Σίμος Κερασίδης, Ο στοιχειοχαράκτης, εκδόσεις Ωκεανός, Αθήνα, 2018, σελ.670

Θεωρώ πως στην ελληνική βιβλιογραφία έχει χρόνια να εμφανιστεί μυθιστόρημα που να μπορεί να χαρακτηριστεί ταυτόχρονα ιστορικό, μα και επικό συνάμα. Σε ορισμένους αναγνώστες μπορεί να φέρει στον νου την τριλογία του Νίκου Θέμελη(Αναζήτηση, Ανατροπή, Αναλαμπή). 
 Πρόκειται για την ιστορική και μυθιστορηματική βιογραφία του, αναμφίβολα πανέξυπνου και χαρισματικού Μανουήλ Ντρέτου, γιου ενός ευκατάστατου Γιαννιώτη εμπόρου. Ο Μανουήλ θα μεταβεί σε τρυφερή ηλικία για να σπουδάσει στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες ακριβώς την εποχή που οι Έλληνες έμποροι, λόγιοι και τυπογράφοι διαπρέπουν στις πόλεις του εξωτερικού, στα μέσα δηλαδή του 19ου αιώνα, και τελικά θα αναδειχτεί ως ταλαντούχος στοιχειοχαράκτης και τυπογράφος, κάτι που μαρτυρά άλλωστε και ο τίτλος του βιβλίου. 
Το μυθιστόρημα του Σίμου Κερασίδη, Θεσσαλονικιού απόφοιτου της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών επιστημών της συμπρωτεύουσας, με εμπειρία στον χώρο του βιβλίου που προσμετράται από το 1995, μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει τέσσερις διαστάσεις.

 

 Πρώτον, την ιστορική, αφού, όπως προαναφέρθηκε, πρόκειται για ένα πόνημα γραμμένο με μεγάλο σεβασμό στη μούσα της ιστορίας Κλειώ. Η καταρρέουσα οθωμανική αυτοκρατορία, το νεοσύστατο ελληνικό κράτος που αγωνίζεται να απελευθερώσει κι άλλα εδάφη του από τον Τούρκο κατακτητή, οι Έλληνες του εξωτερικού, η επέκταση των σιδηροδρόμων με τη βιομηχανική επανάσταση, τα τυπογραφεία, η άνοιξη των λαών του 1848 ενάντια στην απολυταρχία των Ευρωπαίων ηγεμόνων, ο αγώνας για την ιταλική ενοποίηση και, τέλος, ο Κριμαϊκός Πόλεμος είναι ορισμένα μόνο από τα ιστορικά θέματα που θίγει ο συγγραφέας με μυθιστορηματικό και λογοτεχνικό τρόπο. Η δεύτερη διάσταση είναι ακριβώς αυτή που προαναφέρθηκε, η μυθιστορηματική δηλαδή και λογοτεχνική πλευρά του πονήματος, με τον έρωτα να έχει φυσικά τον αναμενόμενο ρόλο του στην πλοκή και τη ζωή του Μανουήλ Ντρέτου. Ο Σίμος Κερασίδης διεισδύει στις πιο απόκρυφες σκέψεις των ηρώων του και τις μοιράζεται ενίοτε με τον αναγνώστη, κάτι που προσδίδει αδιαμφισβήτητα μία ιδαιτερότητα, όσο και πρωτοτυπία στο πόνημα.
Πρόκειται όμως και για ένα έργο με αστυνομική-κατασκοπευτική διάσταση, με πολλές αναπάντεχες αποκαλύψεις προς το τέλος του βιβλίου. Ο ήρωας θα αποτελέσει ακούσια, λόγω των έμφυτων ικανοτήτων του, όργανο υψηλά ιστάμενων σκοτεινών δυνάμεων και θα περιπλανηθεί ανά την Ευρώπη προσπαθώντας να φέρει εις πέρας τις αποστολές που του ανατίθενται. Αυτό θα μας φέρει αναπόφευκτα στην τελευταία διάσταση που περιέχει ο Στοιχειοχαράκτης, την περιηγητική. 
Πάνω απ' όλα ο αναγνώστης διαβάζοντάς το θα πραγματοποιήσει έναν περίπατο σε όλες τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, όπως αυτές ήταν τον αιώνα των αλλαγών, τον 19ο: Βουκουρέστι, Πέστη, Βιέννη, Βενετία, Παρίσι, Λονδίνο, με αφετηρία και τέλος στην περιήγηση αυτή τα τουρκοκρατούμενα ακόμη Ιωάννινα.
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: οι πολλές εναλλαγές της υπόθεσης και των τόπων όπου αυτή διαδραματίζεται, καθώς και των προσώπων, αλλά και οι προσεγμένες περιγραφές των πόλεων και των συναισθημάτων των ηρώων που δεν αφήνουν την αφήγηση να πλατειάσει και τον αναγνώστη να χάσει το ενδιαφέρον του.
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: οι εραστές της ιστορίας, αλλά και όσοι αγαπούν τα επικά μυθιστορήματα των παλαιότερων εποχών.

Η μπύρα στην αρχαία Αίγυπτο

Περίεργο, κι όμως τελικά η μπύρα, και όχι το κρασί θεωρείται το παλαιότερο αλκοολούχο ποτό στον κόσμο! Πέντε χιλιάδες χρόνια πριν στην Εγγύς Ανατολή, οι Αιγύπτιοι έφτιαχναν μπύρα από κριθάρι και σίτο την οποία έπιναν με... καλαμάκι λόγω των υπολειμμάτων που αυτή περιείχε! Το ποτό αυτό, που ήταν το "εθνικό" ποτό των Αιγυπτίων, φαίνεται να το ανακάλυψαν οι Αιγύπτιοι μετά την "εξημέρωση" των δημητριακών. Είχε δε την ίδια διατροφική αξία με το ψωμί. Η αρχική πάντως εκδοχή της μπύρας μάλλον παραγόταν από φρούτα και μέλι. Οι Αιγύπτιοι θεωρούσαν ότι η μπύρα ήταν δώρο των θεών και τσούγκριζαν τα ποτήρια τους καθώς την έπιναν, ακριβώς δηλαδή όπως κάνουμε και σήμερα. Επίσης η μπύρα ήταν η βάση για πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα.

 

ΠΗΓΗ: Tom Standage, Η ιστορία του κόσμου σε 6 ποτήρια, εκδόσεις Κέδρος, 2005

Susato, 3 αναγεννησιακοί χοροί

O Φλαμανδός συνθέτης Tielman Susato (περίπου 1510 με 1575) είναι από τους γνωστότερους συνθέτες της Αναγέννησης που έχουν συνθέσει χορευτική μουσική. Εδώ ακούμε τρεις από τους χορούς του με όργανα εποχής από την Accademia del Riccercare με τον Pietro Busca να διευθύνει. Η συλλογή η οποία περιλαμβάνει αυτούς τους 3 χορούς δημοσιεύτηκε στην Αμβέρσα το 1551 και έγινε μία από τις πιο δημοφιλείς χορευτικές συλλογές του 16ου αιώνα.
Ακούγονται με σειρά: ένας Bass dance, η Pavana Mille regretz (χίλια συγγνώμη) που βασίζεται στην ομώνυμα καντσόνα του επίσης Φλαμανδού συνθέτη Josquin des Prez και το Pass et midio.

https://www.youtube.com/watch?v=Pvx7n4Bk02k 

 Τα όργανα εποχής που χρησιμοποιούνται εδώ είναι:πνευστά(τέσσερα φλάουτα με ράμφος διαφόρων μεγεθών, τα οποία έμοιαζαν με σημερινές ξύλινες φλογέρες), κρουστά(κύμβαλα δαχτύλων και ταμπούρλο), έγχορδα (βιόλα ντα γκάμπα και λαούτο) και πληκτροφόρα (ρεγκάλ και τσέμπαλο, που έμοιαζαν με το σημερινό πιάνο).

Peter Wolleben, Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα,2017, μετάφραση Γιώτη Λαγουδάκου, σελ.291

Πρόκειται για ένα από τα πιο πρωτότυπα βιβλία που κυκλοφορούν και, πιστεύω, το ίδιο θα πουν οι περισσότεροι αναγνώστες αν αποφασίσουν να το διαβάσουν. Ο συγγραφέας του, ο Γερμανός Peter Wolleben, είναι δασολόγος και έχει υπηρετήσει για περισσότερα από είκοσι χρόνια στη γερμανική Κρατική Υπηρεσία Διαχείρισης Δασών. Μας δωρίζει λοιπόν απλόχερα με το εν λόγω βιβλίο το απόσταγμα της εμπειρίας του στον τομέα του μετά από είκοσι χρόνια σπουδών και δουλειάς.

Ο αναγνώστης θα εκπλαγεί ευχάριστα με όσα θα αποκομίσει διαβάζοντάς το για τη ζωή των δέντρων, τη "συμπεριφορά" τους, η οποία μοιάζει περισσότερο με εκείνη των ανθρώπων και των ζώων από ότι νομίζουμε, αλλά και για τη λειτουργία του δάσους ως οικοσυστήματος και το πόσο διαφορετικό είναι για ένα δέντρο να μεγαλώνει σε ένα δάσος και σε μία πόλη. Πολλά από τα στοιχεία που ο συγγραφέας παραθέτει σίγουρα θα μας κάνουν να αναφωνήσουμε: "Μα καλά είναι δυνατόν;" Τέτοια είναι σίγουρα τα παρακάτω: Τα δέντρα μετρούν, έχουν μνήμη και μεγαλώνουν με τρυφερότητα τα παιδιά τους! Τα δέντρα επικοινωνούν μεταξύ τους και όταν διατρέχουν κίνδυνο...ουρλιάζουν! Τέτοια και πολλά άλλα αξιοπερίεργα, που θα πλουτίσουν όμως τις γνώσεις μας για τη φύση όταν τα διαβάσουμε, παραθέτει ο συγγραφέας στο εν λόγω πόνημα, το οποίο είναι επίσης και εξαιρετικά καλογραμμένο. Όπως και να έχει όμως, όσο δύσπιστοι κι αν είμαστε σε αυτά που μπορούν να κάνουν τα..."άψυχα," όπως πολλοί τα θεωρούν, δέντρα, το μόνο σίγουρο είναι ότι το βιβλίο αυτό θα μας εκπλήξει ευχάριστα και θα μας κάνει να δούμε τους φουντωτούς πράσινους φίλους μας με άλλο μάτι!
ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟ: μα αναμφίβολα η τεράστια πρωτοτυπία του θέματος!
ΠΟΙΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ: οι φυσιολάτρες, οι δασολόγοι και οι εραστές των ξεχωριστών βιβλίων!