έχουν, όμως, πολλές φορές ξεπέσει οικονομικά. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τον πρώτο σύζυγο της Αντίν, τον Ραλφ Μάρβελ, ο οποίος σύντομα θα απηυδήσει με τα καπρίτσια και την οδυνηρά δαπανηρή ζωή που θέλει να διεξάγει η διαρκώς ανικανοποίητη Αντίν.

Παρά το γεγονός ότι θα αποκτήσει έναν γιο με το  Ραλφ, η άσπλαχνη Αντίν δεν θα διστάσει μέχρι και να εγκαταλείψει σύζυγο και γιο προκειμένου να ταξιδέψει στην Ευρώπη και να βρει έναν νέο σύζυγο, πιο πρόθυμο να καλύψει τις ανάγκες της. Ο ξαφνικός θάνατος του Ραλφ θα της λύσει τα χέρια και θα την καταστήσει μία πλούσια χήρα που ψάχνει και πάλι σύζυγο.

Ούτε ο δεύτερος σύζυγός της, όμως, θα καταφέρει να ικανοποιήσει τα καπρίτσια της, παρά το γεγονός ότι ανήκει στην καλή ευρωπαϊκή κοινωνία. Αυτός θα είναι, εν τέλει, ο πρώτος της έρωτας, μία παλιά της αγάπη από τα χρόνια του Έιπεξ, ο Έλμερ Μόφατ.

Το βιβλίο παρακολουθεί τις κοινωνικές σχέσεις της καλής κοινωνία της εποχής, τα τραπέζια και τις διασκεδάσεις τους, τις εκδηλώσεις και τις δραστηριότητές τους, πάντα υπό το πρίσμα της Αντίν και των συζύγων της.

Δεν νομίζω πως θα υπάρξει αναγνώστης που δεν θα αηδιάσει με την αγάπη που τρέφει η Αντίν για το χρήμα και για την ασπλαχνία και την αδιάλλακτη στάση με την οποία αντιμετωπίζει, όχι μόνο τους συζύγους και τους γονείς της, αλλά και τον ίδιο της τον γιο. Υπέρμετρα εγωίστρια, φιλόδοξη και αδίστακτη, φοβερά κακομαθημένη, ένας θηλυκός, εν ολίγοις νάρκισσος, η Αντίν είναι ένας αντιπαθητικός λογοτεχνικός χαρακτήρας στον οποίο θα αποδοκιμάσουμε σχεδόν όλα τα πεπραγμένα του. Αλαζονική και γεμάτη αυτοπεποίθηση, άπληστη και φιλοχρήματη, αναίσθητη μέχρι αηδίας, εντούτοις η Αντίν είναι ένας χαρακτήρας που θα μας εξάψει την περιέργεια. Συν τοις άλλοις, οι εντελώς διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες της εποχής και οι διαφορές μας με τη σημερινή, καθιστούν το ανάγνωσμα της Γουόρτον ένα ενδιαφέρον και πρωτότυπο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.