Μιχάλης Σκολιανός, Ελευθερία, εκδ. Βακχικόν

 

Τον συγγραφέα και διδάκτορα της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ τον γνωρίσαμε μέσα από τη νουβέλα του με τίτλο «Στο κεφάλι μου» και το μυθιστόρημά του που τιτλοφορείται «Αδιέξοδο», αμφότερα βιβλία που εκφράζουν τις υπαρξιακές ανησυχίες του συγγραφέα. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η τέταρτη λογοτεχνική εμφάνιση του Σκολιανού στον εν λόγω χώρο- μετά και από την έτερη νουβέλα του με τίτλο «Μ»- με την «Ελευθερία». Αυτή τη φορά ο υπαρξισμός που εκφράζει εδώ αφορά κυρίως το γυναικείο φύλο.            

            Η «Ελευθερία» γράφτηκε για να μας αποδείξει ότι οι γυναίκες που πασχίζουν πάση θυσία  να αρέσουν στους άνδρες και να διαθέτουν τον εαυτό τους και το σώμα τους όπως και όπου οι ίδιες επιθυμούν, δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο ελεύθερες όσο θέλουν οι ίδιες να πιστεύουν, αλλά, δέσμιες του από αιώνες βαθιά ριζωμένου θεσμού της πατριαρχίας. Διότι, τελικά, οι γυναίκες που πασχίζουν διαρκώς να αποκτήσουν την επιβεβαίωση μέσα από εφήμερες κατακτήσεις και σχέσεις δεν αγαπούν στα αληθινά τον εαυτό τους.

Αυτή είναι η τραγική ιστορία της Ελευθερίας, μιας κοπέλας όμορφης που από την αρχή της ζωής της δεν επένδυσε παρά μονάχα στην εξωτερική της εμφάνιση. Μοναδικός σκοπός της ζωής της δεν ήταν άλλος παρά να αρέσει στους άνδρες. Ποτέ δεν την ενδιέφερε ούτε η τέχνη, ούτε το σχολείο, ούτε οι σπουδές, ούτε τα διαβάσματα, αλλά ούτε και οι αληθινές φιλίες και σχέσεις. Αιτία για όλα αυτά ήταν ο τρόπος που μεγάλωσε η Ελευθερία. Η μητέρα της φέρει τη βασική ευθύνη για αυτό, αφού και την ίδια δεν την ενδιέφερε ποτέ τίποτε άλλο στη ζωή της. Είναι, όμως, τελικά πανάκεια αυτό για μία γυναίκα; Οι δυσάρεστες επιπτώσεις από αυτόν τον τρόπο ζωής δεν θα φανούν παρά μονάχα όταν θα είναι πολύ αργά… Η Ελευθερία θα αγνοήσει τις προειδοποιήσεις που η ίδια η ζωή θα στείλει στον δρόμο της και θα πληρώσει ακριβά το τίμημα για αυτό…

Η νουβέλα μας παρουσιάζει όλη τη ζωή της Ελευθερίας με την αφήγηση να ξεκινά από τα παιδικά της χρόνια, τα σχολικά, τα παιδικά και τα εφηβικά χρόνια μέχρι και  την ενηλικίωσή της και την οικονομική ανεξαρτητοποίησή της από τη μητέρα της.

Το δίχως άλλο το όνομα που επιλέγει να δώσει ο συγγραφέας στην ηρωίδα του «Ελευθερία» είναι καθαρά συμβολικό, ενώ επιλέγει να χρησιμοποιήσει την τεχνική της προοικονομίας για να μας προϊδεάσει για το επικείμενο κακό, εξάπτοντας, όμως, παράλληλα την περιέργειά μας σχετικά με το πως ακριβώς θα συμβεί αυτό και για ποια ακριβώς τραγική κατάληξη πρόκειται.

Ο Σκολιανός κατέχει αναντίρρητα την τέχνη της αφήγησης και καταφέρνει να κρατάει καθηλωμένο τον αναγνώστη του, δίνοντας παράλληλα και ένα καλό μάθημα σε όλες τις εκπροσώπους του γυναικείου φύλου με το βιβλίο του.

 

«Ήταν η καλύτερη επιβεβαίωση. Η μητέρα της από μικρή της το είχε μάθει πριν καν της έρθει περίοδος. Το μυστικό είναι να αρέσεις στους άνδρες. Αυτοί ελέγχουν και διοικούν τα πάντα. Αν αρέσεις στους άνδρες, είσαι πανίσχυρη. {…}  Πραγματικά, δεν υπήρχε μεγαλύτερη δύναμη από αυτή. Να μπορείς να ξυπνάς τον πόθο σε όποιον άνδρα θέλεις, όποτε θέλεις, και μετά να μπορείς να τον κάνεις ό,τι θέλεις».